Sáu đời nghệ nhân giữ lửa cho ca trù Việt

94 năm sống trên đời là ngần ấy thời thời gian ông giành hết tình yêu cho ca trù. Dù tuổi cao sức yếu nhưng ông vẫn luôn đau đáu nỗi niềm đưa ca trù đến gần với công chúng hơn, tìm truyền nhân cho cây đàn đáy số một Việt Nam. Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ ở thôn Cao La, (xã Dân Chủ, Tứ Kỳ, Hải Dương).
  • Long lanh giọng hát ca trù Chanh Thôn
  • Bảo tồn di sản ca trù: Chật vật những người “giữ lửa”

Gia tộc giữ phách ca trù

Đệ nhất danh cầm Nguyễn Phú Đẹ thuộc thế hệ thứ sáu trong gia đình có truyền thống hơn sáu đời truyền dạy, mưu sinh hằng ngày để giữ hồn cho ca trù Đất Việt. Bước sang cái tuổi 94 nhưng nghệ nhân đất mẹ vẫn ngày ngày truyền dạy những ngón đàn, câu ca đến với những người trẻ với mong muốn gìn giữ chút chút hồn cốt cho ca trù đất Việt. Ông được vinh danh là Đệ nhất danh cầm đất Việt.

Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ trong một lần nhận giải thưởng Đào Tấn năm 2010.
Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ trong một lần nhận giải thưởng Đào Tấn năm 2010.

Sinh ra trong gia đình ở thôn Cao La, (xã Dân Chủ, huyện Tứ Kỳ, Hải Dương) nên ông Sớm được thừa hưởng tinh hoa cho ca trù đất Việt. Gia giả ghi lại rằng tất cả các cụ trong vòng 6 đời trở lại đây đều xem ca trù như vật cầm kế sinh nhai, gắn với nghiệp cầm ca đường phố. “Cha đi gãy đàn, mẹ cầm ca”, đàn con lẽo đẽo theo sau và rồi những lời ca, tiếng hát dần quen. Từ thuở lên 5, lên 7, hai anh em Nguyễn Phú Đọ và Nguyễn Phú Đẹ đã xách mũ theo sau cha mẹ để học mưu sinh bằng kiếp cầm ca. Ở tuổi mà nhiều đứa trẻ còn đang vui chơi thì cậu bé Đẹ đã tìm đến với ca trù học từng ngón đàn, miếng ca để mưu sinh trên những con phố mỗi ngày.

Sau hơn 4 năm theo chân cha mẹ, ông Đẹ bắt đầu cầm cây đàn đáy đi biểu diễn ở khắp các con phố. Ông mưu sinh bằng lời ca, miếng đàn của chính mình. Mỗi ngày một địa điểm, nay Hà Nội, mai Bắc Ninh, Hải Phòng, ngày kia là Hà Nam, Nam Định, Bắc Giang. Theo thời gian, tiếng đàn, lời ca dần trở nên quen thuộc, có lẽ tình yêu ca trù đã hình thành từ khi nào không biết. “Những ngày tháng tôi cùng cây đàn đáy rong ruổi đi khắp đây đó hát ca trù cả ngày lẫn đêm cũng vì nghiệp mưu sinh và mong muốn lưu giữ chút hồn quê. Không ít hôm tôi vừa đi ra đường gặp khách mời là gãy đàn ca từ 8 giờ sáng đến tận 9 giờ tối không ăn gì, chỉ cầm hơi bằng cốc trà xanh. Những ngày đó, tình yêu tiếng đàn, lời ca đã lấn át cái đói” – ông Đẹ hồi tưởng lại.

Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ ngày ngày gãy đàn, ca hát với mong muốn lưu giữ cho ca trù Việt vang xa hơn, nhiều thế hệ trẻ biết đến hơn.
Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ ngày ngày gãy đàn, ca hát với mong muốn lưu giữ cho ca trù Việt vang xa hơn, nhiều thế hệ trẻ biết đến hơn.

Đó cũng chính là quảng thời gian ông thấy yêu tiếng đàn nhất vì suốt cả mấy chục năm trời chỉ có cây đàn bầu bạn. Trong quá trình lấy nghiệp cầm ca để mưu sinh, sau mỗi chuyến đi dài ngày ông trở về với quê nhà để nghe những lời tâm sự từ ông nội và học thêm những ngón đàn, điệu hát mới. “Người hát ca trù ngoài việc thể hiện chuẩn nhịp, phách trong từng câu ca, lời nhạc thì cần phải liên tục làm mới mình để thổi hồn vào lời ca tiếng hát. Có như vậy người qua đường mới không tiếc khi dừng lại xem nghệ nhân đàn ca” – Ông tâm sự trong nghề.

Trong mỗi bài hát, ông luôn phải chú ý gãy đàn đúng cung bậc, nhấn đúng điểm, tạo ra âm điệu trong trẻo rắt rẻo gieo vào lòng người nghe. Trong quá trình theo đuổi nghiệp cầm ca ông luôn phải ẩn mình và tạm quên đi cây đàn đáy cùng tiếng hát ca trù để cùng dân làng bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tuy nhiên, đôi khi nhớ đàn, nhớ tiếng hát cụ lại lấy đàn ra góp vui cùng mọi người, tiếng đàn của cụ vang xa tận nơi chiến trường.

Góp phần “làm sống lại” lối hát cửa đình

Tưởng như hình thức hát cửa đình đã không còn với người dân đất Việt nhưng chính nhờ có Đệ nhất danh cầm Nguyễn Phú Đẹ không quản ngày đêm phục dựng lại lối hát cổ này. Giờ đây khi qua đình Hàng Kênh, (Hải Phòng) du khách sẽ có dịp thưởng thức lối hát cửa đình đã từng một thời là thứ gì đó khiến bao đời vua chúa đến dân thường mê mẩn. Để lối hát cửa đình được phục dựng như hôm nay những người hát ca trù ở Hải Phòng đã lặn lội qua ngày đến xin Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ OK9 đã banh nguyên vẹn hiện trạng lối hát cửa đình. 

Những nghệ nhân, nghệ sĩ ngày Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9, đêm lặn lội từ Hải Phòng qua Hải Dương để học lối hát cửa đình do cụ Nguyễn Phú Đẹ phục dựng. Quá trình “hồi sinh ca trù” trải qua khoảng 300 ngày đêm mày mò, nghiên cứu để được thấy lại 14 thể cách hát cửa đình trong 70 phút. Lối hát không đơn thuần chỉ là hai người mà có sự kết hợp của cả đoàn nghệ nhân đứng hát, diễn xướng, ca múa. Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ cho biết, canh hát đầu tiên giới thiệu về sự sống lại của lối hát cửa đình được thể hiện tịa Đình Hàng Kênh, (quận Lê Chân, Hải Phòng).

Để phục dựng lại lối hát cửa đình cho câu lạc bộ ca trù ở Hải Phòng phải mất nhiều thời gian, tìm lại nhiều sổ sách cũ vì có những lối hát mình không thường xuyên thể hiện nên khó nhớ hết. Lối hát cửa đình phục dựng ở Hải Phòng gồm 5 lớp diễn, cả hát đứng lẫn hát ngồi, 14 thể cách, mở đầu bằng lời diễn xướng hát cửa đình của đào hát.

Danh cầm nức tiếng với làn điệu ca trù, ông cũng chính là người duy nhất còn lại có thể vừa ôm đàn vừa đứng hát lối hát Cửa đình.
Danh cầm nức tiếng với làn điệu ca trù, ông cũng chính là người duy nhất còn lại có thể vừa ôm đàn vừa đứng hát lối hát Cửa đình.

Bên cạnh đó, ông Đẹ cũng đứng ra tổ chức một số câu lạc bộ, nhóm ca trù tại một số địa bàn thuộc tỉnh Hải Dương, Hưng Yên, Bắc Giang, Hà Nội, Hải Phòng, Hà Nam. Không quản già, trẻ, gái, trai, hễ cụ thấy ai có tâm huyết, quyết tâm học là ông truyền dạy. Các học trò của ông rất nhiều nhưng đến nay tâm đắc nhất chỉ có hai học trò Hoằng và Huệ ở Hà Nội. Ngoài ra, trong gia đình ông cũng tìm được một cháu gái ngoại để truyền lại hồn cốt của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Học ca trù không phải ngày một ngày hai là xong mà đỏi hỏi cả quá trình. Để thành nghiệp được thì phải tham gia học ít nhất 5 năm, lâu hơn có thể lên đến bảy, tám năm. Sau thời gian này, người học mới chỉ tạm gọi là biết hát, muốn hát giỏi cần quá trình học nhiều năm liên tiếp, thậm chí là học đến già vẫn chưa hết. Những thanh nhạc, nốt thăng, trầm, điểm nhấn trong ca trù khiến người học khó hiểu nhưng nếu ai chú ý sẽ làm quen rất nhanh.

Có lẽ vì những lý do đó mà cho đến nay với ông vẫn chưa thực sự tìm thấy một truyền nhân thực sự. Bước vào cái tuổi gần đất xa trời nhưng ngày ngày ông vẫn truyền dạy những lời ca, tiếng hát cổ đến với thế hệ trẻ ở khắp miền bắc. Ông cho biết, sẽ đi truyền dạy ca trù, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 gãy đàn đáy đến khi nào tim ngừng đập. “Tôi chỉ dừng việc đi tìm truyền nhân cho đến khi trái tim ngừng đập. Chân bị tật có thể ngồi xe, mắt kém có thể đeo kính, tai nghe không rõ có đồ trợ thính – Người nghệ nhân ngang dọc một thời khắc khoải.

Gắn bó gần như cả cuộc đời với ca trù và có công lớn trong việc phục dựng làn điệu cổ của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, năm 2005 ông nhận huy chương vàng liên hoan ca trù toàn quốc, năm 2006 được phong tặng nghệ nhân dân gian. Năm 2010 đến nay, ông liên tiếp vinh được nhận giải thưởng Đào Tấn cùng nhiều giải thưởng ghi nhận công sức của cụ với ca trù từ cấp tỉnh đến cấp Quốc gia.
Trí Kiên

Các tin khác

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Ngày 27/5, OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á TP Hà Nội cho biết, Phòng An ninh Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá nội bộ, OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á TP Hà Nội vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một đơn vị về hành vi tổ chức cuộc thi "Hoa khôi Di sản quốc gia 2026” khi chưa được cơ quan quản lý Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức có thẩm quyền văn bản chấp thuận.

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

“Chúng ta luôn khẳng định rằng sức mạnh lớn nhất là sức mạnh của nhân dân, sức sáng tạo lớn nhất cũng là sức sáng tạo của nhân dân. Khi hàng triệu câu chuyện tích cực được chia sẻ và lan tỏa đồng thời, chúng ta không chỉ quảng bá hình ảnh OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, mà còn góp phần củng cố niềm tin Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, tăng cường đồng thuận, nâng cao uy tín quốc gia và chủ động đấu tranh với các thông tin sai lệch, xuyên tạc về Việt Nam trên môi trường quốc tế”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ nhấn mạnh trong buổi phát động giải thưởng “Việt Nam hạnh phúc – Happy Vietnam 2026".

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP.

Đồng loạt rà soát chấp hành bản quyền chương trình máy tính, phim, âm nhạc…

Đồng loạt rà soát chấp hành bản quyền chương trình máy tính, phim, âm nhạc…

Bộ Ok987 ưu đãi độc quyền, Thể thao và Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá (VHTTDL) tổ chức đoàn kiểm tra việc chấp hành các quy định Oki9 Sòng bạc trực tuyến về đến bản quyền chương trình máy tính tại các Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức và bản quyền phim, âm nhạc, chương trình truyền hình, trò chơi điện tử trên môi trường mạng.

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong OK9giaitri đăng nhập đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong OK9giaitri đăng nhập đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống này tiếp tục phát triển trong OK9giaitri đăng nhập đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, OK9 đã banh OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để Ok987 ưu đãi độc quyền truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để Ok987 ưu đãi độc quyền truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn Ok987 ưu đãi độc quyền đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao OK9giaitri đăng nhập cho người dân. Tuy nhiên, để Ok987 ưu đãi độc quyền thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.