Vì sao dạy và học tiếng Anh mãi “giậm chân tại chỗ”?

Nhà giáo Nguyễn Quốc Hùng bày tỏ với Trò chuyện chủ nhật: Đúng là trình độ tiếng Anh của chúng ta còn thấp, kể cả người thầy và học trò. Thực tế là có thầy cô ở nhiều vùng khác, ngoài Hà Nội và TP Hồ Chí Minh không nói chuyện được bằng tiếng Anh, đặc biệt là giáo viên tiểu học. Học sinh phổ thông học 10 năm cũng không nói được bằng tiếng Anh. Ở góc độ chuyên môn, có nhiều cách nâng trình độ tiếng Anh nhưng không hiểu sao chúng ta chưa làm được việc này…

Cả Ok9 cab trò chơi casino phổ biến từ thành thị đến nông thôn sẵn sàng Ok9 cool link đăng nhập cho con em học ngoại ngữ nhưng kết quả lại không như mong đợi. Học sinh học xong phổ thông, thậm chí tốt nghiệp đại học, không giao tiếp được bằng ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh. Ngay cả việc lựa chọn ngoại ngữ làm môn thi tự chọn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2014 vẫn chỉ có 16% thí sinh lựa chọn, 84% còn lại đã “nói không với ngoại ngữ”. Chính vì thế Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống Ok986 tải ứng dụng quốc dân giai đoạn 2008 – 2020 (Đề án ngoại ngữ quốc gia 2020) của Bộ GD&ĐT, trong đó có vấn đề chất lượng dạy tiếng Anh đang thực sự thu hút sự quan tâm của cả Ok9 cab trò chơi casino phổ biến.

Chuyên mục Trò chuyện chủ nhật của Báo OK9 Cab tuần này đã trao đổi với thầy giáo Nguyễn Quốc Hùng, nguyên Phó Hiệu trưởng Đại học Hà Nội, một nhà giáo uy tín đã 25 năm gắn bó với chương trình dạy tiếng Anh trên truyền hình và hiện ông là chuyên gia tư vấn cho Đề án ngoại ngữ quốc gia 2020.

PV: Liên quan đến câu chuyện SGK tiếng Anh, hiện có hai luồng quan điểm, một là chúng ta tự viết sách, không cần kế thừa SGK nước ngoài; thứ hai, kế thừa trọn vẹn SGK nước ngoài tiên tiến đỡ gây tốn kém. Theo quan điểm của thầy, trong hoàn cảnh dạy và học ở Việt Nam, chúng ta nên theo xu hướng nào?

Nhà giáo Nguyễn Quốc Hùng.
Nhà giáo Nguyễn Quốc Hùng.

Thầy Nguyễn Quốc Hùng: Trên thế giới hiện có nhiều nước dùng nguyên SGK tiếng Anh của nước ngoài. Có những nước kết hợp với Nhà xuất bản (NXB) Ok986 tải ứng dụng nước ngoài, ví dụ như Trung Quốc, họ kết hợp với NXB của Mỹ, làm một bộ sách theo hướng không dùng nguyên xi, mà hai bên cùng thảo luận nội dung viết SGK cho người Trung Quốc học. Về nguyên tắc, tôi thấy người Việt viết sách tiếng Anh thì rất khó thành công vì trước hết là về mặt ngôn ngữ, cũng ngữ pháp đấy nhưng không phải lối nói của tiếng Anh. Thứ hai là người viết phải được đào tạo chu đáo về “ngành viết sách”, chứ không phải bất cứ giáo viên nào cũng viết được. Tuy nhiên, ở nước ngoài, họ viết sách không nhằm viết cho riêng từng nước, mà viết để sách sử dụng trên toàn thế giới, ở đâu cũng có thể dùng được, họ không biết hết được đặc thù của Việt Nam, ví như người Việt học tiếng Anh phát âm hay sai do tiếng Việt không có trọng âm từ, các âm tiết cứ nói ngang ngang nhau, nên người nước ngoài rất khó hiểu…

Quan điểm của tôi, giữa cái mình viết với cái người nước ngoài viết thì tôi chọn cái của họ vì phần ưu việt của họ lớn hơn, mình viết rất vất vả. SGK tiếng Anh từ lớp 3 đến lớp 10 do người Việt viết đã gặp nhiều trục trặc, sai cả về mặt ngôn ngữ, chỉnh lý đi chỉnh lý lại, mà lại không hay bằng của họ. Tôi nghiêng về hướng dùng bộ sách của nước ngoài và phải chọn lọc. Cần có một đội ngũ chuyên gia của mình Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 với chuyên gia của họ, thống kê lại những vấn đề thích hợp với Việt Nam. Có thể làm thêm một phần bổ trợ, đính kèm vào sách, ví dụ phần giải thích những hiện tượng, văn hóa, ẩm thực xa lạ, đặc thù của nước ngoài, nên hiểu đấy là kiến thức của thế giới, người Việt cũng cần biết; hoặc thêm một số bài tập luyện âm giúp người Việt vượt qua những khó khăn về phát âm, hướng dẫn về mặt từ vựng, những điểm ngữ pháp khác mình…

PV: Nhiều chuyên gia cho rằng không nên có quá nhiều bộ sách giáo khoa tiếng Anh. Đồng thời cũng có ý kiến cho rằng, bộ tiêu đánh giá thẩm định SGK ngoại ngữ trong nhà trường phổ thông còn rất mơ hồ, thiếu tính thực tiễn.

Thầy Nguyễn Quốc Hùng: Đúng là không thể trăm hoa đua nở về SGK tiếng Anh. Còn về bộ tiêu chí thì không phải do người Việt viết, mà là của người Anh viết. Nhưng bộ tiêu chí đó không hề sai hay mơ hồ đâu, vì hiểu hay không do trình độ tiếng Anh của mỗi người. Hiện chúng ta mới góp ý kiến được 1, 2 lần cho bộ tiêu chí nên đòi hỏi sự hoàn hảo ngay lập tức là rất khó, phải là người có chuyên môn mới góp ý kiến được. Trong Đề án ngoại ngữ quốc gia 2020, chúng ta vẫn giữ và củng cố bộ SGK đã viết, coi như đó là một bộ sách để tham khảo, chọn thêm một hoặc hai bộ của nước ngoài có phần bổ sung thêm. Như vậy vẫn đảm bảo tồn tại một chương trình nhiều bộ SGK. Các Sở GD&ĐT trên toàn quốc dựa theo bộ tiêu chí thấy hợp với bộ sách nào phù hợp thì chọn. Và theo tôi, nên thành lập hội đồng quốc gia giúp họ lựa chọn trước.

PV: Trở lại câu chuyện về học ngoại ngữ cho học sinh Việt Nam. Nhìn lại thành quả của việc dạy học tiếng Anh trong nhà trường phổ thông khiến chúng ta hoài nghi, việc học rất phù phiếm, nhiều tỉnh không muốn đưa ngoại ngữ vào làm môn tự chọn. Để nâng hiệu quả học tiếng Anh, theo thầy, chúng ta cần điều chỉnh những gì?

Thầy Nguyễn Quốc Hùng: Đúng là trình độ tiếng Anh của chúng ta còn thấp, kể cả người thầy và học trò. Thực tế là có thầy cô ở nhiều vùng khác, ngoài Hà Nội và TP Hồ Chí Minh không nói chuyện được bằng tiếng Anh, đặc biệt là giáo viên tiểu học. Học sinh phổ thông học 10 năm cũng không nói được bằng tiếng Anh. Ở góc độ chuyên môn, có nhiều cách nâng trình độ tiếng Anh nhưng không hiểu sao chúng ta chưa làm được việc này.

Tôi xin nói cụ thể những cái mà chúng tôi đã nghiên cứu. Trong kỳ tốt nghiệp năm học 2013-2014, có 16% học sinh chọn tiếng Anh là môn tự chọn, 84% học sinh không dám thi. Lý do về giáo trình, nhiều nơi dùng giáo trình của Việt Nam, nhiều nơi dùng giáo trình nước ngoài, nhưng không biết cách điều chỉnh phù hợp với học sinh ở từng tỉnh, học sinh ở Hà Nội khác ở Yên Bái… Điều chỉnh này phải có sự chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, chứ các Sở không ai dám làm.

Tiếp nữa là thi cử của chúng ta không chuẩn xác trong nhiều năm. Trước kia, bài thi chủ yếu kiểm tra về từ vựng và ngữ pháp. Khi đi thi chỉ lao vào hai nội dung trên, dù trong sách có đầy đủ 4 kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết. Về cách học, hơn 30 năm chúng ta buông thả học trò, học thế nào thì học, không có hướng dẫn, không có phương pháp học tập. Trong 25 năm tôi làm truyền hình, tôi nhận đến hàng ngàn lá thư cảm ơn, trong đó đều có chung băn khoăn về phương pháp học tiếng Anh.

Trên thế giới có bộ sách hướng dẫn kỹ năng học tiếng Anh, nhưng toàn bộ các trường không động đến. Về yếu tố người thầy thì đáng buồn là trình độ thấp quá, đi huấn luyện mới thấy, trừ các thầy dạy ĐH, còn đa số là trình độ rất thấp. Đợt 1 thi kiểm định chất lượng trình độ B2, 92% đến 98% giáo viên trên tổng số 8.000 giáo viên được khảo sát, điều tra trên toàn quốc không đạt. Huấn luyện giáo viên vẫn đi vào lý thuyết khiến trình độ người thầy không nâng lên được. Đề án ngoại ngữ quốc gia 2020 đã đề ra nhiệm vụ cho 9 trường ĐH làm nhiệm vụ nâng chuẩn cho giáo viên lên trình độ B2, C1 và cần phải giải quyết một cách tích cực thì trình độ thật mới lên. 

PV: Để Đề án có tính khả thi, theo thầy, chúng ta nên bắt đầu từ đâu?

Thầy Nguyễn Quốc Hùng: Theo tôi, có hai giải pháp cần phải tạo đột phá, đó là phương pháp học cho học sinh và phương pháp dạy của thầy. Cải tiến cách học của trò, cải tiến cách dạy của thầy.

PV: Nhưng dư luận cho rằng, có rất nhiều mục tiêu trong Đề án có vẻ như quá sức, khó có tính khả thi trong hoàn cảnh của chúng ta hiện nay.

Thầy Nguyễn Quốc Hùng: Quan điểm của tôi phải điều chỉnh. Đề án tiêu tiền tốn vào những thứ không cần thiết, trong 16 nghìn tỷ, chiếm gần một nửa cho thiết bị. Tìm phần mềm và công nghệ là cần thiết nhưng công nghệ đưa về vùng xa một chút là không hiệu quả. Ví dụ như đưa máy chiếu lên các trường phổ thông ở Lào Cai, nhưng khâu bảo trì thế nào, khi hỏng có thay thế hay không. Nếu dùng số tiền đấy để cung cấp máy chạy quay đĩa thì hợp lý hơn, chỉ tập trung công nghệ hiện đại vào những nơi có thể sử dụng được như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Ngay cả việc huấn luyện giáo viên, không cứ phải đưa chuyên gia nước ngoài vào huấn luyện, đôi khi hiện đại, vui vẻ nhưng lại không thực hiện được trong thực tiễn.

PV: Xin trân trọng cảm ơn thầy về cuộc trò chuyện bổ ích này!

Thu Phương – Thu Uyên

Các tin khác

Thanh Hoá: Thầy giáo đưa đề thi học kỳ vào lớp học thêm để ôn luyện

Thanh Hoá: Thầy giáo đưa đề thi học kỳ vào lớp học thêm để ôn luyện

Liên quan đến vụ lộ đề kiểm tra học kỳ II môn Tiếng Anh tại Trường THCS Thọ Lâm, xã Sao Vàng, tỉnh Thanh Hóa, cơ quan chức năng địa phương đã xác định một giáo viên hợp đồng đã tải đề thi về máy cá nhân và cho học sinh tại trung tâm dạy thêm của mình tham khảo trước ngày kiểm tra chính thức.

Ngăn chặn tình trạng búp bê Kuman Thong xâm nhập học đường

Ngăn chặn tình trạng búp bê Kuman Thong xâm nhập học đường

Gần đây, sự lệch lạc mang tên Kuman Thong đang âm thầm len lỏi vào môi trường học đường. Không còn là những món đồ chơi thông thường, những con “búp bê ma thuật” này đang được một bộ phận học sinh tôn thờ như những vị “thần may mắn” để cầu mong điểm số và sự ưu ái.

Khi nào Hà Nội công bố điểm thi vào lớp 10?

Khi nào Hà Nội công bố điểm thi vào lớp 10?

Sở Ok986 tải ứng dụng và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội cho biết, kết quả kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027 dự kiến được công bố trong khoảng thời gian từ ngày 19 đến 22/6.

Sáng 31/5, thí sinh sẽ làm bài thi môn Toán, môn thi cuối cùng trong Kỳ thi vào lớp 10.

Đề thi vào lớp 10 giữ nhịp đổi mới và phân hóa cao

Ngày 31/5, gần 124.000 học sinh Hà Nội đã hoàn thành 3 môn thi trong Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027. Theo báo cáo nhanh của Sở Ok986 tải ứng dụng và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội, kỳ thi đã diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế. Toàn thành phố có 4 thí sinh vi phạm quy chế do mang điện thoại vào phòng thi. Đề thi năm nay được nhận định là giữ nhịp đổi mới, đánh giá đúng năng lực học sinh, phù hợp với mục tiêu của kỳ thi có tính cạnh tranh cao như vào lớp 10.

Thi vào lớp 10 tại Hà Nội: Đề thi môn tiếng Anh vừa sức

Đề thi vào lớp 10 vừa sức, kỳ thi an toàn, nghiêm túc

Theo báo cáo nhanh của Sở Ok986 tải ứng dụng và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội, ngày thi đầu tiên kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 đã diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế. Toàn thành phố chỉ có 2 thí sinh vi phạm do mang điện thoại vào phòng thi. Sáng 31/5, thí sinh sẽ thi môn Toán, môn thi cuối cùng trong kỳ thi vào lớp 10.

Học sinh, giáo viên nói gì về đề Ngữ văn vào lớp 10?

Học sinh, giáo viên nói gì về đề Ngữ văn vào lớp 10?

Thí sinh và giáo viên đánh giá đề thi môn Ngữ văn vào lớp 10 của Hà Nội năm nay khá sát thực tế cuộc sống, gần gũi với học sinh. Đặc biệt, câu nghị luận Ok9 cab trò chơi casino phổ biến đã chạm được vào được một chủ đề mà toàn Ok9 cab trò chơi casino phổ biến quan tâm, đó là thực trạng một số bạn trẻ đang dần mất kết nối trong cuộc sống.

Học sinh Hà Nội thi môn đầu tiên, phụ huynh thấp thỏm chờ con trước cổng trường

Học sinh Hà Nội thi môn đầu tiên, phụ huynh thấp thỏm chờ con trước cổng trường

Sáng 30/5, hơn 123.000 học sinh Hà Nội bắt đầu làm bài thi môn Ngữ văn, môn đầu tiên của kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2026-2027. Đây là năm có số lượng thí sinh dự thi đông nhất từ trước tới nay. Nhiều học sinh và phụ huynh lo lắng, thấp thỏm trước khi bước vào môn thi đầu tiên.

Lực lượng OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á tham gia đảm bảo an ninh, an toàn cho Kỳ thi vào lớp 10 tại điểm thi Trường THCS Hoàng Liệt.

Chủ động phòng, chống gian lận công nghệ cao trong Kỳ thi vào lớp 10

Kỳ thi vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027 của Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31/5 với hơn 124.000 thí sinh đăng ký dự thi tại hơn 5.200 phòng thi thuộc 224 điểm thi. Với tính chất quan trọng của kỳ thi vào lớp 10, công tác đảm bảo an ninh, an toàn và phòng chống gian lận công nghệ cao trong kỳ thi luôn là vấn đề được thành phố hết sức quan tâm.

Những lưu ý "vàng” đối với thí sinh trong kỳ thi vào lớp 10

Những lưu ý "vàng” đối với thí sinh trong kỳ thi vào lớp 10

Kỳ thi vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027 của Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31/5. Năm nay, toàn thành phố có gần 124.000 thí sinh đăng ký dự thi, tăng khoảng 20.000 em so với năm ngoái. Trong khi đó, tổng chỉ tiêu vào lớp 10 công lập chỉ khoảng 81.400 em, tương đương với việc chỉ có khoảng 55% học sinh có cơ hội vào trường công. Trước áp lực của kỳ thi có tính cạnh tranh khốc liệt nhất ở bậc phổ thông, chỉ cần một sai sót, sơ suất nhỏ, thí sinh có thể đánh mất cơ hội và nỗ lực cố gắng suốt 9 năm đèn sách.

“Chạy nước rút” trước kỳ tuyển sinh khốc liệt nhất bậc phổ thông

“Chạy nước rút” trước kỳ tuyển sinh khốc liệt nhất bậc phổ thông

Chỉ còn ít ngày nữa, gần 125.000 học sinh lớp 9 tại Hà Nội sẽ chính thức bước vào kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập. Từ nhiều năm nay, kỳ thi này luôn là “cuộc đua” khốc liệt bậc nhất đối với học sinh phổ thông. Các sĩ tử trên toàn thành phố hiện đang dồn sức “chạy nước rút”: Luyện đề xuyên đêm, chạy đua để cải thiện từng điểm số với hy vọng sẽ giành được một tấm vé vào lớp 10 công lập.