Ba bến đò xưa trên đất học Yên Hồ

Xã Yên Hồ, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh đời Trần gọi là Bà Hồ, sang đời Lê gọi là Bình Hồ. Tên Yên Hồ có từ đời Tây Sơn khi Quang Trung lên ngôi (1788) để tránh tên húy của ông, nên đổi Bình Hồ thành Yên Hồ. Cùng năm đó, làng Bình Yên đổi thành xã Thái Yên như ngày nay.

  • “Chiều mùa thu gió về rộng trên phố phường”
  • Hàng Buồm lộng gió cửa sông

Một thầy địa lí người Trung Quốc cho rằng Yên Hồ có thế đất Điểu linh (Con chim linh thiêng), hai cánh là hai làng Nội Diên và Yên Phúc; Diên Vượng là cái đầu đang uống nước sông Chi La. Con sông Chi La trong xanh vòng quanh nối với sông Minh thơ mộng, ôm hai làng Nội Diên và Yên Phúc phía trong, cùng xóm Đồng Dâu phía ngoài lại tạo nên thế chữ TÂM, là cái thế bền vững muôn đời.

Đất đai do phù sa hai con sông này bồi đắp nên Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ Yên Hồ ngày càng phát triển, làng xóm trù phú, cuộc sống nhân dân ngày càng ấm no, hạnh phúc. Cùng với nghề nông, Yên Hồ xưa còn nổi tiếng về nghề dệt vải, trồng dâu, nuôi tằm. Hiện Yên Hồ là xã đã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

ảnh bến đò đồng dâu chụp năm 1960, do gs ts ngnd nguyễn văn đính, quê xóm đồng dâu cung cấp..jpg -1
Bến đò Đồng Dâu chụp năm 1960, do GS.TS.NGND Nguyễn Văn Đính, quê xóm Đồng Dâu cung cấp.

Yên Hồ nổi tiếng là đất học, từ xưa đã có nhiều bậc đại khoa. Từ thế kỷ XIII đã có Đào Tiêu đậu Trạng nguyên năm Ất Hợi (1275) đời Trần Thánh Tông. Ông là người khai khoa cho đất phía nam Châu Hoan suốt 200 năm vắng bóng người đậu đại khoa kể từ khoa thi tam trường đầu tiên dưới triều vua Lý Nhân Tông (1075). Tính đến nay Yên Hồ có 2 trạng nguyên 8 tiến sĩ thời phong kiến cùng hơn 50 giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ với những nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 hàng đầu như Giáo sư Hoàng Xuân Hãn, Hoàng Xuân Nhị, Giáo sư Võ Quý, Giáo sư Trần Đức Thiệp...

Địa linh sinh nhân kiệt, Yên Hồ còn là vùng đất lịch sử. Yên Hồ có sông La, sông Minh bao 3 phía như chiến hào thiên nhiên, có thái ấp họ Trần giàu có, lòng dân yêu nước, nghề nông tang, dệt vải, nghề rèn phát triển. Vì thế bộ chỉ huy cuộc khởi nghĩa Trần Trùng Quang đã phò vua Trùng Quang lên ngôi nơi đây và OK9 đã banh Bình Hồ thành căn cứ địa để suốt 5 năm trời chống giặc Minh xâm lược (1409-1413), tính đến nay đã 614 năm (1409-2023).

Ngoài đền Làng Trung, đền Chi Lậm, đền Cây Thông, làng Ngói, chùa Gìn, ở đây còn có nhiều dấu tích về cuộc kháng chiến của vua Trùng Quang đời Hậu Trần với lũy đất, các dấu tích địa danh như: Làng Dài, Cồn Án, Cồn Nhoi, Bến Xưởng, mả Chúa, Cồn Kho, dăm Đồng Bè, dăm Sát, ... ghi dấu một thời bi hùng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Yên Hồ là nơi có nhiều con gái đẹp người, đẹp nết. Gần đây các cô gái Yên Hồ đi tham gia các cuộc thi sắc đẹp, duyên dáng cũng đã thu được nhiều thành tích như Hoa khôi Miss toàn châu Âu là em Trần Lê Na; em Bùi Phương Nga, Á hậu 1; tháng 10 năm 2018, TOP 10 thi Hoa hậu Hoà bình thế giới tại Malaysia, Minh Tâm và Lê Na giành 2 Huy chương vàng về cuộc thi quốc tế lần 1 và 2: Tôi yêu tiếng nước tôi toàn thế giới. Những câu ca: “Muốn ăn xôi nếp độ chà/Muốn xem gái đẹp thì ra Yên Hồ”, hoặc câu: “Trai Đông Thái, gái Yên Hồ” đã được dân gian truyền tụng. Phải nói rất ít địa phương có được những câu ca đẹp đẽ như thế.

Xã Yên Hồ, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh xưa có 3 bến đò, đó là: đò Hào, đò Đồng Dâu và đò Dè. Tuy nay đã có cầu nhưng 3 bến đò quê vẫn đằm trong kí ức bao thế hệ người dân nơi đây. Bến đò Dè cũng có từ lâu và nổi tiếng hơn cả vì nó được gắn liền với câu chuyện “ruộng tiền đò”.

Chuyện kể rằng đời vua Lê Thần Tôn ở làng Bình Hồ, huyện Chi La (nay là xã Yên Hồ - huyện Đức Thọ - tỉnh Hà Tĩnh) có cậu bé Lê Đắc Toàn (1622-1673) sinh ra trong một gia đình nghèo, cha mẹ làm nghề nông. Lê Đắc Toàn là một người thông minh, có tinh thần vượt khó học tập tốt và sống rất có nghĩa tình. Thuở nhỏ, Toàn theo học một ông đồ bên làng Ngọc Sơn (nay là phường Đức Thuận - thị xã Hồng Lĩnh). Đường sang đó phải qua bến Đò Dè. Nhiều hôm, trời rét căm căm, không có tiền, Toàn phải cởi quần áo cùng sách vở cầm tay giơ cao, bơi đứng qua sông để đến trường. Có bữa, ông lái đò trông thấy thương tình cho Toàn đi đò miễn phí.

Thời gian thấm thoắt thoi đưa. Một hôm nhân dân Ba Hồ trống dong, cờ mở đón Hội nguyên Lê Đắc Toàn về làng vinh quy bái tổ. Ông tìm lại bác lái đò xưa, nhưng bác đã trở thành người thiên cổ. Lê Đắc Toàn liền mua 5 sào ruộng cấp cho con cháu người lái đò để họ lấy hoa lợi trên mảnh đất đó mua hương hoa tế lễ ân nhân của mình. Ruộng tiền đò ra đời từ đó, thật độc đáo và giàu ý nghĩa.

bến đò dè.jpg -0
Bến đò Dè.

Cùng với Dăm Bút - Dăm Nghiên; Dăm Lành - Dăm Ác; Dăm Đục - Cồn Trong, “Ruộng tiền đò” trở thành biểu tượng của tinh thần hiếu học và sống có nghĩa tình của người dân Yên Hồ. Đò Dè cùng với Đò Hào, Đò Đồng Dâu là một phần kí ức khó phai, là hồn cốt của quê hương ta, bến nước gốc đa luôn luôn có trong tiềm thức của mỗi người con xa xứ, dù nay qua sông đã có cầu, không còn phải lụy đò. Hai bến dò Đồng Dâu và Đò Hào tác giả xin được gửi gắm lòng mình qua 2 bài thơ lục bát sau đây thay cho lời giới thiệu.

BẾN ĐÒ ĐỒNG DÂU

Chiều về, trên bến Đồng Dâu
Đàn trâu đủng đỉnh đưa nhau về chuồng.
Bến quê biết mấy yêu thương,
Ai xa, có nhớ quê hương thì về!
Trẻ con mê mải triền đê
Để bà khản tiếng gọi về ăn cơm.
Ngoài đồng mẹ đốt rạ rơm
Mùa vụ xong ngọn khói thơm cả làng.
Đồng Dâu dân đã chuyển sang
Nghe tiếng hạc nhớ đò ngang một thời.
Bãi bờ dâu mướt xanh tươi.
Bà bên khung cửi dệt trời bình yên.
Xóm thôn đổi mới đi lên
Quê hương nhắc bạn đừng quên đất này.

BẾN QUÊ

Chiều nay ra bến buông câu
Kéo lên được cả khối sầu tương tư.
Thương chim bói cá gật gù
Mấy lần lao xuống, lại vù bay lên.
Con cò kiếm cá ruộng bên
Hoàng hôn buông xuống cò quên đường về.
Đàn trâu gặm cỏ triền đê
Vểnh tai tìm tiếng sáo quê lưng trời.
Sông bao năm, nước đầy vơi
Bến xưa vẫn đó mà người nơi đâu?
Chiều nay ra bến thả câu
Mà sao người ấy từ lâu chưa về.
Có còn nhớ những câu thề
Về hưu bỏ phố ta về với nhau?

Quốc Thường

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.