Một thời vang bóng
Trước khi đến với ghề ghép mai, như nhiều người khác, nguồn sống của gia đình anh Hoàng Quân (khu phố 7) là đàn heo và gà vịt. Quạt tay ra phía trước, ông chủ vườn mai rộng hơn 2.000m2, tâm tình: "Người dân miền Nam có phong tục trưng mai trong 3 ngàOk986.vip bảo mật SSLt với quan niệm năm nào nhành mai bày trong nhà nở hoa vàng rực thì năm ấy gia chủ sẽ gặp may, làm đâu thắng đó. Lúc bấy giờ các làng mai chưa nên hình hài nên nguồn mai phục vụ nhu cầu chơi mai của người thành phố là mai tự nhiên được các chủ vườn ở Thủ Đức chặt từ vườn nhà. Hồi ấy cứ đến cận Tết là gia đình tôi ra vườn đẵn mai mang ra phố bán chứ không cấy ghép, nuôi chậu như bây giờ. Do năm nào cũng chặt cũng đẵn nên mai đâm cành nảy nhánh không kịp phục vụ người chơi mai. Khi nguồn mai tự nhiên cạn kiệt, để chủ động mai phục vụ thị trường, nghề cấy ghép mai mới được các chủ vườn quan tâm. Đó cũng là lý do khoảng năm 1980, Thủ Đức nói chung, phường Linh Đông nói riêng xuất hiện các vườn mai ghép, từ đó hình thành các làng mai sầm uất".
Anh Nguyễn Hùng, chủ vườn mai hơn 1.000 gốc cho biết, từ những năm 90 của thế kỷ trước, trước nhu cầu chơi mai quá lớn của thị trường, bán mai được giá, đầu ra ổn định nên người người, nhà nhà tích cực trồng mai. Gia đình nào có đất nhiều thì cấy ghép, vô chậu hàng ngàn gốc, người ít đất cũng cố làm vài chục chậu để dành Tết đến trẩy lá bán kiếm tiền xài.
Đến năm 2000, thấy nhiều gia đình thoát nghèo, làm giàu nhờ trồng mai, khi ấy đang là công nhân ngành OK9 đã banh thì anh Hùng bỏ nghề, quyết sống chết với nghề ươm mai chậu và mai cấy ghép. "Thời điểm đó do tay nghề còn hạn chế nên các chủ vườn mai, trong đó có tôi chỉ biết ghép mai theo mùa bằng cách vào đầu xuân mua gốc mai bứng ở rừng về cắt cành tạo dáng bỏ chậu, sau 3-4 tháng đầu mưa chồi lên cao là tiến hành ghép cành nhánh. Sau này nhận thấy nếu cứ đợi tới mùa mới vô chậu, ghép mai thì năng suất không cao nên nhiều bậc đàn anh mày mò và thành công trong việc ghép mai vào mọi thời điểm tùy thích. Cũng từ đây nghề ghép mai ở làng mai Linh Đông phát triển cực mạnh" - anh Hùng nhớ lại.
Không sống được với nghề trồng-ghép mai, nhiều chủ vườn đang có ý định dẹp vườn cắt đất phân lô bán nền hoặc xây phòng trọ.
Đìu hiu vì… ông trời?!
Tìm đến làng mai Linh Đông để được hòa mình trong không khí chộn rộn, tấp nập ngày nào, thật não lòng khi những gì chúng tôi ghi nhận chỉ là bầu không khí ảm đạm với bao gương mặt trĩu nặng ưu tư của những chủ vườn...
"Cái thời sầm uất của làng mai qua lâu rồi, là chuyện quá vãng rồi" - anh Quân chép miệng nói trong tiếng thở dài thườn thượt: "Hai năm rồi là thời điểm bi đát nhất của người trồng mai. Mấy năm trước làm ăn được nên từ năm 2006 nhiều chủ vườn đã vay mượn mở rộng diện tích. 2 năm sau (2008) khi đến lúc thu hồi vốn thì nắng hạn triền miên khiến mai nở sớm. Mới 23 (ngày đưa ông Táo về trời) âm lịch mà nụ đã bung hoa nên chẳng bán được gì. Tiền sắp cầm trên tay bỗng dưng tan biến, dù cay đắng nhưng tôi và nhiều người trồng mai nuôi hy vọng vào mùa mai năm sau và lại chịu cảnh thảm bại ê chề".
Anh Hùng hắt giọng: "Mùa mai năm 2009 thì mai nở muộn. Tiết trời trở lạnh đột ngột khiến 95% mai ở làng đồng loạt nở khi Tết hết mồng (ngoài mồng 10). Khoảng 5% mai con lại thì nở loạt xoạt bán chẳng được bao nhiêu. Thất bại liên tục trong 2 năm, năm nay lại thêm thời tiết bất thường nên người trồng mai Linh Đông điêu đứng, nhiều người do chán nản, do sạch vốn, lớp bị Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức hối trả nợ đáo hạn nên ngậm ngùi bỏ nghề và cắt đất bán trả nợ… Làng mai trở nên đìu hiu, èo uột là vậy".
Bên cạnh lý do thiên tai, theo ông Đỗ Văn Thiên - Chủ tịch Hội Nông dân phường Linh Đông, làng mai ở địa phương "xuống dốc" còn vì chất lượng mai giống xuống cấp trầm trọng. "Ngày trước việc cấy ghép mai ít thất bại, có lẽ do khí hậu thuận lợi, nguồn nước sạch, nguồn giống còn nguyên thủy nên mai cấy ghép, vào chậu phát triển tốt, tỷ lệ hao hụt chỉ khoảng 5%. Mấy năm gần đây do nguồn nước ô nhiễm, chất lượng mai giống suy thoái… dẫn đến tỷ lệ mai ghép hao hụt 20-30%, có khi đến 70% nên người trồng mai khốn đốn".
Đề cập đến diện tích vườn mai ở địa phương, ông Thiên trĩu giọng cho biết năm 2006, khi quận Thủ Đức triển khai đề án Làng nghề hoa kiểng ở 3 phường Linh Đông, Hiệp Bình Chánh và Hiệp Bình Phước với diện tích 100ha, thì diện tích vườn mai ở phường Linh Đông là 34ha. Qua 5 năm, hiện phường chỉ còn 18ha. "Bên cạnh các lý do thiên tai, ô nhiễm, diện tích vườn mai ngày càng bị bó hẹp do các chủ vườn chia chác đất vườn cho các con theo thừa kế, một số trồng mai thất bại bán đất lấy vốn chuyển nghề khác hay đơn giản là đốn mai, xây nhà trọ cho thuê…".
| Trước sức ép của giá đất tăng vùn vụt, làng mai Linh Đông đang bị bó hẹp từng ngày. Ông Thiên cho biết dù có khó khăn như thế nào đi nữa thì ông và một số hội viên hiện vẫn còn mặn mà với nghề ghép mai, sẽ quyết tâm giữ nghề truyền thống, quyết không để làng mai Linh Đông tàn lụi. Nhưng khi chúng tôi hỏi chuyện xa hơn, chuyện về lớp con cháu kế thừa tâm huyết của thế hệ cha anh thì ông Chủ tịch hội và nhiều chủ vườn mai lặng im. Sự im lặng trong trường hợp này có lẽ là đáp án mà những người yêu mai, tâm huyết với nghề ghép mai như ông Thiên và các chủ vườn mai… không mong đợi! |
