Phóng viên: Như một nhu cầu tất yếu của thời đại.
Giám khảo: Hay nói khác đi, một phần quan trọng của cuộc chơi.
Phóng viên: Chơi?
Giám khảo: Vâng. Ý tôi nói tới giám khảo những cuộc thi trên truyền hình. Đó rõ ràng yếu tố "chơi" vô cùng quan trọng. Khác hẳn với một cuộc thi tiến sĩ hay thi bắn súng, tính chính xác phải lên mức tối cao.
Phóng viên: Mà đã "chơi"…
Giám khảo: Thì phải có đùa. Phải được phép đùa và được quyền đùa.
Phóng viên: Đúng vậy.
Giám khảo: Nói thì dễ lắm. Nhưng bản chất của đùa là phải hồn nhiên, thậm chí phải hơi tự do phóng khoáng.
Phóng viên: Vâng.
Giám khảo: Thế mà trong chương trình "Bước nhảy hoàn vũ" vừa qua, nhạc sĩ Trần Tiến có nhận xét vài câu, nửa đùa nửa thật, đã có rất nhiều dư luận ồn lên. Cứ tin lời họ, thì khéo Trần Tiến hỏng đến nơi rồi.
Phóng viên: Trong khi thực ra, anh Tiến vẫn thế.
Giám khảo: Đúng. Trần Tiến đã thế, đang thế và sẽ thế. Tôi luôn luôn tin anh là một đứa trẻ con già. Mà trẻ con thì nói phải thoải mái, nói không cần nhìn trước ngó sau.
Phóng viên: Không được.
Giám khảo: Sao lại không được? Muốn tranh luận trước hết hãy xét lịch sử các cuộc thi trên truyền hình. Các cuộc thi đó phần lớn đều lấy mô hình có sẵn từ nước ngoài. Điều ấy chả có gì sai trong thời đại văn hóa toàn cầu. Nhiều cuộc trong số đó đã có tuổi thọ hàng chục năm, chứng tỏ sức hút rất cao. Mà sức hút cơ bản nhất của truyền hình là tính đại chúng. Nghĩa là ai cũng cảm thấy gần gũi với mình. Ai cũng có quyền mơ ngày mình bước lên màn hình để thi và để… chấm thi.
Phóng viên: Đồng ý.
Giám khảo: Do tính đại chúng, nên luật thi không quá khắt khe, thí sinh thi không quá nghiêm túc và giám khảo thi phải không quá trịnh trọng.
Phóng viên: Khoan. Xin anh nói rõ hơn cái ý "không quá trịnh trọng" này?
Giám khảo: Nói thì dài, nhưng chỉ xem người ta làm sẽ thấy ngay. Các giám khảo đều ăn mặc thoải mái, ngồi trên ghế một cách tự do và phát biểu không cần quá đắn đo.
Phóng viên: Không quá đắn đo?
Giám khảo: Đúng. Thậm chí ở một số quốc gia, họ cho rằng sự ăn nói không đắn đo của giám khảo mới chính là ưu điểm, cần ra sức phát huy. Giám khảo có thể mắng, có thể hét, có thể cười bò ra và cũng có thể khóc. Giám khảo không được bắt chước các giáo sư, chấm bài trong phòng kín.
Phóng viên: Thế thì sao?
Giám khảo: Thế thì hà cớ gì la lối quá đáng về giám khảo Trần Tiến khi anh dùng một số từ hơi tự do? Với tư cách một giám khảo, tôi tin chắc ban tổ chức mời Trần Tiến vì cái hồn nhiên, bộc trực và cá tính của anh. Nếu không thì đã mời một nhà mô phạm. Vậy mà anh mới phát biểu vài câu, mọi người nhao lên, cứ như anh sắp đốt màn hình. Buồn cười thật.
Phóng viên: Này anh nên nhớ, xem truyền hình là đông đảo quần chúng, trong đó có rất nhiều phụ nữ, trẻ con. Cho nên phát ngôn phải cân nhắc.
Giám khảo: Cứ như thế thì đâu còn tính chuyên môn. Trẻ em có chương trình trẻ em. Phụ nữ có chương trình phụ nữ. Việc của mỗi gia đình là phải phân chia hợp lý trong vấn đề mở tivi. Chứ nếu tiết mục nào cũng mang đủ các tiêu chuẩn để "soi" thì còn đâu màu sắc.
Phóng viên: Ừ nhỉ?
Giám khảo: Dù Trần Tiến có vô tư đến mấy thì anh cũng không điên. Là một nghệ sĩ biểu diễn, anh thừa biết phản ứng của công chúng và sẽ tự điều chỉnh mình. Nhưng việc "la ó" quá nhiều có thể buộc Trần Tiến "ngoan" hơn. Nghĩa là anh không còn nói những lời của chính anh như trước nữa. Thế thì cuộc thi còn có gì hay?
Phóng viên: Hay theo nghĩa nào?
Giám khảo: Hay là truyền hình phải tạo ra những sân chơi, trong đó mỗi cá nhân tự tin bộc lộ hết cả cái tốt lẫn cái xấu.
Phóng viên: Cái xấu?
Giám khảo: Chứ sao. Cái xấu của mỗi cá nhân cũng cần cho thiên hạ biết chứ, nếu như không vì thế mà Ok9 cab trò chơi casino phổ biến sụp đổ.
Phóng viên: Ừ nhỉ.
Giám khảo: Hãy khuyến khích người ta bộc lộ và hãy chấp nhận sự bộc lộ ấy. Đó là khẩu hiệu dành cho thí sinh và dành cho cả giám khảo trong những cuộc chơi. Và đừng quên rằng phải nghe những lời nhận xét không êm tai cũng chính là một "luật chơi" của những cuộc thi dạng này.
Phóng viên: Căng nhỉ?
Giám khảo: Tôi thì lại thấy rằng nếu có gì căng, là ở chỗ chúng ta đang thừa những lời khách sáo!
