“Bài thơ anh chỉ làm một nửa mà thôi…”

Trong “Sổ tay thơ”, Chế Lan Viên có viết: “Bài thơ anh chỉ làm một nửa mà thôi/ Còn một nửa để mùa thu làm lấy” có thể hiểu đó là mối quan hệ biện chứng giữa sáng tạo và tiếp nhận.

  • Nhà thơ Chế Lan Viên làm thơ Cao- Xà- Lá
  • Lòng Chế Lan Viên từ độ ai qua?

Khi ra đời tác phẩm sẽ có một OK9giaitri đăng nhập riêng độc lập với tác giả, bạn đọc khám phá và phú thêm cho nó những ý nghĩa mới. Chỉ với hai câu thơ này cũng cho thấy Chế Lan Viên là một nhà phê bình văn chương đích thực, sắc sảo. Trên thế giới trước nay tiếp nhận, đánh giá Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 vừa là vấn đề muôn thuở vừa là Ok9cab Link Chính Thức (nếu với một tác phẩm mới).

Năm 2005, thế giới tổ chức kỷ niệm tròn 400 năm ngày tác phẩm “Đôn Kihôtê” bất hủ của Xécvantéc (1547 - 1616) được xuất bản. Trong nhiều cuộc khảo sát trước đó, tác phẩm được coi là cuốn sách văn học có nhiều bạn đọc với mức kỷ lục, chỉ sau “Kinh Thánh”. Nó có lịch sử ra đời khá đặc biệt, được viết khi tác giả đang bị tù (1602), tới năm 1615 mới hoàn thành và quá trình tiếp nhận rất khác nhau. Bản thân tác giả coi tác phẩm chỉ là để giễu cợt thứ văn chương kiếm hiệp rẻ tiền đương thời với những nhân vật hoang đường.

Người Tây Ban Nha lại coi nhân vật Đôn Kihôtê là “con người lý tưởng”. Khi được dịch ra tiếng nước ngoài thì người Pháp coi đó là gã khùng. Độc giả Anh lại đánh giá đó là nhân vật gây cười đầy tinh thần giễu nhại... Các tài năng lớn cũng tiếp nhận khác nhau. Như nhà tiểu thuyết Nga Đôtxtôiepxky thừa nhận niềm ngưỡng mộ với tác giả và coi Đôn Kihôtê là “một người hoàn hảo nhất” nhưng “anh ta hoàn hảo là do anh ta kỳ quặc”... Càng về sau tiếp nhận trên thế giới mới gần đi đến thống nhất coi đó là một mẫu mực của văn học hiện thực phê phán mô tả trung thực Ok9 cab trò chơi casino phổ biến Tây Ban Nha nói riêng, châu Âu nói chung vào cuối thời đại Hiệp sĩ bước sang thời kỳ Phục hưng để phát ra những ánh sáng giá trị nhân văn vĩnh cửu…

image002.jpg -0
Thầy trò Đôn Kihôtê!

Mặc dù đã sản sinh ra nhiều trường phái tiếp nhận mới mẻ nhưng phương Tây hiện đại vẫn có những trường hợp “tréo ngoe”, tiêu biểu là tiểu thuyết “Chúa Ruồi” (1954) của William Golding (người Anh). Khi đưa đi xuất bản thì biên tập viên đánh giá đó là thứ “rác rưởi và vô nghĩa”. Được in ra nhiều người đọc hơn, với độc giả Anh đó lại là “cuốn tiểu thuyết xuất sắc” bởi “không chỉ là một cuộc phiêu lưu hạng nhất mà còn là một câu chuyện ngụ ngôn của thời đại”. Vì nội dung đề cập đến cuộc sống ngột ngạt thời Đức Quốc xã nên với độc giả Mỹ thì đó lại là tác phẩm “yếm thế”, nhân vật là “những sinh vật ích kỷ”...

Năm 1960, một tạp chí văn học ca ngợi tác phẩm “vẽ nên một bức tranh thực sự đáng sợ về sự suy tàn của một Ok9 cab trò chơi casino phổ biến... Nó đang trên đường trở thành một tác phẩm kinh điển hiện đại”. Một tờ báo lớn đánh giá đó “là một cuốn tiểu thuyết của những năm 1950, và cho mọi thời đại”. Năm 2005, cuốn tiểu thuyết được Tạp chí Time nổi tiếng bình chọn là 1 trong 100 tiểu thuyết tiếng Anh hay nhất từ năm 1923 đến 2005, cũng là 1 trong 100 cuốn sách dành cho thanh thiếu niên hay nhất mọi thời đại...

Lịch sử tiếp nhận phương Đông có phần còn phức tạp hơn. Từ thế kỷ I trước công nguyên, tác gia Đổng Trọng Thư khái quát có hai kiểu tiếp nhận cơ bản là “tri âm” và “kí thác”. Tri âm là hiểu rõ tiếng lòng nhau, tức tiếp nhận là cảm và hiểu cuộc sống được gợi lên trong tác phẩm như chính ý của tác giả mà câu chuyện Bá Nha - Tử Kỳ là một minh họa. Ký thác là gửi lòng mình vào câu chữ tác phẩm. Ký thác thường đi liền với tri âm nên tri âm hay được nói đến nhiều hơn.

Ở ta tiêu biểu có bài thơ “Khóc Dương Khuê” của Nguyễn Khuyến: “Câu thơ nghĩ đắn đo không viết/ Viết đưa ai, ai biết mà đưa/ Giường kia treo cũng hững hờ/ Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn”. Câu thơ diễn tả một trạng thái cô đơn cực điểm, người hiểu nhất thì chết rồi nên bây giờ có sáng tác thì cũng chẳng có ai hiểu. Nguyễn Du cũng có hai câu kinh điển: “Không biết ba trăm năm lẻ nữa/ Thiên hạ ai người khóc Tố Như”. Như vậy sáng tác và tiếp nhận theo lối tri âm cũng là một kiểu tiếp nhận rất đáng trân trọng. Về cơ bản, lối phê bình “lấy hồn tôi để hiểu hồn người” của Hoài Thanh cũng là tiếp nhận truyền thống.

Nhưng đến thời 4.0, cuộc sống mở ra muôn ngàn vạn nẻo ùa vào tác phẩm. Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trở nên đa trị. Người đọc được đề cao lên vai trò chủ thể (tiếp nhận). Hướng tìm “ý đồ của tác giả” chỉ là một lối đi chật hẹp. Phê bình tối kỵ “độc tôn phương pháp”. Câu chuyện nhà văn Nguyễn Khải viết hộ bài phân tích truyện ngắn “Mùa lạc” cho con chắc chỉ là giai thoại để giễu lối phê bình Ok9 cab trò chơi casino phổ biến học chăm chăm tìm ra quan điểm tác giả. Lời phê của cô giáo “Không hiểu đúng ý nhà văn” cũng là sự “ngây ngô” vì “ý nhà văn” là như thế nào, biểu hiện cụ thể ở đâu? Nếu nhà văn có nói ra cũng chắc gì đã đúng với hình tượng văn bản? Chính nhà văn Nguyễn Khải cũng đáng cười vì làm một việc thừa thãi là đi hiểu thay người khác và cũng đáng trách, không chỉ phi Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 mà còn “nối giáo cho... sự lười”...

Tác phẩm là một thế giới, mỗi cách hiểu là sự khám phá thế giới ấy bằng con đường riêng, không ai giống ai, dân chủ và bình đẳng… Đến lượt các cách hiểu lại cọ xát, tranh luận với nhau để tiệm cận chân lý. Nhìn từ góc độ này sẽ thấy những chuẩn mực đạo đức từ nhiều tác phẩm giáo huấn thời xưa có cái “dã man” cần loại bỏ. Lỗ Tấn đã lên tiếng rất đúng trong “Nhặt cánh hoa tàn” khi mạnh mẽ phê phán lối tiếp nhận “Nhị thập tứ hiếu” đã quá lỗi thời. Thời hiện đại không thể có kiểu quái gở như con đã già còn mặc quần áo trẻ con rồi múa may như trẻ con để bố mẹ vui... Tiếp nhận truyền thống luôn là hai chiều, tiếp thu cái lõi tinh hoa, tích cực, phù hợp và loại bỏ cái lỗi thời, tiêu cực.

image001.jpg -0
Thị Màu lên chùa!

Nhà thơ Anh Ngọc có bài thơ “Thị Màu”, về bản chất đây là một tranh luận với cách hiểu truyền thống: “Người sống trong hơi thở của nhân dân/ Mấy trăm năm ai để thương để giận/ Câu sa lệch cũng hò reo nổi loạn/ Nhịp trống gầm lên những khát vọng không lời/ Những khát vọng nằm sâu trong mỗi trái tim người/ Được sống đúng với lòng mình thực chất”. Sức sống mạnh mẽ của dân gian đã kết tinh ở nhân vật Thị Màu một tinh thần phản kháng luân lý Nho gia hà khắc cực kỳ ích kỷ. Nhiều nhà Nho từng lên án nàng Kiều được chính Nguyễn Du ca ngợi “hiếu nghĩa đủ đường” là “mắc bệnh tà dâm”, là “con đĩ”... thì họ càng kết tội Thị Màu “dâm dật”, “mất dạy”.

Đứng về phía nhân dân, nhà thơ Anh Ngọc khẳng định Thị Màu tiêu biểu cho tinh thần nhân văn với khát vọng bản ngã cao cả. Đó là “được sống đúng với lòng mình thực chất”. Sự đánh giá của Anh Ngọc đã đưa hình tượng Thị Màu tỏa sáng trong bầu trời nhân tính: hạnh phúc nhất là được sống trung thực với bản thể, được sống là chính mình - một vấn đề trọng tâm của triết học con người hiện đại. (Thực tế thời nay cũng chưa có nhiều người được như thế!).

Vấn đề mới của tiếp nhận Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên thế giới là dựa trên cơ sở lý thuyết đối thoại trong bối cảnh hội nhập toàn cầu để đánh giá, phê bình. Muốn có đối thoại thực chất thì phải hiểu biết, bình đẳng, tôn trọng, nhất là biết lắng nghe nhau. Từ góc nhìn này thì “Chí Phèo” của Nam Cao rất đặc sắc, đi trước thời đại.

Chúng ta vẫn quen phân tích rồi khái quát truyện là “bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người”. Trong khi đó thực tế thời ấy, sống trong Ok9 cab trò chơi casino phổ biến cũ thì những người dân nghèo bị áp bức đều chịu chung bi kịch này. Là Ok986 vip Thiên đường trò chơi ai cũng bị đánh thuế thân, thứ thuế đánh vào người đang sống, sống thì phải nộp thuế. Những anh Dậu, anh Hợi, anh Pha, Chí Phèo… đều bị thế cả. Nên nói như trên là chưa nói được sâu sắc giá trị tác phẩm.

Mở đầu thiên truyện là hình ảnh Chí vừa đi vừa chửi, tức là Chí khát khao một sự đối thoại. Nhưng chẳng có ai thèm đối thoại, vì tất cả dân làng Vũ Đại đã coi Chí ở hàng thú vật. Thành ra chỉ có mấy con chó “chửi” nhau với Chí. Như vậy Nam Cao đã gián tiếp nêu ra một vấn đề lớn: bản chất cuộc sống là đối thoại; chỉ con người mới có thể đối thoại được với nhau; điều kiện để đối thoại là hiểu nhau (nhưng có ai thèm hiểu Chí đâu?), biết lắng nghe (nhưng có ai thèm nghe Chí?)… Tất cả đều không hiểu đến cái khát khao ở Chí muốn đối thoại bình đẳng để làm hòa với mọi người tức không hiểu cái mầm lương thiện đang cựa quậy trong một hình hài thú vật… Thì ra, bi kịch lớn nhất là bị cự tuyệt quyền đối thoại, mà như thế có nghĩa là chết còn hơn sống…!!!

Nguyễn Thanh Tú

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.