Mẹ truyền con nối nghiệp lái đò
Ghé vào quán ăn duy nhất ngay sát bến đò, vừa đợi chủ quán mang đồ ăn vừa quan sát bến đò, buổi sáng sớm nhưng hầu như vắng khách đi đò. Phóng tầm mắt xuống bến đò, vài ba chiếc đò cũ kỹ và xuống cấp nằm im lìm phơi sương phơi nắng. Bờ bên kia sông là những tòa nhà cao tầng lô nhô và nơi đến bên kia của bến đò cặp ngay sát chân cầu Tân Thuận.
Ngay trên bến trước kia là dãy nhà dân san sát nhau, người dân ở đông đúc nhưng giờ đa số đã giải tỏa, được đập bỏ đi để giao mặt bằng cho dự án theo quy hoạch phát triển của TP HCM, tuy vậy theo lời vợ chồng anh chủ quán thì vẫn có những hộ chưa đồng ý với việc đền bù hay còn gặp những vấn đề trục trặc trong giải quyết khiếu nại nên chưa chịu giao mặt bằng.
Khi biết tôi đang tìm hiểu về bến đò này, anh chủ quán vừa mang đồ ăn cho khách vừa nói cho tôi biết rằng ngày xưa bến đò tấp nập người qua kẻ lại trên bến dưới đò, giờ thì người đưa đò vẫn đầy đủ nhưng người đi đò thì vắng đến 8 phần, chỉ còn lèo tèo khách qua sông. Nguyên do vì trước kia khách đi đò phần đông là người địa phương - những công nhân từ quận 2 qua khu chế xuất Tân Thuận và người quận 7 đi làm ở Cát Lái, Thủ Đức.
Bây giờ giải tỏa phường này, người dân đã di cư đến nơi khác thì chủ yếu là khách từ bên Tân Thuận đi qua quận 2, chỉ thỉnh thoảng mới có người bên này đi. Hơn nữa hiện còn có nhiều cây cầu ở những khu vực xung quanh từ quận 7 qua quận 2, rồi từ quận 1 sang quận 2… có thể đi lại dễ dàng hơn.
Bến đò này nằm ngay bên bờ sông Sài Gòn, nói về lịch sử của nó, theo các bậc cao niên ở đây thì bến đò này hồi xưa được hình thành là nhờ vào một số chị em phụ nữ rảnh rỗi, hết vụ làm ruộng, không biết làm gì nên ra bến sông bắt con cua con cá để cải thiện bữa ăn rồi tiện thể đưa người sang sông khi họ có việc, kiếm đồng ra đồng vào, lâu ngày từ đó mà nên bờ nên bến!
Điều đặc biệt ở bến đò này từ xưa cho đến nay đa phần những người đưa đò - "tài công" là chị em phụ nữ. Trước giờ bến đò có 54 chiếc đò thì đã có 3/4 người lái đò là nữ. Họ hành nghề theo kiểu "mẹ truyền con nối", không ít gia đình có đến ba bốn thế hệ nối nghiệp lái đò…
Ở đây ai cũng biết sự tồn tại của bến đò sẽ không còn lâu nữa nhưng dường như Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP đưa đò đã gắn bó và nuôi sống gia đình họ mấy chục năm qua khiến họ chưa thể từ bỏ ngay Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP của mình dù hiện nay khách đi đò đã vơi hẳn chỉ còn gần 1/3 so với trước kia.
Theo tìm hiểu thì hoàn cảnh những phụ nữ đưa đò ở đây cũng tương đối giống nhau, họ cũng đều đã khá lớn tuổi, trước kia nhà họ chủ yếu gần ngay bến đò, cứ hết thế hệ này nối tiếp thế hệ sau dựa vào nghề đưa đò để mưu sinh. Bây giờ đa số nhà họ đã bị giải tỏa, nhận tiền đền bù xong có người nếu đủ tiền đi mua nhà nơi khác, cũng có người mua nhà tái định cư, người không đủ tiền thì đi thuê để ở. Vậy nhưng dù thế nào hàng ngày họ vẫn gắn bó với bến đò này.
Anh Quang, một tài công đang ngồi ăn sáng, cho biết: "Bây giờ buổi sáng vài ba "tài" là đứng rồi, còn lại là lâu lâu mới có khách đi đò…".
Như để nói thêm ý của anh Quang, chị Chính, một tài công có nhiều năm trong nghề đưa đò ở đây với gương mặt sạm nắng, than thở: "Trước kia ở bến đò này khách đi tấp nập lắm nhưng từ khi giải tỏa nhà ở đây thì khách đi chẳng còn bao nhiêu. Ngay như nhà tôi cũng bị giải tỏa, nhận tiền đền bù xong là phải tìm chỗ khác mua, mà vay mượn chật vật lắm mới đủ tiền mua căn nhà nhỏ để ở, nhưng hàng ngày tôi vẫn về đây đưa đò kiếm sống".
Quan sát sẽ không khó để nhận ra rằng các con đò đưa đón khách qua sông cứ đi về xếp hàng theo thứ tự ưu tiên trước sau, có khách xuống đò là tài của đò gần chân bến nhất xuất phát, cứ thế theo thứ tự mà đưa: đò này rời bến, đò khác thế vào luân phiên. Nhưng cũng có tài thấy bên bến nào ít đò thì cứ chạy đò không qua để chờ khách cho lẹ.
Mỗi khi con đò chở vài ba người khách, có khi thêm chiếc xe đạp qua sông, nhìn theo nó như lọt thỏm giữa ngã ba sông (tuyến đò này băng qua ngay đoạn ngã ba sông Sài Gòn - kênh Tẻ) vừa rộng lớn lại đầy những tàu thuyền lớn khác thường xuyên ra vào cảng đi cắt ngang qua, tôi chợt rùng mình và tự hỏi tại sao những người phụ nữ kia lại có đủ can đảm để chở những hành khách không hề có áo phao phòng thân qua sông (dù bó áo phao vẫn có trên đò), phải chăng do thói quen hay vì cuộc sống mưu sinh khiến họ quên đi nhưng nguy hiểm rình rập.
Khi thấy tôi chỉ tay hỏi về người đàn bà đứng tuổi đang lúi húi thoăn thoắt một mình kéo chiếc đò vào vị trí chờ khách dưới bến, mấy người trên bờ cười cười bảo tôi rằng nhìn vậy thôi chứ cô Tám - tên người đàn bà - cũng 57 tuổi rồi, nhưng bà ấy được xem là một trong những người siêng nhất ở bến đò này đấy vì bà rất hay đưa đò vào đêm khuya…
Khi bước lên bến ngồi nghỉ chờ khách đi đò, cô Tám chia sẻ: "Cô ở đây mấy chục năm trong nghề đưa đò, nhưng chẳng hiểu sao cô cứ đưa đò ào ào hàng ngày thì khỏe re chứ mà nghỉ ngày nào là ngày đó trong người cứ ốm yếu liền. Đúng ra thì cuộc sống kiếm cơm cháo hàng ngày sao nghỉ được. Nhiều khi có đêm còn chạy đò từ 3 giờ đêm, cứ khách có nhu cầu là họ gọi điện cho cô ở gần bến xuống đò qua sông. Chỉ có chiếc đèn nhỏ xíu lờ mờ sáng trên đò vậy nhưng cũng chẳng sao cả".
Theo lời cô Tám thì ngày xưa hai vợ chồng cô cùng nhau thay phiên đưa đò và nói chung cuộc sống gia đình phụ thuộc chủ yếu từ việc đưa đò ở đây, nhưng vì tai nạn, chồng cô đã mất cách đây mấy năm rồi. Vợ chồng cô có 4 người con đều đã yên bề gia thất. Cô Tám bảo giờ ở một mình rồi mình làm mình ăn cho khỏe mình mà cũng khỏe cho con cái.
Còn đó những tâm tư
Một bến đò ngang luôn có đến 54 con đò nằm tại bến chờ khách qua sông, và cuộc sống của những tài công cùng gia đình của họ đều phụ thuộc vào những chuyến đò thì việc bến đò mất đi, nhiều người sẽ không tránh khỏi trăn trở không biết cuộc sống rồi sẽ ra sao vì đa số tài công chưa biết làm nghề gì để sống, để nuôi con cái ăn học. Thêm nữa, phần lớn những người đưa đò học vấn thấp, thậm chí có người không biết chữ, nếu không bám nghiệp đưa đò sẽ không biết làm Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP gì.
Theo lời chị Chính cho biết thêm, giờ thì một ngày chạy chỉ chừng 10 chuyến, trừ Ok9cab khuyến mãi lớn (hết khoảng 2 lít xăng) rồi công sức thì cũng chẳng còn được bao nhiêu, vì mỗi khách chỉ phải trả 2.000 đồng/lượt qua sông. Cái giá này từ trước giờ vẫn vậy, dù Ok9cab khuyến mãi lớn có tăng giá bao nhiêu đi nữa. Chị một mình nuôi hai con nhỏ, chúng lại đang tuổi ăn tuổi học, trước kia đông khách đi đò còn đỡ, giờ ít khách thì việc nuôi con ăn học càng cảm thấy khó khăn, chật vật vô cùng.
Quả thật, một chiếc đò chỉ rộng chưa tới 1m, dài độ 4m, chở tối đa được 5-6 người, mỗi khách thu 2.000 đồng nên nhiều lắm mỗi chuyến tài công cũng chỉ thu được 12.000 đồng. Nhưng không phải chuyến nào cũng đủ lượng khách, chỉ phụ thuộc hên xui vào lượng khách đi đò!
Hỏi về tương lai khi mai này bến đò không còn, chị Chính trầm ngâm: "Mai kia không còn cho chở đò nữa chắc tui chỉ còn đường… đi bán vé số. Vì giờ đây tôi cũng lớn tuổi rồi, nghề nghiệp không có. Nếu muốn làm ăn thì phải có vốn, chứ như tôi làm ngày nào ăn ngày đó rồi. Tôi nghe nói khi giải tỏa bến đò này, chúng tôi sẽ được thành phố hỗ trợ chút ít nhưng đó chỉ là nghe nói thôi chứ cũng chưa thấy văn bản hay vị lãnh đạo nào nói cả". Nói chung cũng chấp hành thôi nhưng mong muốn là có sự hỗ trợ thỏa đáng.
Cùng những suy nghĩ như chị Chính, chị Thái cũng là một người đưa đò có thâm niên "mẹ truyền con nối", giãi bày: "Trước giờ dù khách nhiều hay ít thì cũng chưa có ai trong số 54 tài công bỏ việc cả, hàng ngày chúng tôi vẫn miệt mài với Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP nhưng chỉ kiếm ăn lai rai thôi chứ không được như ngày trước. Mai mốt bến đò này không còn chắc buồn lắm, nhưng giờ lớn tuổi rồi thì chỉ cách về nghỉ ở nhà thôi, chứ chuyện kiếm sống thì tới đâu hay tới đó vậy".
Trong khi đó, cô Tám có vẻ suy tư: "Mấy chục năm làm nghề này giờ nếu phải nghỉ thì buồn là chuyện đương nhiên rồi nhưng dù sao giờ mình cũng đã già cả nếu nghỉ thì cũng ở nhà thôi, chỉ mong sẽ được hỗ trợ phần nào để cuộc sống về già đỡ vất vả hơn".
Nghe những giãi bày, suy tư của những nữ tài công ở bến đò này sao không tránh khỏi suy nghĩ phải chăng họ gắn bó với sông nước bấp bênh nên cuộc sống cũng dập dềnh theo con nước. Nhưng cũng chợt nghĩ rồi đây cuộc sống đổi thay, ở vùng đất bên con sông này sẽ bước sang một hướng rẽ mới phát triển hơn, rời bỏ con đò lênh đênh, chắc những người phụ nữ đưa đò sẽ có cuộc sống tốt hơn với cuộc mưu sinh khác
