Richard Sakakida - điệp viên bí ẩn ở Philippines

Ông Richard Motoso Sakakida (19/11/1920 – 23/1/1996) là một điệp viên tình báo của quân đội Mỹ đóng quân ở Philippines vào lúc bùng nổ Thế chiến II. Sau khi quốc đảo Philippines rơi vào tay của quân phiệt Nhật Bản thì Sakakida bị bắt sống và tra khảo suốt nhiều tháng nhưng bằng sự nhanh trí của mình, ông đã thuyết phục người Nhật rằng mình chỉ là thường dân và được phóng thích.

  • Điệp viên Larry Wu Tai Chin tự tử hay bị giết?

Sau đó Sakakida được Tập đoàn quân số 14 của quân đội Nhật Bản (còn có tên gọi khác là Phương diện quân 14, là một tập đoàn quân dã chiến trực thuộc Lục quân đế quốc Nhật Bản (IJA) tuyển dụng trong Thế chiến II. Ông đã nắm bắt cơ hội này để thu thập và chuyển giao những thông tin giá trị của lính Nhật cho lực lượng cách mạng Philippines. Sakakida còn lập mưu và tham gia vào cuộc vượt ngục cùng với 500 tù nhân Philippines.

Richard Sakakida - điệp viên bí ẩn ở Philippines -0
Điệp viên người Mỹ gốc Nhật, Richard Sakakida, ở Manila (Philippines) năm 1946.

  Những hoạt động tình báo trong Thế chiến II    

Richard Motoso Sakakida  sinh ra và lớn lên ở Hawaii. Ông là một Nisei (thuật ngữ tiếng Nhật chỉ thế hệ thứ hai của người Nhật sinh ra ở một quốc gia khác ngoài Nhật Bản, cụ thể là con cái của những người nhập cư Nhật Bản (gọi là Issei).

Thuật ngữ này mô tả những người Nhật sinh ra và lớn lên tại Mỹ, và họ đóng vai trò quan trọng trong Thế chiến II, bao gồm cả việc phục vụ trong quân đội Mỹ với tư cách là những nhà dịch thuật tài giỏi, và họ cũng là mục tiêu của sự giam cầm trong các trại tập trung sau vụ tấn công Trân Châu Cảng), là con út trong số 4 người con trong một gia đình có cha mẹ là người Nhật nhập cư. Sakakida được giáo viên ROTC (viết tắt của Reserve Officers' Training Corps, một chương trình đào tạo lãnh đạo dành cho sinh viên đại học tại Hoa Kỳ, chuẩn bị cho họ trở thành sĩ quan trong Lục quân, Thủy quân, Hải quân, Không quân, và Lực lượng Không gian Hoa Kỳ sau khi tốt nghiệp.

Chương trình này cung cấp các lợi ích như học bổng, hỗ trợ học phí và cơ hội phát triển kỹ năng lãnh đạo chuyên nghiệp, song hành với việc học tập tại trường) tại trường trung học tuyển dụng vào quân đội Mỹ trong tháng 3/1941 trong lúc Mỹ vẫn giữ quan điểm trung lập trong Thế chiến II. 

Vì tinh thông tiếng Nhật nên Sakakida được tuyên thệ nhậm chức trung sĩ cùng với người đồng đội Arthur Komori (cũng là một Nisei), và trở thành 2 người Mỹ gốc Nhật đầu tiên được phân công Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 tại Quân cảnh tình báo (CIP), và sau khi Mỹ tham chiến, CIP đổi tên thành Quân đoàn phản gián (CIC Quân đội, là một cơ quan tình báo thời Thế chiến II và tiền Chiến tranh Lạnh thuộc Quân đội Hoa Kỳ, bao gồm các điệp viên được đào tạo bài bản. Vai trò của cơ quan này được Quân đoàn Tình báo Lục quân Hoa Kỳ tiếp quản vào năm 1961 và Cơ quan Tình báo Lục quân Hoa Kỳ vào năm 1967.

Các chức năng của CIC hiện được thực hiện bởi tổ chức hậu duệ hiện đại của nó là Cơ quan Phản gián Lục quân Hoa Kỳ. Hiệp hội Quân đoàn Phản gián Quốc gia (NCICA), một hiệp hội cựu chiến binh, được thành lập vào những năm ngay sau Thế chiến II bởi các cựu đặc vụ tình báo quân sự). Sau khóa huấn luyện chuyên sâu, vào ngày 7/4/1941, Sakakida và đồng đội Komori lên tàu USS Republic (AP-33) trực chỉ Philippines (khi đó là thuộc địa của Mỹ). Trước khi đến Manila, họ được giao việc do thám cộng đồng Nhật kiều ở thủ đô Manila khi giả trang làm thủy thủ nhảy tàu. 

Richard Sakakida - điệp viên bí ẩn ở Philippines -0
Các lực lượng Mỹ buộc đầu hàng phát xít Nhật trên đảo Corregidor (cảng Manila, Philippines). Trung sĩ Richard Sakakida đã dịch thông điệp Mỹ đầu hàng sang tiếng Nhật.

Sau khi bùng nổ xung đột với Nhật Bản, Sakakida bị cảnh sát Philippines bố ráp và cuối cùng bị nhốt trong nhà lao Bilibid trong lúc ông vẫn giả trang dân thường, nhưng ông được phát hiện và được thả. Sakakida bắt liên lạc với người Mỹ, đầu tiên Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 ở Bataan, sau đó đến Corregidor (hòn đảo trên vịnh Manila), làm các Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP liên quan đến phiên dịch và thẩm vấn các tù binh Nhật. Tình hình ở Corregidor dần trở nên vô vọng, Sakakida và Komori cuối cùng được lệnh di tản bằng máy bay khỏi nơi này.

Sakakida thuyết phục các cấp trên của mình để cho chưởng lý Clarence Yamagata  thay thế vị trí của mình; Sakakida chưa vợ, trong khi Yamagata đã có vợ con đang sống ở Nhật Bản và những hoạt động thân Mỹ của ông ngày càng được công khai hơn. Máy bay chở Sakakida rời đi vào ngày 13/4/1942 và liên tục tìm cách tránh né đòn đánh chặn của quân Nhật. Sakakida đồng hành cùng với tướng quân Jonathan Wainwright đóng vai trò phiên dịch trong những lần thương thảo đầu hàng. 

Sau khi Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K Corregidor ra hàng vào đầu tháng 5, “Sakakida trở thành người Mỹ gốc Nhật duy nhất bị các lực lượng Nhật bắt giữ ở Philippines”. Theo luật Nhật Bản vì Sakakida có gốc gác tổ tiên là người Nhật nên ông được xem là công dân Nhật Bản, đồng thời bị buộc tội phản quốc.

Suốt 2 tháng, Hiến binh Nhật (đội Cảnh sát quân sự của đế quốc Nhật Bản hoạt động từ 1881 đến 1945; lực lượng này lấy mẫu từ đội cảnh sát quân sự của Pháp với quyền hành cảnh sát khi thi hành công vụ của Lục quân đế quốc Nhật Bản, Bộ Nội vụ Nhật Bản, và Bộ Tư pháp Nhật Bản) đã thực hiện thẩm vấn và tra tấn Sakakida, song không thể thoát khỏi câu chuyện rằng người tù chỉ đơn thuần là một thường dân bị cưỡng ép Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 cho quân đội Mỹ.

Cần phải biết rằng hồi tháng 8/1941, để đề phòng việc con trai có thể rơi vào tay phát xít Nhật, mẹ đẻ của Sakakida đã hủy bỏ quyền công dân Nhật của ông tại lãnh sự quán Nhật ở Hawaii, và do đó mà cáo buộc phản quốc đã bị loại bỏ. 

Sakakida “bóc lịch” gần một năm trong các nhà tù khác nhau trước khi vụ việc của ông được xét lại vào tháng 2/1943 bởi Đại tá Nishiharu, Chánh tòa của Bộ Tư lệnh tập đoàn quân số 14. Ông Nishiharu kết luận rằng phạm nhân Sakakida rất có thể là người vô tội, vì vậy vào tháng 3 năm đó đã thuê ông làm nhân viên phiên dịch và giúp việc riêng. Tuy nhiên, Sakakida thường xuyên phải đối phó với những âm mưu xảo quyệt nhằm khiến ông phản bội lại chính mình. Dù vậy, an ninh vẫn hết sức lỏng lẻo và Sakakida thường bị bỏ lại với rất nhiều tài liệu quân sự nhạy cảm, ông đã tìm cách học thuộc lòng hoặc đánh cắp chúng.

Khi một quý bà đến văn phòng Cố vấn quân pháp nhằm xin giấy phép để gặp chồng mình tên là Ernest Tupas vốn là một thủ lĩnh du kích đang bị cầm tù, chớp lấy thời cơ đó, Sakakida đã mạo hiểm hé lộ danh tính thực sự của mình cho người phụ nữ. Bà Tupas đã bí mật kết nối Sakakida với lực lượng kháng chiến Philippines và ông đã chuyển thông tin tình báo cho họ. 

Sakakida cũng vạch ra một kế hoạch giúp vượt ngục hàng loạt cho cả Ernest Tupas và các tù nhân Philippines yêu nước khác. Đó là một đêm tháng 10/1943, mọi thứ đã được sắp đặt xong xuôi. Sakakida giả trang một sĩ quan Nhật dẫn theo một toán quân du kích tiến thẳng vào nhà tù Muntinglupa. Sau khi hạ đo ván hoặc chế ngự những tên lính canh không hề hay biết, lực lượng giải cứu đã giải thoát cho gần 500 tù nhân. Sakakida điềm tĩnh quay lại nơi Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 mà vẫn không một ai hay biết.

Một bài viết có từ năm 1996 của hãng tin AP đăng cáo phó của ông Sakakida có đoạn viết “3 cựu lính du kích gồm một linh mục Công giáo La Mã đã tuyên bố rằng “Anh ta (Sakakida) đã bịa đặt vai trò của mình trong cuộc đại vượt ngục”. Nhưng thượng nghị sĩ Daniel Akaka của tiểu bang Hawaii đã phản hồi rằng “câu chuyện về Sakakida đã được xác nhận rất nhiều lần”.

Tháng 12/1944, Sakakida quyết định đã đến lúc phải chạy trốn vào rừng rậm và tìm cách để tái gia nhập du kích Philippines nơi ông đã bị thương vì một mảnh đạn trong cuộc đấu súng với một đội điều tra Nhật Bản. Bị cắt đứt thông tin, quân du kích đã phải ăn cỏ và quả mọng để sống sót. Vài tuần sau khi Thế chiến II kết thúc, cuối cùng Sakakida cũng được lính Mỹ tìm thấy với hình dạng đang mặc một bộ quân phục Nhật rách bươm, bị sốt rét, kiết lị.

Sakakida được các viên sĩ quan Mỹ tra hỏi về danh tính. Cựu đồng đội Arthur Komori (khi đó đang Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 cho  tướng Elliott Thorpe ở Tokyo đang tìm kiếm Sakakida nên đã chuyển lời tới cho các sĩ quan Mỹ thẩm vấn ở Philippines và bảo lãnh ông Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 cho Quân đoàn phản gián (CIC). 

Richard Sakakida - điệp viên bí ẩn ở Philippines -0
Trung sĩ Richard Sakakida bị tình báo Mỹ thẩm vấn vào thời điểm cuối Thế chiến II.

Trao thưởng thời hậu chiến    

Khi quay lại CIC, Sakakida được thăng quân hàm Thượng sĩ. Ông ra làm chứng tại phiên tòa xét xử tội ác chiến tranh của tướng quân Tomoyuki Yamashita (Đại tướng thuộc Lục quân đế quốc Nhật Bản trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông nổi tiếng với chiến công đánh chiếm các thuộc địa Anh ở Malaya và Singapore, với biệt danh "Con hổ Mã Lai") vì ông từng làm thông dịch viên tại văn phòng cố vấn quân pháp của vị tướng này.

Sakakida ở tại Manila suốt 18 tháng và Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 trong các cuộc điều tra tội ác chiến tranh, ông đã gặp lại một số kẻ từng tra tấn mình và ông cũng tha thứ cho lỗi lầm của họ. Sau chiến tranh, Sakakida được trực tiếp bổ nhiệm với cấp bậc Trung úy và chuyển sang Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 cho Không lực Hoa Kỳ.

Ngày 25/9/1948, Sakakida kết hôn với bà Cherry M. Kiyosaki ở Maui (Hawaii) trước khi đóng quân ở Tokyo, nơi đây ông Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 cho Văn phòng điều tra đặc biệt (OSI, là tên của một số đơn vị OK9giaitri nền tảng giải trí online khác nhau với các chức năng riêng biệt; gồm OSI của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ - đơn vị đã truy tố tội phạm chiến tranh Đức Quốc xã cho đến năm 2010, và OSI của Không quân Hoa Kỳ - một đơn vị điều tra lớn về hình sự, phản gián và gian lận trong Không quân…).

Tại OSI, Sakakida chịu trách nhiệm điều phối với cảnh sát và các cơ quan điều tra Nhật Bản nhằm ngăn chặn những hoạt động chợ đen ở Tokyo. Ông đã kinh qua 19 trong số 27 năm phục vụ cho Không lực Mỹ ở Nhật Bản, và ông nghỉ hưu với tư cách là chỉ huy của Không quân OSI (AFOSI) ở Nhật Bản, đeo lon Trung tá vào năm 1975.

Sau khi về hưu, Sakakida sống ở Fremont (tiểu bang California) và qua đời vì căn bệnh ung thư phổi vào ngày 23/1/1996. Vì những thành tích cống hiến trong thời chiến của mình mà Sakakida được trao Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh, Ngôi sao Đồng, và 2 Huân chương khen thưởng. Tên của Sakakida cũng được ghi danh tại Đại sảnh danh vọng tình báo quân sự Mỹ. Chưa hết, ông còn nhận được 4 huy chương từ OK9giaitri nền tảng giải trí online Philippines bao gồm Huân chương Bắc đẩu Bội tinh Philippines do đích thân ngài Đại sứ Raul Rabe trao tặng tại một buổi lễ được tổ chức tại đại sứ quán Philippines ở Washington, D.C vào ngày 15/4/1994. 

Do tính nhạy cảm của hoạt động tình báo mật ở Philippines nên những vết thương của Sakakida không được quân đội Mỹ công nhận cho đến khi Thượng nghị sĩ Hawaii là ông Daniel Akaka đưa ra luật nâng cấp giải thưởng của Sakakida thành Huân chương cống hiến xuất sắc, đồng thời trao tặng ông Huân chương Trái tim tím, cả hai huân chương này được trao cho Sakakida vào năm 1999.

  • Cuộc đời ly kỳ của điệp viên kép Jacques Voignier Cuộc đời ly kỳ của điệp viên kép Jacques Voignier
  • Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ
Phan Bình (Tổng hợp)

Các tin khác

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp Ok986.com Bản Cao Cấp Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.

Điệp viên nhị trùng Ba Lan qua giải mật của CIA

Điệp viên nhị trùng Ba Lan qua giải mật của CIA

Trung tuần tháng 3/2004, Mỹ giải mật hồ sơ liên quan đến Đại tá tình báo Ba Lan Ryszard Kuklinski, người tình nguyện Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 cho CIA. Hồ sơ dày 750 trang, ký hiệu F-2004-01013, được công bố trên website Governmentattic.org và được bổ sung bằng ấn phẩm A Secret Life.

Các chiến dịch bí mật điên rồ nhất của Mỹ

Các chiến dịch bí mật điên rồ nhất của Mỹ

Các chiến dịch bí mật do OK9giaitri nền tảng giải trí online Mỹ khởi xướng đã tồn tại từ lâu, nhưng chỉ thực sự bùng nổ về quy mô trong giai đoạn Thế chiến II và Chiến tranh Lạnh. Khi các hành động quân sự công khai dần nhường chỗ cho hoạt động gián điệp, OK9giaitri nền tảng giải trí online Mỹ bắt đầu phát triển những phương thức tinh vi nhằm đi trước đối thủ. Một số chiến dịch bí mật thực sự kinh hoàng, nhưng cũng có không ít trường hợp phi lý đến mức nực cười.

Dự cảm nghề nghiệp trong ngành tình báo

Dự cảm nghề nghiệp trong ngành tình báo

Phản bội trong ngành tình báo là một vấn đề nhức nhối. Chỉ một kẻ "Judas" cũng có thể khiến cả mạng lưới sụp đổ, dẫn đến những cuộc thanh trừng khốc liệt. Bài viết sau đây không tập trung vào công tác phản gián, mà khai thác một khía cạnh tâm lý sâu sắc hơn: dự cảm của những người đồng đội. Trên thực tế, những điệp viên nhiều năm sát cánh bên kẻ phản bội thường nhận ra các dấu hiệu bất thường và nghi ngờ từ rất sớm, thậm chí trước khi cơ quan chức năng vào cuộc.

Mỹ dùng AI săn thủy lôi tại Hormuz

Mỹ dùng AI săn thủy lôi tại Hormuz

Trong nỗ lực duy trì an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, Hải quân Mỹ đang tăng tốc đưa trí tuệ nhân tạo vào các nhiệm vụ rà phá thủy lôi. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đối phó với kho vũ khí bất đối xứng của Iran và khắc phục những hạn chế trong năng lực tác chiến dưới nước truyền thống của Washington.

Vụ án gián điệp chấn động Azerbaijan

Vụ án gián điệp chấn động Azerbaijan

Hồ sơ Martin Ryan cho thấy một mô thức quen thuộc nhưng chưa hề cũ trong hoạt động tình báo: tiếp cận kín đáo dưới vỏ bọc dân sự, tạo lập quan hệ từ những không gian tưởng như bình thường, rồi từng bước mở rộng sang các lĩnh vực nhạy cảm.

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được OK9 đã banh trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một sOK9 Cabal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin Ok9 cab trò chơi casino phổ biến có thể bị dẫn dắt như thế nào.