Tranh cãi về cách tiếp cận các hiện tượng UFO

Trong thời gian qua, các nhà nghiên cứu luôn ghi nhận các trường hợp phi công thường xuyên thông báo về việc quan sát thấy các vật thể bay không xác định (UFO - Unidentified Flying Object) trong các chuyến bay của mình.
  • UFO bí ẩn xuất hiện trên bầu trời Nga đúng dịp World Cup
  • Sự thật về chương trình săn UFO của Mỹ

Xu hướng này đang khiến nhiều quan chức chịu trách nhiệm nghiên cứu các hiện tượng trong khí quyển phải lo ngại. Trong lĩnh vực này, Lầu Năm Góc đã từng chi hàng chục triệu USD cho chương trình bí mật xác định những mối đe dọa triển vọng đối với hàng không, gọi tắt là AATIP (The Advanced Aviation Threat Identification Program), nhưng kết quả cơ bản vẫn chỉ là con số 0.

Thuật ngữ mới UAP

Theo một chính sách của không quân Mỹ, phi công và mọi nhân viên đều có trách nhiệm phải thông báo về việc quan sát thấy bất cứ hiện tượng nào không thể giải thích trên khí quyển. 

Một UFO xuất hiện trên màn hình radar.
Một UFO xuất hiện trên màn hình radar.

Quyết định trên nhằm chú trọng nhiều hơn tới các hiện tượng trên không trung, do ngày càng có nhiều phi công thông báo về việc quan sát thấy UFO hay những thiết bị kỳ lạ khác trên lãnh thổ nước Mỹ. Kèm theo chính sách này là cả một mẫu báo cáo đặc biệt được ban hành giúp có thể dễ dàng tự động hóa và điều tra các kết quả quan sát được báo cáo. 

Thay cho thuật ngữ viết tắt thông dụng UFO từ trước tới giờ là một thuật ngữ khác gọi là “Hiện tượng không thể giải thích trên không trung” (UAP - Unidentified Aerial Phenomena).

Trong giai đoạn 2014-2015, các phi công Mỹ đã báo cáo về khá nhiều các trường hợp quan sát thấy UAP trong thời gian các chuyến bay luyện tập dọc theo bờ biển đông nam nước Mỹ. 

Các trang thiết bị trên máy bay, bao gồm cả camera và radar đã ghi nhận lại được những vật thể di chuyển với tốc độ siêu âm ở độ cao lên tới 9000 mét. Những trường hợp này cũng không phát hiện bất cứ dấu vết hoạt động nào của các động cơ phản lực, kể cả các vệt khói xả ra. 

Cụ thể theo như lời một phi công, những vật thể họ quan sát thấy không hề có cánh hay đuôi. Những UFO này hành xử giống như chúng đang được điều khiển. Chúng thường lượn vòng quanh các máy bay với hình dạng giống như một đốm trắng nhỏ hay một quả cầu thẫm màu lớn, thường được các phi công gọi là “Go Fast” và “Gimbal”. 

Sự xuất hiện của các vật thể thường được một loạt các thiết bị trên máy bay ghi nhận được. Tuy nhiên, giới phi công Mỹ không đánh giá nghiêm túc về giả thuyết cho rằng, đó có thể là những con tàu của người ngoài hành tinh.

Theo ý kiến của các phi công, hiện tượng kỳ lạ mà họ quan sát được rất có thể là một phần của chương trình bí mật chế tạo các thiết bị bay không người lái trên cơ sở những công nghệ chưa được công bố. Một số khác lại lo ngại các UFO có thể là mối đe dọa đối với sự an toàn của các đồng đội hay thậm chí đối với an ninh quốc gia. 

Chính xu hướng thứ hai đang khiến cho các quan chức Mỹ bắt đầu phải chú ý nhiều hơn tới các UAP. Trước mắt, thông tin từ các phi công có bắt gặp những hiện tượng bất thường đều được bảo mật và không tiết lộ rộng rãi trước công chúng.

Những sai lầm quá khứ

Cho đến trước năm 2012, Lầu Năm Góc vẫn duy trì một chương trình xác định những mối đe dọa triển vọng đối với hàng không gọi tắt là AATIP, trong khuôn khổ này cũng nghiên cứu các vụ việc liên quan đến UFO. Các lãnh đạo chương trình này thậm chí còn tuyên bố, họ có trong tay bằng chứng về sự tồn tại của người ngoài hành tinh. Lãnh đạo chương trình AATIP cho đến năm 2011 chính là Luis Elizondo. 

Tuy nhiên, trong một bài trả lời phỏng vấn gần đây trên tờ The New York Times, ông này lại khẳng định các UFO được nghiên cứu trong chương trình không liên quan gì tới người ngoài hành tinh. Elizondo cho biết mình quyết định từ chức là do những kết luận đáng lo ngại về các nguy cơ từ UFO từ các chuyên gia của AATIP đều bị phớt lờ.

Luis Elizondo.
Luis Elizondo.

Elizondo bày tỏ hy vọng, vấn đề về UAP, theo ông ta là một mối đe dọa đáng kể, cần phải được công khai bàn luận để tránh cho nhiều nhân chứng không phải chịu sự dị nghị. Ông này không cho rằng, UFO có liên quan tới người ngoài hành tinh, cho dù nhiều đặc tính vật lý của chúng đều vượt quá những thiết bị bay được biết đến của nhân loại. 

Chẳng hạn trong các mô tả về những trường hợp gặp gỡ UFO diễn ra trong thời gian Elizondo còn đứng đầu AATIP, các nhân chứng khẳng định về tốc độ gấp 5 lần vận tốc âm thanh, lực gia tốc các phi công được giả thuyết lái những thiết bị đó phải chịu đựng là 400-500G, tức là cao hơn rất nhiều so với giới hạn tối đa con người có thể chịu được (khoảng 9G) hay bản thân các máy bay (16-18G).

Một vài UFO về sau này đã được xác định là những máy bay không người lái hay những vụ thử nghiệm tên lửa loại mới được ghi nhận dưới những góc quan sát bất thường. Tuy nhiên, vẫn còn một tỉ lệ khá lớn những hiện tượng không thể giải thích, vượt quá những qui luật mà những vật thể nhân tạo trên trái đất có thể làm được. 

Elizondo cũng phản đối chính sách giữ bí mật liên quan tới các UFO, theo ông vốn chỉ làm lan truyền thêm những huyền thoại về người ngoài hành tinh. 

“Chúng ta cho người dân Mỹ biết được các đầu đạn hạt nhân của Bắc Triều Tiên đang hướng tới Los-Angeles, trong khi lại che giấu họ về những vật thể trên trời chưa được biết rõ. Đây là một thực tế rất phi lý” – cựu lãnh đạo chương trình AATIP khẳng định.

Đổ lỗi cho người ngoài hành tinh

Trên thực tế, vấn đề chính liên quan đến các UAP là ở chỗ nhận thức của con người về các UFO gần như chắc chắn được suy luận đến những con tàu của người ngoài hành tinh, cho dù UFO trên định nghĩa chỉ là “những vật thể bay không xác định”. 

Bức ảnh được cho là một UFO giả mạo được làm tại Brazil vào năm 1969.
Bức ảnh được cho là một UFO giả mạo được làm tại Brazil vào năm 1969.

Khái niệm méo mó trên được các phương tiện truyền thông đại chúng và các nhà UFO học tuyên truyền rộng rãi, khiến cho bất cứ một hiện tượng kỳ lạ nào đều được gán cho cái tên “đĩa bay”. Xu hướng này khiến cho nhiều chuyên gia nghiêm túc lại tập trung vào việc bác bỏ mối quan hệ giữa UFO và người ngoài hành tinh, trong khi lại quên đi về những khả năng khác.

Chẳng hạn như Tyler Cowen, giáo sư OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao từ Trường đại học tổng hợp George Mason, đồng thời là bình luận viên của Bloomberg, đang cố gắng giải thích những trường hợp quan sát thấy UFO, đồng thời đánh giá về xác suất những con tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh ghé thăm trái đất.

Ông này đi đến kết luận, khả năng trên rất thấp, nhưng không có nghĩa là bằng không, đồng nghĩa với việc những hiện tượng kỳ lạ trên bầu khí quyển rất đáng phải được tiếp tục nghiên cứu.

Nhưng theo chuyên gia về thần kinh học, đồng thời là người nổi tiếng theo phong trào hoài nghi Steven Novella, đây lại là một cách tiếp cận sai lầm. 

Về thực chất, Cowen (cũng như không ít người khác) đã lấy một hiện tượng, sự xuất hiện của nó có thể với nhiều nguyên nhân khác nhau (dù được nghiên cứu hay không được nghiên cứu), nhưng lại chỉ tập trung vào xác suất nhỏ nhất. Điều này chẳng khác gì việc mô tả một triệu chứng lâm sàng mới liên quan đến căn bệnh có khả năng thấp nhất có thể gây ra nó.

Ngay như xu hướng công luận giải thích các hiện tượng chưa được nghiên cứu bằng hoạt động của người ngoài hành tinh (hay các thế lực siêu nhiên) cũng được phản ánh ngay trong ngành thiên văn học. Chẳng hạn như việc thay đổi bất thường về độ sáng của ngôi sao Tabbi hay sự tăng tốc bất ngờ của tiểu hành tinh Oumuamua đã lôi kéo sự chú ý của OK9 thể thao xanh chín nhờ những giả thuyết có xác suất thấp nhất. 

Trong trường hợp đầu tiên là những siêu cấu trúc nhân tạo, còn trường hợp thứ hai là con tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh. Trên thực tế thì trong mỗi một trường hợp trên, các chuyên gia thiên văn học đều có những giải thích hợp lý hơn nhưng lại… kém hấp dẫn hơn.

Hiệu quả của những nghiên cứu

Tính ra trong 70 năm gần đây, số vụ quan sát được các vật thể bay không xác định đã tăng khá nhanh – trong đó rất có thể bao gồm cả những vụ phóng vệ tinh mới, máy bay, khinh khí cầu và nhiều loại thiết bị bay khác. Càng có nhiều người không thể đồng nhất được những hiện tượng họ nhìn thấy với những vật thể đã trở nên quen biết hàng ngày. 

Bức ảnh về một loạt các đốm trắng kỳ lạ trên bầu trời đêm tại Texas, được một số chuyên gia khẳng định chỉ là một đàn chim được phản chiếu ánh sáng của thành phố.
Bức ảnh về một loạt các đốm trắng kỳ lạ trên bầu trời đêm tại Texas, được một số chuyên gia khẳng định chỉ là một đàn chim được phản chiếu ánh sáng của thành phố.

Chính vì vậy, việc gia tăng số phi công giáp mặt với UFO có thể là bằng chứng cho thấy một thiết bị công nghệ mới nào đó đã được phóng lên bầu trời. Vấn đề là ở chỗ, chúng ta không biết được về công nghệ mới hay vụ thử nghiệm mới đó. Điển hình nhất chắc chắn là các thiết bị bay không người lái đang ngày càng trở nên phổ biến.

Hiện có một vài cơ sở chính để có thể khẳng định việc nghiên cứu UFO vẫn có thể có ích đối với con người. Thứ nhất, nó giúp chúng ta có thể xác định những nguyên nhân về thần kinh hay tâm lý của việc nhận thức sai lầm về một hiện tượng lạ thường nào đó. Các phi công cần phải hiểu rằng, bằng một số phương pháp nào đó, nhận thức của bản thân có thể khiến cho họ gặp sai lầm. 

Chẳng hạn khi một hiện tượng vô hại được nhìn nhận như một đối tượng có thể đe dọa, điều này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến tình trạng của phi công. Thứ hai cần phải biết rằng, nhiều hiện tượng trên mặt đất có thể tác động tới các máy bay quân sự và dân sự. Thứ ba, UFO rất có thể là những thiết bị bay của những quốc gia không thân thiện mà hệ thống phòng không hiện tại không thể với tới được.

Cuối cùng, vẫn phải thừa nhận đang tồn tại một xác suất không phải bằng không khi UFO hoàn toàn là một hiện tượng mới giúp mở rộng khái niệm của chúng ta về vũ trụ. 

Thực tế này tuy không  khiến chúng ta phải xa rời những giải thích mang tính thực tế hơn, nhưng chúng ta nên luôn luôn nhớ rằng, nguồn gốc ngoài hành tinh của các hiện tượng trên khí quyển cần phải được chứng minh, không thể áp đặt cho khả năng này, kể cả khi các phương án giải thích khác cũng không còn.

Kim Lai (tổng hợp)

Các tin khác

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp Ok986.com Bản Cao Cấp Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.

Điệp viên nhị trùng Ba Lan qua giải mật của CIA

Điệp viên nhị trùng Ba Lan qua giải mật của CIA

Trung tuần tháng 3/2004, Mỹ giải mật hồ sơ liên quan đến Đại tá tình báo Ba Lan Ryszard Kuklinski, người tình nguyện Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 cho CIA. Hồ sơ dày 750 trang, ký hiệu F-2004-01013, được công bố trên website Governmentattic.org và được bổ sung bằng ấn phẩm A Secret Life.

Các chiến dịch bí mật điên rồ nhất của Mỹ

Các chiến dịch bí mật điên rồ nhất của Mỹ

Các chiến dịch bí mật do OK9giaitri nền tảng giải trí online Mỹ khởi xướng đã tồn tại từ lâu, nhưng chỉ thực sự bùng nổ về quy mô trong giai đoạn Thế chiến II và Chiến tranh Lạnh. Khi các hành động quân sự công khai dần nhường chỗ cho hoạt động gián điệp, OK9giaitri nền tảng giải trí online Mỹ bắt đầu phát triển những phương thức tinh vi nhằm đi trước đối thủ. Một số chiến dịch bí mật thực sự kinh hoàng, nhưng cũng có không ít trường hợp phi lý đến mức nực cười.

Dự cảm nghề nghiệp trong ngành tình báo

Dự cảm nghề nghiệp trong ngành tình báo

Phản bội trong ngành tình báo là một vấn đề nhức nhối. Chỉ một kẻ "Judas" cũng có thể khiến cả mạng lưới sụp đổ, dẫn đến những cuộc thanh trừng khốc liệt. Bài viết sau đây không tập trung vào công tác phản gián, mà khai thác một khía cạnh tâm lý sâu sắc hơn: dự cảm của những người đồng đội. Trên thực tế, những điệp viên nhiều năm sát cánh bên kẻ phản bội thường nhận ra các dấu hiệu bất thường và nghi ngờ từ rất sớm, thậm chí trước khi cơ quan chức năng vào cuộc.

Mỹ dùng AI săn thủy lôi tại Hormuz

Mỹ dùng AI săn thủy lôi tại Hormuz

Trong nỗ lực duy trì an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, Hải quân Mỹ đang tăng tốc đưa trí tuệ nhân tạo vào các nhiệm vụ rà phá thủy lôi. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đối phó với kho vũ khí bất đối xứng của Iran và khắc phục những hạn chế trong năng lực tác chiến dưới nước truyền thống của Washington.

Vụ án gián điệp chấn động Azerbaijan

Vụ án gián điệp chấn động Azerbaijan

Hồ sơ Martin Ryan cho thấy một mô thức quen thuộc nhưng chưa hề cũ trong hoạt động tình báo: tiếp cận kín đáo dưới vỏ bọc dân sự, tạo lập quan hệ từ những không gian tưởng như bình thường, rồi từng bước mở rộng sang các lĩnh vực nhạy cảm.

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được OK9 đã banh trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.