Ai hà tiện hơn?

"Lão hà tiện" châm biếm sâu cay những "thói hư tật xấu" của kẻ lắm tiền: Keo kiệt, thủ đoạn, coi tiền là trên hết, là thước đo cho mọi giá trị…

  • con người có là... cây sậy?
  • Sử dụng khẩu ngữ trong thơ

Tòa tháp Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nước Pháp thế kỷ XVII được nâng đỡ bởi ba chân cột vĩ đại là Cornây, Raxin và Môlie. Những vở bi kịch của Cornây và Raxin làm bàng hoàng cả nước Pháp thì hài kịch của Môlie làm nghiêng ngả cả thế giới bởi tiếng cười đặc sắc, độc đáo.

Thậm chí ở ngày hội nhập toàn cầu hôm nay với sự chi phối mạnh mẽ của OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thị trường thì tiếng cười Môlie càng làm thức tỉnh nhân loại cảnh giác với sự tha hóa đến tàn nhẫn của đồng tiền. Các vở kịch kinh điển của Môlie (1622 - 1673) như: "Những bà đài các rởm" (1659), "Trường học làm vợ" (1662), "Tactuyp" (1669), "Đông Joăng" (1665), "Kẻ ghét đời" (1666), "Lão hà tiện" (1668), "Người bệnh tưởng" (1673),… đang được phục dựng lại trên sân khấu không chỉ ở châu Âu mà nhiều nơi trên thế giới.

"Lão hà tiện" châm biếm sâu cay những "thói hư tật xấu" của kẻ lắm tiền: Keo kiệt, thủ đoạn, coi tiền là trên hết, là thước đo cho mọi giá trị…

image001.png -0
Bìa cuốn sách “Lão hà tiện” của Molière.

Là một tư sản giàu có nhưng Acpagông vẫn cực kỳ hám vàng và cực kỳ hà tiện. Quý vàng đến mức lão bắt con trai Clêăng đi vay nặng lãi để chi tiêu và phải lấy một bà góa giàu có, trong khi đó Clêăng đã có người yêu là Marian.Lão ép con gái Êlidơ (đang yêu một thanh niên tên Vale) lấy một lão già (Ăngxenmơ) góa vợ giàu có và không lấy một đồng tiền hồi môn. Còn chính lão, đã ngoài 60 tuổi, từ ngày vợ chết công khai theo đuổi một cô gái, oái oăm thay lại chính là người yêu con trai, tức Marian. Không khí gia đình căng như một dây đàn. Ngôi nhà đang ở - như lời con trai lão, chẳng khác gì "nấm mồ lộ thiên". Vở kịch đã đến hồi cao trào cần một sự "mở nút": người đầy tớ La Flesơ lấy trộm tráp bạc của lão và hứa trả lại toàn bộ nếu lão phải chịu cho con trai lão lấy vợ là Marian và con gái lão lấy chồng là Vale. Tất nhiên lão đồng ý...

Đúng với tính chất hài kịch vui vẻ, kết thúc vở kịch là cảnh đoàn tụ bất ngờ: sau nhiều năm dài thất lạc, nhờ bao sự kiện chung quanh "lão hà tiện" mà cha (Ăngxenmơ) được đoàn tụ cùng hai con ruột (Vale và Marian).

Là nhân vật trung tâm, Acpagông biểu hiện tập trung cao độ tính cách hà tiện. Cũng rất đúng với nghề kiếm sống của lão là cho vay nặng lãi. Nghề này và tính cách này thì nhiều người có, nhất là ở cái thời kỳ đầu chủ nghĩa tư bản tích lũy vốn.

Riêng với nhân vật Acpagông thì hám tiền vàng và keo bẩn đến mức ngược đời. Tính tham đi liền với hà tiện sẽ kết thành cái gốc để mọc lên cái cây nhân cách bần tiện cùng các cành nhánh tính nết xấu xí khác. Là sự xảo quyệt, độc ác. Lão tính từng li với bản quy ước: nếu cho vay 15 ngàn quan thì người vay chỉ được nhận 12 ngàn quan tiền mặt còn 3 ngàn quan là những đồ phế thải của nhà lão như quần áo, bàn ghế, tư trang... Những đồ thừa này lại là do lão tịch thu từ các con nợ không đủ tiền trả.

Là keo kiệt, ky bo với chính bản thân lão. Kẻ giàu có bậc nhất ấy, tay đeo đầy nhẫn kim cương mà không dám ăn, không dám mặc. Không chịu mất một chút tài sản, lão "phát đơn kiện một con mèo hàng xóm tội ăn vụng một mẩu đùi thịt cừu còn thừa". Nghiện tiền, say tiền, mê tiền nên lão trở thành nô lệ của đồng tiền, bị nó chi phối, điều khiển. Đồng tiền biến lão thành cái máy vô cảm, không còn tình người trong tình trạng vật chất hóa! Thế nên lão bắt con trai phải lấy bà lão, bắt con gái phải lấy ông già, vì họ giàu... Bắt ép con không được thì lão "từ mặt" con trai, nhốt con gái vào nhà tu kín...

Không đơn giản là miêu tả hay phê phán thói hà tiện của một cá nhân, tác phẩm vươn tới sự mỉa mai, đả kích, lên án lối làm ăn phi nhân tính sẽ dẫn đến tình trạng con người bị phi nhân tính hóa. Ý nghĩa phổ quát bật ra: phải tạo ra một môi trường có nhân tính để con người được sống với nhân tính của họ!

Truyện cười dân gian Việt Nam có một truyện "Thà chết còn hơn" kể về một "đại hà tiện" còn "cao thủ" hơn Acpagông nhiều. Anh chàng nọ rất ky bo, chẳng dám ăn chơi chỉ chăm chăm tích của làm giàu. Nghe bạn bè kích bác hôm ấy anh ta liều một chuyến lên tỉnh. Đến nơi, thấy cái gì cũng hay cũng lạ, rất muốn mua nhưng lại tiếc tiền, đành thôi. Khát nước cũng không dám mua uống, nói gì đến chuyện vào hàng cơm. Chiều về, qua đò, khát quá, anh ta mới cúi xuống vục nước uống lấy uống để. Chẳng may lộn cổ xuống sông. Anh bạn đi cùng hoảng hốt kêu: "Ai cứu, xin thưởng năm quan tiền! "Đang vùng vẫy dưới sông nghe thấy thế anh ta cố ngoi lên mà nói: "Năm quan đắt quá!"Người bạn vội chữa: "Thì ba quan vậy!". Anh ta lại cố ngoi đầu, kêu: "Ba quan vẫn còn đắt lắm! Thà chết còn hơn!". Thế rồi chìm nghỉm...

image003.png -0
Kén rể... lười!

Nói "cao thủ" hơn Acpagông ở chỗ Acpagông dù có làm nô lệ cho đồng tiền, có chà đạp lên tình nghĩa cha con nhưng ông ta vẫn còn chút ít lòng thương chính bản thân mình ở chỗ vẫn còn biết theo đuổi người con gái trẻ đẹp. Ngoài tiền vẫn còn tìm thấy sự hấp dẫn khác. Tức vẫn còn tính người. Nhưng anh chàng hà tiện của ta thì ngoài tiền chẳng có gì hấp dẫn anh ta cả. Loài vật sống theo bản năng, rõ nhất là bản năng sinh sản và bản năng tồn tại. Khi bị dồn vào chỗ chết, theo bản năng, con vật sẽ vùng lên mạnh mẽ hơn bất cứ lúc nào khác. Anh chàng nọ không được như vậy. Lúc sắp chết mà vẫn coi tiền quý hơn mạng sống, thậm chí mạng sống của mình còn không "xứng đáng" với "ba quan tiền" nọ. Thiết nghĩ thế là "đỉnh cao" hà tiện rồi!

Câu chuyện toát ra một ý nghĩa đạo lý: sống trên đời, thân thể mình là quý giá nhất. Phải yêu nó trước khi yêu mọi cái khác. Anh hà tiện thì ngược lại, đói không ăn, khát không uống, cái muốn mua không mua. Đến thân thể mình cũng không bằng "ba quan tiền". Con người chỉ là con người khi vượt qua được sự so sánh với đồng tiền!

Nói về hà tiện thì không chỉ là hà tiện đồng tiền, còn hà tiện nhiều thứ khác. Ví như câu chuyện "Kén rể". Có nhà giàu nọ mở hội kén rể nhưng tiêu chí rất kỳ lạ là chỉ chọn anh nào lười nhất. Cực dễ. Có anh đến ăn nằm vạ vật ra nhà. Có anh ngủ li bì cả tuần... Chủ nhà vẫn lắc đầu. Bỗng một hôm có một anh đến cổng rồi quay lưng đi giật lùi vào "Ban Giám khảo"... Mọi người ngạc nhiên hỏi sao vậy. Anh ta trả lời: để nếu "thi trượt" thì khỏi mất công... quay người! Tất cả ồ lên: Chính danh "chàng rể" quý! "Thì trao giải nhất chi nhường cho ai"!

Câu chuyện vui. Tất cả đều đáng cười cả, từ "ban giám khảo" đến người thi, nội dung thi, mục đích thi... Đúng là tiếng cười bông phèng thoải mái. Vẫn lấp lánh đọng lại những hạt muối hài trí tuệ: sao mà nghĩ ra được tình huống đáng cười như vậy!?

Trở lên là các câu chuyện hư cấu, nói nôm là "bịa". "Bịa y như thật", vì nó khái quát một cách Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 các dạng vẻ mặt trái của OK9giaitri đăng nhập. Xin kể một câu chuyện có lõi là sự thật nhưng vẫn được thêu dệt bởi những đường viền mang màu sắc hài hước, trào phúng. Đó là trường hợp nhà tư sản Mỹ Henrietta Hetty Howland Robinson (1834 - 1916).

Bà sinh ra trong một gia đình thượng lưu, mới 6 tuổi đã được dạy việc quản lý tiền bạc. Lên 13 tuổi được giao việc kiểm kê sổ sách kế toán. 20 tuổi biết đem toàn bộ trang phục thời thượng nhất mà cha tặng đi bán lấy tiền Ok9 cool link đăng nhập vào trái phiếu OK9giaitri nền tảng giải trí online. Năm 30 tuổi người cô không gia đình qua đời để lại di chúc dành 2 triệu USD làm từ thiện. Tiếc của, Hetty bịa ra một di chúc khác nói tặng số tiền ấy cho Hetty. Sự việc bị lộ. Từ đó có biệt danh "phù thủy Phố Wall".

Nhà văn O.Henry lấy đó là một chi tiết đắt để dựng thành tiểu thuyết "The Enchanted Profile" (tam dịch: Tập hồ sơ mờ ám). Quá quý tiền nên rất lo sợ có kẻ trộm tiền, đi đâu bà cũng mang theo chìa khóa két Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Hetty hà tiện, ky bo quá đáng với cả tính mệnh con cái. Con trai bị gãy chân, bà đưa đến bệnh viện miễn phí dành cho người nghèo. Do tình trạng dụng cụ Ok986.vip bảo mật SSL và thuốc men thiếu thốn nên người con buộc phải cắt bỏ một chân. Bà luôn mặc đi mặc lại một bộ quần áo và ít khi mua đồ lót mới, không bao giờ sử dụng nước nóng dù trời rất lạnh. Bà chỉ thường Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9h quy vụn để bớt chi phí cho bữa ăn thường ngày. Có nuôi chó nhưng đi xin hàng xóm xương heo về hầm cho thú cưng. Người ta thấy bà liên tục di chuyển chỗ ở. Mãi sau mới biết bà làm thế để trốn tránh OK9 thể thao xanh chín, và... trốn thuế (!). Có thể là thêm thắt chi tiết nhưng nhân vật có thật, tính cách có thật... Thì ra ở đâu, thời nào cũng có những "đại cao thủ" hà tiện!!!

Theo bạn ai hà tiện hơn ai? 

Nguyễn Thanh Tú

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Sự “cô đơn siêu tuyệt” trong thơ tình

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào OK9giaitri đăng nhập thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.