Ai sẽ tiếp tục giữ gia tài tranh của cố họa sĩ Trần Văn Cẩn?

35 năm trước, 200 ký họa màu nước của họa sĩ Trần Văn Cẩn đã có mặt trong buổi mừng sinh nhật 70 của ông ở Hà Nội. Và sau 35 năm, 200 ký họa ấy trở thành gia tài của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam một lần nữa trở lại với công chúng.

Những ký ức của lịch sử

Ký họa màu nước của họa sĩ Trần Văn Cẩn như một cuốn phim tái hiện lại những giai đoạn lịch sử của OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao. Ông không dùng những gam xanh, đỏ, mà tranh màu nước của họa sĩ Trần Văn Cẩn là những gam trầm, mang đến cho người xem một cảm giác nhẹ nhõm, bình yên. Dù ông vẽ về chiến tranh thì góc nhìn của ông vẫn là sự bình yên. Và chiến tranh dường như  chưa bao giờ chạm tới thế giới của ông.

200 bức ký họa này chỉ là một phần nhỏ trong  gia tài của họa sĩ Trần Văn Cẩn để lại cho đời, nhưng cho chúng ta thấy sức Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 bền bỉ, sự dấn thân của ông đối với Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Những vùng đất ông đã đi qua, đã sống và gắn bó, những con người ông đã gặp qua từng biến động của lịch sử, đều đi vào tranh của ông, mộc mạc, giản dị như chính OK9giaitri đăng nhập vậy. Ông vẽ về chiến tranh, tham gia vào cuộc chiến từ trên mọi nẻo đường. Những bức tranh về OK9giaitri đăng nhập chiến đấu lao động  bảo vệ  Tổ quốc như "Nữ dân quân Bảo Ninh", "Cảnh giới" (1969), đến cuộc sống lao động sản xuất "Vá lưới" (1965), "Phát hoang trồng sắn" (1969), "Làm thủy lợi" (1978)…, của ông đều mang cái chất mộc mạc, hồn hậu của làng quê và con người Việt. Đặc biệt những ký họa phong cảnh của ông trở thành những bức tranh hoàn hảo, không thể thêm hoặc bớt nét, "Bản Càng" (1964) "Thuyền sông Hương" (1954), "Ráng chiều đèo Nai" (1965).  Và ở đó có cả trái tim đa cảm của người nghệ sĩ tài hoa.

“Hai thiếu phụ và em bé”, ký họa màu nước của họa sĩ Trần Văn Cẩn.
“Hai thiếu phụ và em bé”, ký họa màu nước của họa sĩ Trần Văn Cẩn.

Chính vợ ông, nhà điêu khắc Trần Thị Hồng nói: "Ông vẽ về chiến tranh như nhiệm vụ của một công dân đối với OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao. Nhưng điều ông thực sự thích thú khi vẽ đó là những bức tranh về làng quê, về thiên nhiên, những chân dung thiếu nữ, những em bé. Ông thích những gì bình yên. "Chân dung cô T" (1963), "Cố Thiểm" (1966), "Hai thiếu phụ và em bé" (1955) những ký họa mang vẻ đẹp bình dị mộc mạc, đôn hậu của người dân quê. Đặc biệt trong những ký họa màu nước của họa sĩ Trần Văn Cẩn, có bức ký họa “Khi mùa đông sắp đến” - một bức tranh nổi tiếng của ông, vẽ các thiếu nữ Hà Nội đang ngồi đan len. Bức tranh này OK9giaitri nền tảng giải trí online định tặng cho ông Shucacno, nhưng tranh lâu khô quá, nên không kịp tặng thì ông đã về nước. Vì thế, may mắn, chúng ta mới còn lại kiệt tác "Khi mùa đông sắp đến".

Nhưng vì sao Bảo tàng Mỹ thuật lại có cơ hội sở hữu những ký họa của một trong bốn tự trụ đầu tiên của Mỹ thuật Việt Nam. Trong khi nhiều kiệt tác khác đều nằm trong tay các nhà sưu tập tư nhân trong và ngoài nước. Nhà phê bình Mỹ thuật Nguyễn Thị Hải Yến, người đã từng mang bao tải tiền xu của Bảo tàng Mỹ thuật đến ngồi đợi họa sĩ trước bậc thềm cầu thang để trả tiền mua tranh kể lại: "Khi ông 70 tuổi, Bảo tàng Mỹ thuật muốn tổ chức triển lãm cho ông.

Ông bẽn lẽn không muốn, nhưng rồi cuối cùng chúng tôi cũng thuyết phục được. Sau đó bảo tàng ngỏ ý muốn mua lại toàn bộ những ký họa này. Ông không muốn nhưng Bảo tàng tha thiết quá nên ông đồng ý. Thời kỳ đó, để có tiền mua toàn bộ tranh này rất khó khăn nên phải đến 2, 3 năm sau Bảo tàng mới có tiền để trả cho ông và ông cũng rất vui vẻ. Hồi đó chính tôi là người đã mang cả túi tiền xu đến nhà cho ông, ngồi chờ ông ở cầu thang.. Ông vẽ trực họa, là những tác phẩm hoàn chỉnh chứ không phải là ký họa nữa. Tranh của ông luôn mang một tinh thần mới, không thể chê trách được nét nào trên tác phẩm của ông cả. Mỗi chúng ta đều cảm nhận được sự bình yên, tự tại trong các tác phẩm của người họa sĩ lớn này, dù ngoài kia là chiến tranh, là bão tố. Đó là ký ức của lịch sử, ký ức của tài năng đã đi vào lịch sử. Đó là những khoảng khắc của Hà Nội, của những vùng miền, với những biến động được tái hiện lại".

Và nguyện vọng cuối đời

Bà Trần Thị Hồng, phu nhân của họa sĩ Trần Văn Cẩn nhiều lần lau nước mắt khi nói về ông và gia tài ông để lại. Đó như một cuốn phim nhắc nhớ cho bà những kỷ niệm. Sinh thời bà vẫn thường giúp mi tranh và bà cũng chính là người đang giữ hơn 1000 bức tranh với các khổ lớn bé khác nhau của họa sĩ Trần Văn Cẩn. Ông bà không có con nên những tác phẩm hội họa đối với ông bà như những đứa con tinh thần luôn được nâng niu, gìn giữ.

Vì sao những bức tranh nổi tiếng của họa sĩ Trần Văn Cẩn vẫn còn lại ở Bảo tàng Mỹ thuật, hay chí ít cũng không bị "chảy máu" ra nước ngoài? Bởi sinh thời ông luôn muốn bức tranh của ông được gìn giữ và bảo quản như khi ông còn sống. Ông từng nói, nếu có bán tranh thì bán cho bảo tàng, cho công chúng Việt Nam, bởi, những đứa con nó vẫn quanh quẩn với mình, mình còn có thể nhìn thấy được. Còn bán ra nước ngoài, mình không còn cơ hội để nhìn thấy nó. Và bà Hồng nhiều năm nay vẫn cố gắng gìn giữ gia tài họa sĩ Trần Văn Cẩn để lại.

Nhiều lần bà Hồng ngỏ ý muốn tặng cho Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức, nhưng rồi những ý định không thành. Bà đành bán mấy bức tranh, lấy tiền xây ngôi nhà 140m vuông, 3 tầng trên Hồ Tây làm bảo tàng trưng bày. "Để tôi hàng ngày có thể chiêm ngưỡng và cảm nhận những đứa con vẫn đang hiện diện quanh mình, để ông dưới suối vàng kia yên lòng rằng, tranh của ông đang được trưng bày cho công chúng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 xem". Bà nói sẽ làm một salon Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tranh Trần Văn Cẩn mang tên "Bộ sưu tập của tôi".

Bà chia sẻ thêm: "Tôi không chờ Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức, vì họ đã có tranh của ông rồi. Bây giờ, còn sức lực, tôi sẽ làm những gì có thể. Sau này tôi muốn tìm người nào có thể kế tục để giữ gìn gia tài của ông như khi ông còn sống. Ông coi những tác phẩm ông tặng tôi là chút quà mọn, nhưng tôi thấy rất mệt mỏi và nặng nề với tôi. Tôi đang bị bệnh. Nhưng tôi vẫn sẽ Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 đến hơi thở cuối cùng để đạt được ước nguyện của ông đối với công chúng. Sinh thời ông rất yêu và trân trọng công chúng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026" - Bà Hồng không nén được xúc động.

Bà nhắc đi nhắc lại rằng, cố họa sĩ Trần Văn Cẩn rất yêu công chúng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, ông muốn những bức tranh của ông được trưng bày cho mọi người xem. Bán ra nước ngoài là điều bất đắc dĩ, ông không bao giờ muốn. "Hồi bán phòng tranh này cho Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức rất rẻ, mỗi bức tranh này bây giờ phải 25 ngàn USD. Nhưng bấy giờ Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức mua tất cả những bức tranh này không đến số tiền đó. Nhưng ông vẫn vui, vì ông biết, công chúng sẽ có cơ hội xem tranh của mình"- Bà nói.

Nhưng rồi, ai sẽ tiếp tục gìn giữ gia tài đồ sộ mà người họa sĩ tài danh để lại, khi sức khỏe của bà Hồng đang chạy đua với thời gian. Ai sẽ đảm bảo, những tác phẩm của họa sĩ Trần Văn Cẩn rồi vẫn sẽ được giữ gìn, bảo quản như khi ông còn sống để dành cho công chúng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 như nguyện vọng cuối cùng của ông?

Họa sĩ Trần Khánh Chương - Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam:

Tôi đã được xem khá nhiều tranh của họa sĩ Trần Văn Cẩn. Bên cạnh ký họa, ông còn có tranh khắc màu, tranh gỗ, tranh sơn dầu, tranh lụa. Ông là một họa sĩ tài năng, gắn bó với sự nghiệp phát triển của Mỹ thuật Việt Nam. Họa sĩ Trần Văn Cẩn ngay từ đầu kháng chiến chống Pháp đã có những tranh cổ động khổ lớn bày dọc phố Tràng Tiền để cổ động cho toàn quốc kháng chiến. Rồi ông sang Bắc Ninh, lên Việt Bắc, đi đâu cũng có tác phẩm. Tranh vẽ của ông là một bộ biên niên sử bằng Mỹ thuật đầu thế kỷ 20 đến cuối thế kỷ, thể hiện chiều dài lịch sử của OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao. Nông thôn Việt Nam, con người Việt Nam trong tranh của ông rất hiền hòa.

Với một bút pháp phóng khoáng, nhưng cũng rất giản dị, không phô trương, màu sắc  không xanh đỏ nhiều, chủ yếu là mực nho, cho thấy cảm xúc của tác giả. Không ít tác phẩm ký họa này là phác thảo cho một bức tranh. Ông là một họa sĩ thuộc thế hệ đầu của hội họa Việt Nam, và của hội họa Cách mạng Việt Nam. Rất nhiều tác phẩm lớn của ông vẫn còn lại với chúng ta như "Thằng cu đất mỏ", "Mưa trên sông Kiên" khi ông vào Vĩnh Linh, ở Hà nội ông vẽ thiếu nữ rất đẹp, bức "Khi mùa đông đã đến" vẽ các thiếu nữ Hà Nội đan len cũng là một kiệt tác. Và sau này là "Em Thúy".

Trần Văn Cẩn (1910 - 1994) là một trong bộ tứ danh họa hàng đầu của mỹ thuật hiện đại Việt Nam - Nguyễn Gia Trí, Tô Ngọc Vân, Nguyễn Tường Lân, Trần Văn Cẩn. Ký họa màu nước của Trần Văn Cẩn đã trở thành ký ức, giai thoại, hay những câu chuyện phản ánh hiện thực cuộc sống. Không chỉ là sáng tác, Trần Văn Cẩn còn có nhiều công lao với sự phát triển của hội họa nước nhà. Ông đảm nhận nhiều vị trí quan trọng như Tổng Thư ký Hội Mỹ thuật Việt Nam khóa 1, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Tạo hình Việt Nam khóa 2.

Việt Nguyễn

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.