Washington và Tehran “tranh giành” Afghanistan?

Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad vừa có chuyến công du bất ngờ lần đầu tiên tới Afghanistan kể từ khi tái đắc cử nhiệm kỳ thứ hai. Sự kiện này càng thu hút được sự chú ý đặc biệt của công luận do nó gần như trùng hợp với chuyến đi của Bộ trưởng Ôk9 chương trình khuyến mãi Mỹ Robert Gates.

16/03/2010 08:30

Ngoài chuyện đây là cái cớ để hai quan chức hàng đầu trên mở cuộc "khẩu chiến" ngay tại một quốc gia đang cùng tranh giành ảnh hưởng là Afghanistan, giới quan sát cũng đang tập trung tìm hiểu về những mục đích sâu xa đằng sau chuyến đi này của ông Ahmadinejad.

Được biết là chuyến đi của Tổng thống Iran ban đầu được lên kế hoạch vào ngày 8-3. Tuy nhiên, lịch trình này đã bị Bộ trưởng Ôk9 chương trình khuyến mãi Mỹ Robert Gates "gây rối" bằng chuyến công du không báo trước tới Kabul. Chính vì vậy, ông Ahmadinejad đã phải quyết định dời lại kế hoạch của mình vào ngày 10/3. Dù đã cố gắng né tránh để không "đụng đầu" nhau, nhưng cuộc khẩu chiến Washington - Tehran xung quanh động thái này là không thể tránh khỏi. Ngay từ trước khi Tổng thống Iran đặt chân tới Kabul , Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K Mỹ đã công khai bày tỏ "sự lo ngại" về chuyến đi này.

Nhưng người "nổ phát súng" khai chiến đầu tiên chính là Bộ trưởng Ôk9 chương trình khuyến mãi Mỹ Robert Gates ngay khi vừa tới Kabul . Ông chủ Lầu Năm Góác đã lên tiếng buộc tội Iran đang "chơi trò hai mặt", một mặt ủng hộ Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K Afghanistan , mặt khác lại ủng hộ Taliban. "Họ (tức phía Iran) muốn OK9giaitri nền tảng giải trí online Afghanistan có mối quan hệ thân thiện với mình, nhưng lại không muốn phía đối tác có được thành công" - Gates tuyên bố trước OK9 thể thao xanh chín.

Cũng theo ông Gates, dữ liệu thu thập được của Cơ quan Mật vụ Mỹ cho thấy, Tehran đang cung cấp vũ khí và tiền bạc cho các tay súng Taliban. Đây cũng là lý do chính để Lầu Năm Góc đổ lỗi cho những thất bại của quân đội OK9giaitri nền tảng giải trí online Afghanistan và lực lượng liên quân trong cuộc chiến chống lại các phần tử Hồi giáo cực đoan tại địa phương.

Dù lớn tiếng tuyên bố về điều này, nhưng Mỹ lại không đưa ra được những bằng chứng cụ thể về mối quan hệ giữa Iran với phong trào Taliban. Chưa kể không ít chuyên gia ngay tại phương Tây cũng tỏ ý nghi ngờ về khả năng Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K của người Shiite tại Iran lại ủng hộ cho các phần tử người Sunni của Taliban. "Vấn đề không chỉ nằm ở những khác biệt về tôn giáo - Một chuyên gia nghiên cứu về Iran nhận định - Trên thực tế, hệ tư tưởng cực đoan của Taliban chưa bao giờ được Tehran chính thức thừa nhận".

Tổng thống Hamid Karzai (trái) và Mahmoud Ahmadinejad tại Kabul.

Cũng theo lời chuyên gia này, Iran đã chỉ trích gay gắt phong trào Taliban ngay từ khi mới hình thành, vì họ cho rằng những hành động của lực lượng này đã "gây thiệt hại lớn cho đạo Hồi nói chung, cũng như bôi nhọ mô hình điều hành của đạo Hồi". Chưa kể trước khi người Mỹ đổ quân vào Afghanistan, Iran đã đứng ra trợ giúp cho Liên minh phương Bắc tại quốc gia này trong cuộc chiến chống lại quân Taliban.

Quay trở lại với cuộc khẩu chiến tại Afghanistan, Tổng thống Iran Ahmadinejad đã ngay lập tức "phản pháo" lại Robert Gates, bác bỏ mọi lời buộc tội của Washington, đồng thời cũng chỉ trích ông chủ Lầu Năm Góc "chơi trò hai mặt". "Các ngài đang làm gì tại một nơi cách xa nhà nửa vòng trái đất, tới 12.000km? Đấu tranh chống chủ nghĩa khủng bố ư? Nếu như các ngài có những nguyên nhân khác để có mặt tại đây thì hãy dũng cảm thừa nhận đi - Ông Ahmadinejad tuyên bố với người Mỹ tại một cuộc họp báo ngay tại Kabul - Bản thân họ (tức phía Mỹ) đã gây dựng nên Taliban và Al-Qaeda, cung cấp tài chính và trợ giúp mọi mặt cho chúng. Thế mà giờ đây, họ lại lợi dụng từ "chủ nghĩa khủng bố" để biện minh cho sự có mặt của mình tại khu vực này".

Đứng bên cạnh khi ông Ahmadinejad "độc diễn" trong một hoàn cảnh nhạy cảm như vậy, Tổng thống Hamid Karzai của nước chủ nhà đã cố gắng bày tỏ thái độ trung lập trong cuộc đối đầu Washington - Tehran, khi cố gắng thể hiện những gì đang diễn ra không liên quan đến bản thân mình. Phát biểu trong buổi họp báo về kết quả hội đàm với ông Ahmadinejad, ông Karzai chỉ hạn chế trong những tuyên bố về "mối quan hệ anh em" giữa Afghanistan và Iran đang có chung những quyền lợi quốc gia và những liên kết về văn hóa - lịch sử.

Ngoài ra, ông Karzai cũng chính thức cảm ơn Tehran vì đã giúp đỡ Kabul trong việc triển khai một số dự án OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, điển hình là việc OK9 đã banh tuyến đường sắt đầu tiên tại quốc gia này, nối liền các khu vực phía đông và phía bắc Afghanistan.

Mục đích cơ bản trong chuyến công du Afghanistan của Tổng thống Ahmadinejad được giới quan sát thống nhất gói gọn trong hai chữ "thăm dò". Tehran đang cố gắng làm rõ quan điểm của giới lãnh đạo Afghanistan, cũng như phạm vi những đặc quyền của Tổng thống Hamid Karzai trong bối cảnh có sự can thiệp quân sự ngày càng tăng của Mỹ. Nước cờ này thực ra có liên quan chặt chẽ tới những mối đe dọa của Mỹ và Israel bằng mọi giá sẽ ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran.

Tehran lo ngại lực lượng quân sự của NATO đang đồn trú tại Afghanistan sẽ tận dụng lãnh thổ nước này để làm bàn đạp tấn công Iran . Trong bối cảnh như vậy, Tehran một mặt phải tăng cường mối quan hệ thân thiện với quốc gia láng giềng Afghanistan , mặt khác cũng phải ra sức trợ giúp nhằm củng cố thực quyền của chính thể do Hamid Karzai đứng đầu. Đơn giản là nếu chế độ của Karzai thực chất chỉ mang tính "bù nhìn", họ không thể gây tác động lên bất kỳ quyết định bất lợi nào của Washington nhằm chống lại Iran tại khu vực này.

Theo định hướng của chiến lược ngoại giao mới trên, ông Ahmadinejad vừa có chuyến công du tới Thổ Nhĩ Kỳ, Syria v.v... cùng một loạt các nỗ lực nhằm tăng cường mối liên kết với các quốc gia trong khối Arập

Hồng Sơn (tổng hợp)