Cho dù người phát ngôn của ông Robert Gates khăng khăng rằng, chuyến đi của ông chủ Lầu Năm Góc đến Afghanistan không phải là "chuyến đi mang tính quyết định", nhưng thực tế cho thấy ông Gates thật sự đến Afghanistan là để chuẩn bị những dữ liệu cần thiết trước khi đưa ra quyết định về phương án triển khai kế hoạch rút quân khỏi Afghanistan bắt đầu vào tháng 7/2011 và kết thúc vào năm 2014. Đây là thời điểm rất quan trọng đối với các nhà chiến lược quân sự ở Washington. Sau một mùa đông khắc nghiệt, hoạt động quân sự của Taliban chắc chắn sẽ bắt đầu khởi động trở lại trong những tháng đầu năm, khi thời tiết ấm dần lên, và đây chính là lúc để các nhà chiến lược Mỹ đánh giá những kết quả mà quân Mỹ và đồng minh đạt được trong 3 tháng qua.
Ông Gates đến Aghanistan là để có cái nhìn thực tế về những kết quả của chiến lược chiến tranh mới được Tổng thống Barack Obama triển khai từ năm ngoái, đồng thời để xem liệu chiến lược đó có thật sự làm cho quân Taliban suy yếu đi hay không. Những gì ông Gates thu được từ chuyến đi này sẽ là cơ sở để các nhà chiến lược ở Washington tính toán lại quy mô của những đợt rút quân sắp tới và mức độ duy trì sự hiện diện quân sự Mỹ ở Afghanistan.
Theo các chuyên gia, tiến độ rút quân và mức độ duy trì quân sự của Mỹ tại Afghanistan tùy thuộc chủ yếu vào tiến triển của Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP chuyển giao trách nhiệm kiểm soát an ninh từ quân Mỹ, NATO và khả năng tiếp quản, tự quản của quân đội Afghanistan. Việc chuyển giao trách nhiệm quản lý an ninh sẽ được đánh giá dựa trên những thành quả đạt được trên chiến trường và những chương trình huấn luyện các lực lượng an ninh, cảnh sát địa phương. Một thử thách lớn cho kế hoạch rút quân là số thương vong của binh lính Mỹ gia tăng mạnh trong những tháng vừa qua.
Theo báo cáo, tháng 2/2011 có số quân Mỹ tử trận tăng mạnh, đến 35% so với tháng 2/2010, lên đến hơn 50 người. Tính từ khi phát động cuộc chiến cách đây 10 năm thì số lính Mỹ tử trận ở Afghanistan đã lên đến 1.480 người, trong đó gần 60% xảy ra trong 2 năm gần đây.
Tại cuộc hội đàm trực tiếp với Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai, trước khi bước vào thảo luận những nội dung chính liên quan đến kế hoạch rút quân, ông Robert Gates đã đưa ra lời xin lỗi cho việc máy bay ném bom của NATO bắn rocket nhầm mục tiêu làm chết 9 thiếu niên 12 tuổi ở thung lũng Pech, tỉnh Kunar, miền Đông Afghanistan, hôm 1/3.
Tuy nhiên, ông Karzai cho rằng lời xin lỗi cho dù đến từ một quan chức Ôk9 chương trình khuyến mãi cấp cao nhất của Mỹ cũng không đủ bù đắp cho những mất mát đau đớn đã khiến cho người dân Afghanistan căm phẫn. Cái mà người dân Afghanistan mong muốn bây giờ là Mỹ và đồng minh phải chấm dứt hẳn những vụ bắn lầm, ném bom lầm gây thương vong cho dân thường gây bất lợi về mặt tâm lý cho cuộc chiến chống Taliban của Mỹ và NATO.
Sau cuộc hội đàm với Tổng thống Karzai và tham khảo ý kiến các chỉ huy quân Mỹ tại Afghanistan, ông Gates cho biết, khả năng chắc chắn liên quân NATO sẽ bắt đầu rút quân vào tháng 7/2011. Tuy nhiên, quân số của đợt triệt thoái đầu tiên còn đang được tính toán lại giữa 2 phương án mà ông Gates chưa công bố. Lộ trình rút quân sẽ diễn ra dần dần tùy theo sự tiến triển chuyển giao trách nhiệm bảo đảm an ninh và khả năng tiếp quản của các đơn vị an ninh, cảnh sát địa phương của Afghanistan. Nếu các lực lượng an ninh Afghanistan tỏ ra quá yếu, không đủ khả năng tự đảm trách cuộc chiến với Taliban, khi đó liên quân sẽ xem xét hoặc giảm quân số triệt thoái, hoặc dừng việc rút quân để tiếp tục hỗ trợ địa phương trong cuộc chiến.
Một vấn đề lớn chưa được giải quyết, đó là các cuộc thương lượng giữa Mỹ và Afghanistan về một quy chế "đối tác chiến lược" cho thời kỳ sau năm 2014, tức sau khi liên quân NATO rút đi. Ông Gates nói, Mỹ và NATO "không có ý định đóng căn cứ lâu dài ở Afghanistan", nhưng "nếu người Afghanistan muốn chúng tôi ở lại đây thì chúng tôi sẽ sẵn sàng".
Điều này có nghĩa là khả năng Mỹ và NATO duy trì quân số tại Afghanistan là vấn đề bỏ ngỏ, nó tùy thuộc vào các cuộc thương thảo, bàn bạc giữa đôi bên trong thời gian tới; nó cũng tùy thuộc vào tình hình chiến trường tiến bộ tới đâu, quân Taliban mạnh hay yếu, có bị đánh dẹp khỏi các khu vực trọng yếu hay không; và nhất là khả năng người Afghanistan tự đảm bảo an ninh ra sao sau năm 2015. Tất cả tùy thuộc vào sự đánh giá của các nhà chiến lược đôi bên dựa vào các dữ liệu báo cáo từ chiến trường trong thời gian gần đây nhất
