Tranh cãi về cách tiếp cận các hiện tượng UFO

Trong thời gian qua, các nhà nghiên cứu luôn ghi nhận các trường hợp phi công thường xuyên thông báo về việc quan sát thấy các vật thể bay không xác định (UFO - Unidentified Flying Object) trong các chuyến bay của mình.
  • UFO bí ẩn xuất hiện trên bầu trời Nga đúng dịp World Cup
  • Sự thật về chương trình săn UFO của Mỹ

Xu hướng này đang khiến nhiều quan chức chịu trách nhiệm nghiên cứu các hiện tượng trong khí quyển phải lo ngại. Trong lĩnh vực này, Lầu Năm Góc đã từng chi hàng chục triệu USD cho chương trình bí mật xác định những mối đe dọa triển vọng đối với hàng không, gọi tắt là AATIP (The Advanced Aviation Threat Identification Program), nhưng kết quả cơ bản vẫn chỉ là con số 0.

Thuật ngữ mới UAP

Theo một chính sách của không quân Mỹ, phi công và mọi nhân viên đều có trách nhiệm phải thông báo về việc quan sát thấy bất cứ hiện tượng nào không thể giải thích trên khí quyển. 

Một UFO xuất hiện trên màn hình radar.
Một UFO xuất hiện trên màn hình radar.

Quyết định trên nhằm chú trọng nhiều hơn tới các hiện tượng trên không trung, do ngày càng có nhiều phi công thông báo về việc quan sát thấy UFO hay những thiết bị kỳ lạ khác trên lãnh thổ nước Mỹ. Kèm theo chính sách này là cả một mẫu báo cáo đặc biệt được ban hành giúp có thể dễ dàng tự động hóa và điều tra các kết quả quan sát được báo cáo. 

Thay cho thuật ngữ viết tắt thông dụng UFO từ trước tới giờ là một thuật ngữ khác gọi là “Hiện tượng không thể giải thích trên không trung” (UAP - Unidentified Aerial Phenomena).

Trong giai đoạn 2014-2015, các phi công Mỹ đã báo cáo về khá nhiều các trường hợp quan sát thấy UAP trong thời gian các chuyến bay luyện tập dọc theo bờ biển đông nam nước Mỹ. 

Các trang thiết bị trên máy bay, bao gồm cả camera và radar đã ghi nhận lại được những vật thể di chuyển với tốc độ siêu âm ở độ cao lên tới 9000 mét. Những trường hợp này cũng không phát hiện bất cứ dấu vết hoạt động nào của các động cơ phản lực, kể cả các vệt khói xả ra. 

Cụ thể theo như lời một phi công, những vật thể họ quan sát thấy không hề có cánh hay đuôi. Những UFO này hành xử giống như chúng đang được điều khiển. Chúng thường lượn vòng quanh các máy bay với hình dạng giống như một đốm trắng nhỏ hay một quả cầu thẫm màu lớn, thường được các phi công gọi là “Go Fast” và “Gimbal”. 

Sự xuất hiện của các vật thể thường được một loạt các thiết bị trên máy bay ghi nhận được. Tuy nhiên, giới phi công Mỹ không đánh giá nghiêm túc về giả thuyết cho rằng, đó có thể là những con tàu của người ngoài hành tinh.

Theo ý kiến của các phi công, hiện tượng kỳ lạ mà họ quan sát được rất có thể là một phần của chương trình bí mật chế tạo các thiết bị bay không người lái trên cơ sở những công nghệ chưa được công bố. Một số khác lại lo ngại các UFO có thể là mối đe dọa đối với sự an toàn của các đồng đội hay thậm chí đối với an ninh quốc gia. 

Chính xu hướng thứ hai đang khiến cho các quan chức Mỹ bắt đầu phải chú ý nhiều hơn tới các UAP. Trước mắt, thông tin từ các phi công có bắt gặp những hiện tượng bất thường đều được bảo mật và không tiết lộ rộng rãi trước công chúng.

Những sai lầm quá khứ

Cho đến trước năm 2012, Lầu Năm Góc vẫn duy trì một chương trình xác định những mối đe dọa triển vọng đối với hàng không gọi tắt là AATIP, trong khuôn khổ này cũng nghiên cứu các vụ việc liên quan đến UFO. Các lãnh đạo chương trình này thậm chí còn tuyên bố, họ có trong tay bằng chứng về sự tồn tại của người ngoài hành tinh. Lãnh đạo chương trình AATIP cho đến năm 2011 chính là Luis Elizondo. 

Tuy nhiên, trong một bài trả lời phỏng vấn gần đây trên tờ The New York Times, ông này lại khẳng định các UFO được nghiên cứu trong chương trình không liên quan gì tới người ngoài hành tinh. Elizondo cho biết mình quyết định từ chức là do những kết luận đáng lo ngại về các nguy cơ từ UFO từ các chuyên gia của AATIP đều bị phớt lờ.

Luis Elizondo.
Luis Elizondo.

Elizondo bày tỏ hy vọng, vấn đề về UAP, theo ông ta là một mối đe dọa đáng kể, cần phải được công khai bàn luận để tránh cho nhiều nhân chứng không phải chịu sự dị nghị. Ông này không cho rằng, UFO có liên quan tới người ngoài hành tinh, cho dù nhiều đặc tính vật lý của chúng đều vượt quá những thiết bị bay được biết đến của nhân loại. 

Chẳng hạn trong các mô tả về những trường hợp gặp gỡ UFO diễn ra trong thời gian Elizondo còn đứng đầu AATIP, các nhân chứng khẳng định về tốc độ gấp 5 lần vận tốc âm thanh, lực gia tốc các phi công được giả thuyết lái những thiết bị đó phải chịu đựng là 400-500G, tức là cao hơn rất nhiều so với giới hạn tối đa con người có thể chịu được (khoảng 9G) hay bản thân các máy bay (16-18G).

Một vài UFO về sau này đã được xác định là những máy bay không người lái hay những vụ thử nghiệm tên lửa loại mới được ghi nhận dưới những góc quan sát bất thường. Tuy nhiên, vẫn còn một tỉ lệ khá lớn những hiện tượng không thể giải thích, vượt quá những qui luật mà những vật thể nhân tạo trên trái đất có thể làm được. 

Elizondo cũng phản đối chính sách giữ bí mật liên quan tới các UFO, theo ông vốn chỉ làm lan truyền thêm những huyền thoại về người ngoài hành tinh. 

“Chúng ta cho người dân Mỹ biết được các đầu đạn hạt nhân của Bắc Triều Tiên đang hướng tới Los-Angeles, trong khi lại che giấu họ về những vật thể trên trời chưa được biết rõ. Đây là một thực tế rất phi lý” – cựu lãnh đạo chương trình AATIP khẳng định.

Đổ lỗi cho người ngoài hành tinh

Trên thực tế, vấn đề chính liên quan đến các UAP là ở chỗ nhận thức của con người về các UFO gần như chắc chắn được suy luận đến những con tàu của người ngoài hành tinh, cho dù UFO trên định nghĩa chỉ là “những vật thể bay không xác định”. 

Bức ảnh được cho là một UFO giả mạo được làm tại Brazil vào năm 1969.
Bức ảnh được cho là một UFO giả mạo được làm tại Brazil vào năm 1969.

Khái niệm méo mó trên được các phương tiện truyền thông đại chúng và các nhà UFO học tuyên truyền rộng rãi, khiến cho bất cứ một hiện tượng kỳ lạ nào đều được gán cho cái tên “đĩa bay”. Xu hướng này khiến cho nhiều chuyên gia nghiêm túc lại tập trung vào việc bác bỏ mối quan hệ giữa UFO và người ngoài hành tinh, trong khi lại quên đi về những khả năng khác.

Chẳng hạn như Tyler Cowen, giáo sư OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao từ Trường đại học tổng hợp George Mason, đồng thời là bình luận viên của Bloomberg, đang cố gắng giải thích những trường hợp quan sát thấy UFO, đồng thời đánh giá về xác suất những con tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh ghé thăm trái đất.

Ông này đi đến kết luận, khả năng trên rất thấp, nhưng không có nghĩa là bằng không, đồng nghĩa với việc những hiện tượng kỳ lạ trên bầu khí quyển rất đáng phải được tiếp tục nghiên cứu.

Nhưng theo chuyên gia về thần kinh học, đồng thời là người nổi tiếng theo phong trào hoài nghi Steven Novella, đây lại là một cách tiếp cận sai lầm. 

Về thực chất, Cowen (cũng như không ít người khác) đã lấy một hiện tượng, sự xuất hiện của nó có thể với nhiều nguyên nhân khác nhau (dù được nghiên cứu hay không được nghiên cứu), nhưng lại chỉ tập trung vào xác suất nhỏ nhất. Điều này chẳng khác gì việc mô tả một triệu chứng lâm sàng mới liên quan đến căn bệnh có khả năng thấp nhất có thể gây ra nó.

Ngay như xu hướng công luận giải thích các hiện tượng chưa được nghiên cứu bằng hoạt động của người ngoài hành tinh (hay các thế lực siêu nhiên) cũng được phản ánh ngay trong ngành thiên văn học. Chẳng hạn như việc thay đổi bất thường về độ sáng của ngôi sao Tabbi hay sự tăng tốc bất ngờ của tiểu hành tinh Oumuamua đã lôi kéo sự chú ý của OK9 thể thao xanh chín nhờ những giả thuyết có xác suất thấp nhất. 

Trong trường hợp đầu tiên là những siêu cấu trúc nhân tạo, còn trường hợp thứ hai là con tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh. Trên thực tế thì trong mỗi một trường hợp trên, các chuyên gia thiên văn học đều có những giải thích hợp lý hơn nhưng lại… kém hấp dẫn hơn.

Hiệu quả của những nghiên cứu

Tính ra trong 70 năm gần đây, số vụ quan sát được các vật thể bay không xác định đã tăng khá nhanh – trong đó rất có thể bao gồm cả những vụ phóng vệ tinh mới, máy bay, khinh khí cầu và nhiều loại thiết bị bay khác. Càng có nhiều người không thể đồng nhất được những hiện tượng họ nhìn thấy với những vật thể đã trở nên quen biết hàng ngày. 

Bức ảnh về một loạt các đốm trắng kỳ lạ trên bầu trời đêm tại Texas, được một số chuyên gia khẳng định chỉ là một đàn chim được phản chiếu ánh sáng của thành phố.
Bức ảnh về một loạt các đốm trắng kỳ lạ trên bầu trời đêm tại Texas, được một số chuyên gia khẳng định chỉ là một đàn chim được phản chiếu ánh sáng của thành phố.

Chính vì vậy, việc gia tăng số phi công giáp mặt với UFO có thể là bằng chứng cho thấy một thiết bị công nghệ mới nào đó đã được phóng lên bầu trời. Vấn đề là ở chỗ, chúng ta không biết được về công nghệ mới hay vụ thử nghiệm mới đó. Điển hình nhất chắc chắn là các thiết bị bay không người lái đang ngày càng trở nên phổ biến.

Hiện có một vài cơ sở chính để có thể khẳng định việc nghiên cứu UFO vẫn có thể có ích đối với con người. Thứ nhất, nó giúp chúng ta có thể xác định những nguyên nhân về thần kinh hay tâm lý của việc nhận thức sai lầm về một hiện tượng lạ thường nào đó. Các phi công cần phải hiểu rằng, bằng một số phương pháp nào đó, nhận thức của bản thân có thể khiến cho họ gặp sai lầm. 

Chẳng hạn khi một hiện tượng vô hại được nhìn nhận như một đối tượng có thể đe dọa, điều này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến tình trạng của phi công. Thứ hai cần phải biết rằng, nhiều hiện tượng trên mặt đất có thể tác động tới các máy bay quân sự và dân sự. Thứ ba, UFO rất có thể là những thiết bị bay của những quốc gia không thân thiện mà hệ thống phòng không hiện tại không thể với tới được.

Cuối cùng, vẫn phải thừa nhận đang tồn tại một xác suất không phải bằng không khi UFO hoàn toàn là một hiện tượng mới giúp mở rộng khái niệm của chúng ta về vũ trụ. 

Thực tế này tuy không  khiến chúng ta phải xa rời những giải thích mang tính thực tế hơn, nhưng chúng ta nên luôn luôn nhớ rằng, nguồn gốc ngoài hành tinh của các hiện tượng trên khí quyển cần phải được chứng minh, không thể áp đặt cho khả năng này, kể cả khi các phương án giải thích khác cũng không còn.

Kim Lai (tổng hợp)

Các tin khác

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án Ôk9 chương trình khuyến mãi tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong OK9giaitri nền tảng giải trí online. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.