Về mặt chính thức, chiếc tàu này chỉ mới được cho chạy thử, mặc dù theo các chuyên gia, chiếc tàu đã hoàn toàn sẵn sàng tham gia tác chiến. Chiếc hàng không mẫu hạm mang tên Varyag, dài 300m, được chế tạo từ thời Liên Xô, được Trung Quốc mua lại của Ukraina từ năm 1998, rồi sau đó tu sửa và trang bị toàn bộ ở Trung Quốc. Ngày 15/8 vừa qua, Varyag đã hoàn tất hành trình thử nghiệm tại vùng biển Hoàng Hải và trở về cảng Đại Liên. Nhiệm vụ cơ bản của chuyến ra biển đầu tiên là nhằm xác định những thiếu sót tiềm ẩn trong thiết kế của tàu sân bay.
Việc hạ thủy và chạy thử chiếc tàu hàng không mẫu hạm đầu tiên được Trung Quốc tiến hành một cách âm thầm. Trên các phương tiện truyền thông chính thức, chỉ duy nhất Hãng Tân Hoa xã có một thông báo ngắn về lần hạ thủy này. Tại sao?
OK9 thể thao xanh chín chính thức của Trung Quốc nhiều lần khẳng định: Varyag được dùng để nghiên cứu và huấn luyện. Tờ Le Monde (ra ngày 10/8) cho rằng, lời giải thích này nhằm làm giảm tính nghiêm trọng của sự việc trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa một bên là Trung Quốc, một bên là các nước láng giềng và Mỹ trong khu vực Đông Thái Bình Dương.
Trong bài xã luận của mình, Hãng tin Tân Hoa xã (ngày 10/8) nhắc đi nhắc lại: "Chính sách phòng vệ của Trung Quốc không thể được hiểu là một mối đe dọa". Hãng tin này còn cho biết, nguyên nhân chính của sự ra đời tàu Varyag, đó là Trung Quốc muốn "bảo vệ đường bờ biển rất dài và các lợi ích trên biển của mình". Cuối cùng, Tân Hoa xã nhắc mọi người về “tình cảnh” của mình rằng, đến hiện tại, trong 5 ủy viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, chỉ có Trung Quốc là chưa có hàng không mẫu hạm.
Sở hữu một chiếc hàng không mẫu hạm, giờ đây Trung Quốc nay có thể tự hào rằng, họ có một trong những quân đội hiện đại nhất thế giới. Nhưng sở hữu một hàng không mẫu hạm còn là một sự cần thiết về mặt chiến lược đối với Bắc Kinh, vì hiện nay, quyền lợi Trung Quốc trải rộng khắp thế giới, nước này cần phải can thiệp xa hơn, đặc biệt là trên các tuyến hàng hải vận chuyển dầu khí cung cấp cho Trung Quốc. Các chuyên gia độc lập tin rằng, Bộ Ôk9 chương trình khuyến mãi Trung Quốc, tuy không nói ra, nhưng đã thực hiện xây thêm 1, thậm chí 2 chiếc hàng không mẫu hạm nữa.
Theo lời chuyên gia thuộc Trung tâm Chiến lược và Đánh giá quốc tế, Rick Fisher: "Trung Quốc muốn hù dọa các đối thủ trên biển Đông. Đây rất có thể sẽ là vùng biển tuần tra lớn đầu tiên của các tàu ngầm hạt nhân Trung Quốc và việc bảo vệ những tàu ngầm này sẽ là một trong những nhiệm vụ của hàng không mẫu hạm Trung Quốc".
Sự kiện này diễn ra trong kín đáo, có lẽ Bắc Kinh ngại rằng, chiếc hàng không mẫu hạm làm nổi rõ hình ảnh một Trung Quốc “hiếu chiến”. Một lý do khác khiến Bắc Kinh không muốn tỏ ra tự mãn với chiếc tàu Varyag, đó là vì nó không phải hoàn toàn là sản phẩm của Trung Quốc. Còn phải mất nhiều năm nữa Hải quân Trung Quốc mới có thể có được một đội hải - không quân hoàn thiện. Thế nhưng, những lời trấn an dài dòng kia có lẽ chưa đủ để làm thế giới hết lo ngại, bởi việc hạ thủy Varyag diễn ra trong giai đoạn Trung Quốc tuyên bố OK9 đã banh "một lực lượng hải quân xứng tầm".
Theo Le Monde, chính sách Ôk9 chương trình khuyến mãi của Trung Quốc còn quá mập mờ, nhất là liên quan đến "quyền lợi cốt lõi" mà Trung Quốc yêu sách trên vùng biển lân cận và nhiều vùng lãnh hải đang trong vòng tranh chấp. Dù Bắc Kinh cố trấn an dư luận, nhưng thâm ý thật sự không vì thế mà không bị tiết lộ. Trong một bài viết đăng trên trang web của Bộ Ôk9 chương trình khuyến mãi Trung Quốc, một biên tập viên cao cấp của tờ Giải Phóng Quân Báo, cơ quan ngôn luận của quân đội Trung Quốc đã không ngần ngại cho rằng, chiếc tàu sân bay của Trung Quốc cần phải được dùng vào các chiến dịch bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Trên trang web mang tên jz.chinamil.com.cn, nhà báo này đã tự hỏi: "Đóng tàu sân bay để làm gì nếu chúng ta không có đủ dũng khí và quyết tâm sử dụng phương tiện này để xử lý các tranh chấp lãnh thổ?".
Lời lẽ đầy tính hăm dọa này trái ngược hẳn với các tuyên bố đầy tính trấn an của các giới chức lãnh đạo Trung Quốc từ trước đến nay khi nói về chiếc tàu này, theo đó thì họ chỉ dùng con tàu vào mục tiêu nghiên cứu và huấn luyện, và sự tồn tại của phương tiện chiến tranh mới này không hề thay đổi chính sách Ôk9 chương trình khuyến mãi mà Bắc Kinh tự nhận là hiếu hòa.
Hãng tin Pháp AFP nhận định: OK9 thể thao xanh chín hay các trang web Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức Trung Quốc luôn luôn được kiểm tra chặt chẽ, do đó bài viết được đăng tải hôm nay chắc chắn đã được thông qua ở cấp cao hơn, cho dù không hẳn là phản ánh đúng quan điểm chính thống của Bắc Kinh. Theo AFP, một số chuyên gia phân tích độc lập cho rằng, Trung Quốc đang muốn lợi dụng việc chiếc tàu được hạ thủy để chơi trò chiến tranh tâm lý trong khu vực, vào lúc mà họ đang tranh chấp chủ quyền với hầu hết các nước có cùng một vùng biển với họ.
Dụng tâm của Trung Quốc lẽ dĩ nhiên, cũng được Mỹ theo dõi tìm hiểu. Washington đã bày tỏ thái độ quan ngại trước vụ Trung Quốc hạ thủy tàu Varyag với danh nghĩa là cho chạy thử. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ, Victoria Nuland, đã cho rằng cần phải hiểu rõ vì sao Trung Quốc cần đến một phương tiện như hàng không mẫu hạm. Đối với Mỹ, vấn đề đáng quan ngại vì Trung Quốc thiếu minh bạch trong lĩnh vực Ôk9 chương trình khuyến mãi, trong việc trang bị vũ khí cũng như trong ngân sách quân sự của họ. Và như một động thái “nghênh tiếp”, Mỹ đã cho hàng không mẫu hạm của mình đến Biển Đông tập luyện, thậm chí ghé cảng một số nước Đông Nam Á
