Ông là Trần Văn Lịnh (69 tuổi), ở thôn 9, xã Ba Vinh, huyện Ba Tơ.
Nhân chuyến công tác phong trào cùng các đồng chí OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á huyện Ba Tơ, chúng tôi bắt gặp cảnh con chỉ cho bố viết chữ, sự lạ đời khiến tôi thêm tò mò và rồi qua tìm hiểu, lời giải đáp cho tôi như là một câu chuyện cổ tích có thực giữa đời thường.
Theo chân các anh trong thôn, rẽ qua ngọn đồi nhỏ ở thôn 9, chúng tôi đến nhà ông Lịnh, người khởi xướng cho phong trào xóa nạn mù chữ trong làng. Tuy tuổi cao sức đã yếu nhưng trông ông vẫn còn rất mạch lạc, khi chúng tôi đề cập đến chuyện xóa mù chữ ông như được giải tỏa bởi chuyện mù chữ đã từng ám ảnh trong ông suốt thời gian dài.
Ông kể: Vì điều kiện OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao quá khó khăn, năm 1995, ông đưa vợ con lên thôn 9 để lập nghiệp. Cuộc sống quanh năm chỉ lo việc đồng áng, cái nghèo như đeo bám suốt gần cả đời người, nhưng điều ước duy nhất của ông là làm sao con cái mình được học hành đến nơi đến chốn. Chỉ có cái chữ, có trình độ mới xóa được cái nghèo truyền đời này. Vậy mà bữa rau, bữa mắm cuối cùng ông cũng đã lo cho 4 đứa con ăn học thành đạt, cả 4 đều là giáo viên đang dạy học tại các trường ở huyện Ba Tơ...
Cách đây 2 năm, một buổi lên nhận thuốc tây hỗ trợ tại UBND xã Ba Vinh, ông ngạc nhiên bởi có quá nhiều người nhờ ông ký nhận giúp. Có điều lạ, mỗi lần nhận thuốc, số người nhờ ký lại tăng thêm. Vậy là ông quyết định đội nắng đi vận động nhân dân trong vùng mở lớp xóa mù chữ. Ban đầu, ông vận động bà con trong xóm mở một lớp dạy chữ, chọn một người biết chữ để dạy. Thế nhưng, lớp học ngày càng thưa thớt, do bà con ai cũng phải đi làm ruộng, làm nương rẫy nên không có thời gian đến lớp để học.
Thấy chưa hiệu quả, ông lại vác tù và kêu gọi thành lập một nhóm gồm 5 thành viên gọi là nhóm xóa mù chữ, nhóm này có trách nhiệm tuyên truyền, vận động nhân dân trong làng tham gia học chữ. Vì học tập trung không hiệu quả, ông đề nghị chuyển sang học tại nhà, nghĩa là trong mỗi gia đình ai biết chữ phải chỉ lại cho người không biết chữ. Mỗi ngày ông phân công mỗi thành viên đến tận nhà có người không biết chữ để kiểm tra, đôn đốc một lần. Như mưa lâu ngày thấm đất, phong trào xóa mù chữ trong làng lan rộng nhanh chóng và thu hút được đông đảo bà con hưởng ứng.
Theo ông, chúng tôi xuôi xuống sườn đồi đến thăm các gia đình có người không biết chữ đang theo học lớp xóa mù chữ tại nhà. Vừa đến đầu ngõ nhà anh Phạm Văn Đất, chúng tôi gặp cảnh con gái (học lớp 9) anh đang dạy chữ cho anh. Không giống như ở lớp học có cô và trò hay bạn bè ngang hàng, lớp học tình mẫu tử cũng rất nhộn nhịp, lâu lâu con lại phải sửa tiếng "bi bô" của bố vì đọc sai.
Anh Đất cho biết: Hơn 40 năm rồi giờ mới biết viết, biết đọc chữ. Sướng lắm, giờ mà đi lên xã làm giấy tờ hay bán keo, bán lúa mình cũng biết viết giấy rồi. Lớn lên đi bộ đội, sau ngày giải phóng về lấy vợ, sinh con, đâu có tiền đâu mà đi học chữ. Có được điều này là nhờ chú Lịnh nhiều lắm. Chú sang nhà nhắc nhở suốt, rồi kiểm tra tôi đọc, tôi viết như thế nào, những lúc đứa con gái đi học ở trường thì chú lại sang chỉ cho tôi học. Vợ anh Đất cũng tham gia lớp học này, nay đã biết chữ.
Rời nhà anh Đất, ông Lịnh lại dẫn tôi sang nhà chị Phạm Thị Sang, người đã xóa mù chữ cách đây gần một tháng. Khi vừa nghe tôi đề cập đến chuyện học chữ, chị cầm ra hàng chục quyển vở tập viết mà chị đã học hơn 1 năm qua.
Chị Sang kể: Lúc còn nhỏ gia đình nghèo quá, ba mẹ bắt đi làm nương để kiếm gạo ăn thôi, chứ ông bà không có tiền cho đi học. Lớn gần có chồng mà không biết chữ dị lắm, mỗi lần lên xã thấy họ đọc báo, hay nhờ mình viết gì là mình xấu hổ chạy về luôn... Ban đầu nghe bác Lịnh chỉ bảo phải học chữ mình ngại lắm, thấy khó quá nhưng lúc học được rồi lại thấy ham.
Theo chân ông Lịnh, chúng tôi tiếp tục đến thăm nhiều gia đình khác đang thực hiện phong trào xóa mù chữ tại nhà cho đến khi mặt trời xuống núi hẳn. Chia tay ông, tôi nghĩ hoài về ông, đúng là câu chuyện cổ tích giữa đời thường.
Anh Phạm Văn Rạch - Chủ tịch UBND xã cho biết: Chúng tôi rất quan tâm và thường xuyên theo dõi phong trào xóa mù chữ của bà con ở thôn 9. Sau thời gian vận động, phong trào đã đi vào chiều sâu và rất hiệu quả. Từ con số 15% khẩu đồng bào không biết chữ, đến nay ở thôn 9 đã xóa hẳn con số này. Thời gian tới, lãnh đạo xã chỉ đạo các hội, đoàn thể tăng cường vận động nhân dân nhân rộng mô hình này tại địa phương
