Đường lậu “đè bẹp” đường nội
Ông Nguyễn Hải, Tổng Thư ký Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) cho biết, tính đến cuối tháng 8/2013 (cuối vụ mía đường 2012-2013), lượng đường tồn kho trên cả nước hơn 370.000 tấn, cao hơn cùng kỳ vụ trước gần 195.000 tấn. Dự báo, niên vụ 2013-2014, sản xuất của các nhà máy đường (NMĐ) trong nước gần 1,6 triệu tấn đường, cộng với đường tồn kho, đường nhập lậu… thì nguồn cung là hơn 2 triệu tấn đường. Tuy nhiên, tiêu thụ chỉ ước đạt 1,4 triệu tấn. Như vậy, lượng đường tồn kho trong niên vụ mới này khoảng 600.000 tấn.
Các NMĐ mua mía theo khuyến cáo của Bộ NN&PTNT là giá mua 1 tấn mía 10 chữ đường (CCS) tại ruộng (rẫy) bằng giá trước thuế GTGT của 60kg đường trắng RS tại kho nhà máy. Với giá đường tham chiếu giá tại thị trường, trong đó có tham chiếu cả giá đường nhập khẩu chính ngạch, giá đường lậu và gian lận thương mại đang tham gia thị trường nội địa. Với mức giá đường hiện nay và cách tính này, cả NMĐ và nông dân không có lãi, các NMĐ không còn đủ sức bảo hộ nông dân như những năm trước đây.
Tại huyện Phụng Hiệp (Hậu Giang), một trong địa phương có diện tích trồng mía lớn nhất ĐBSCL, giá mía từ 720-840 đồng/kg. Ông Nguyễn Thế Tự, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Phụng Hiệp đánh giá: “Trong khi giá thành sản xuất là 810 đồng/kg mía nên nhiều hộ sẽ lỗ trắng tay. Những hộ trồng mía giống ROC 16 có CCS cao nên bán sẽ có giá hơn, từ 820-840 đồng/kg. Với giá này, nông dân vẫn có lời chút ít nhưng đã bù vào tiền thuê nhân công”.
Ông Nguyễn Hoàng Ngoan, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Mía đường Cần Thơ (Casuco) nhấn mạnh: “Hiện giá đường tại Công ty Casuco bán ra là 14.300 đồng/kg, thấp hơn cùng kỳ năm rồi 1.500 đồng/kg. Trong khi đó, đường nhập lậu tràn vào bán với giá thấp đã lấn át đường nội địa. Đường nhập lậu giao tới các đại lý chỉ với giá 13.700 đồng/kg”. Lượng đường tồn kho trên cả nước khá lớn, dự kiến đến cuối tháng 11 này sẽ tiêu thụ hết. Tuy nhiên, đến nay một số NMĐ trên cả nước đã hoạt động, lượng cung tiếp tục ra thị trường nên tình trạng tồn đường sẽ còn tái diễn.
Ông Nguyễn Thái Hòa, Phó Giám đốc Công ty CP Mía đường Trà Vinh băn khoăn: “NMĐ của công ty tới ngày 15/10 mới chạy, vì càng chạy sớm càng lỗ. Giá đường hiện nay giảm quá do lượng tồn kho trong nước, trong khi thế giới cũng dư thừa đường”. Công ty CP Mía đường Trà Vinh sẽ mua theo giá bảo hiểm 3.800ha mía nguyên liệu tại huyện Trà Cú (Trà Vinh) với giá 650.000 đồng/tấn. Với giá này, thực chất nông dân lỗ vốn nhưng ông Hòa khẳng định, nếu giá đường có chiều hướng tăng thì sẽ mua giá cao cho nông dân.
Bài toán khó khăn
Ông Nguyễn Thái Hòa cũng cho biết, theo cam kết với Tổ chức Thương mại thế giới, đến năm 2015, đường ngoại vào với thuế suất bằng 0, lúc đó ngành Đường sẽ càng điêu đứng hơn. Nông dân hiện nay chỉ chạy đua theo số lượng mà quên đi chất lượng nên sẽ khó cạnh tranh nổi. Trên thế giới, các nước chỉ cần 8 tấn mía sản xuất ra 1 tấn đường, còn tại Việt Nam, cần đến 11 tấn mía mới cho ra 1 tấn đường”.
Trong khi đó, ông Nguyễn Hải cho rằng: “Nếu Việt Nam gia nhập khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA), tự thân ngành Đường phải cải thiện để giảm giá thành, cạnh tranh được. Nhưng ngành Đường Việt Nam hiện nay khó khăn là do nguyên liệu mía kém, phần công nghiệp chế biến thì không thua thế giới”. Giá thành đường kết cấu chi phí nguyên liệu chiếm từ 75-80%, trong khi nguyên liệu mía Việt Nam có chất lượng xấu so với thế giới (CCS Việt Nam chỉ đạt bình quân 10, trong khi thế giới CCS đạt từ 13 đến 16). Trong khi giá mía Việt Nam thuộc loại cao nhất thế giới: các nước có giá mía từ 24-30 USD/tấn, mía Việt Nam khoảng 50 USD/tấn. “Nguyên liệu mía kém do điều kiện Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ Việt Nam kém: đất đai manh mún, không cơ giới hóa được, chưa có chính sách hỗ trợ của Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức về giống, cơ sở hạ tầng… Do vậy, nông dân trồng mía Việt Nam vẫn thu nhập không cao dù giá mía cao”, ông Hải nói.
Từ lâu, đường nhập lậu của Thái Lan tràn sang biên giới Việt Nam, nhất là địa bàn biên giới Châu Đốc (An Giang). Trước tình hình này, VSSA đề nghị cơ quan chức năng ở An Giang ngăn chặn triệt để đường nhập lậu. Song song với việc này, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải vừa yêu cầu các Bộ, ngành gồm: OK9 đã banh, Bộ NN&PTNT, Bộ Công thương chỉ đạo UBND các tỉnh biên giới, hải quan phải thường xuyên, kiểm tra, giám sát hoạt động tạm nhập tái xuất mặt hàng đường. Đối với lượng đường tồn kho trong niên vụ 2013-2014, phía VSSA đề nghị Bộ NN&PTNT và Bộ Công thương cho phép Ok910 kèo WC 2026 số lượng lớn trong phạm vi 500.000 tấn đường các loại kể từ tháng 10/2013 đến hết tháng 8/2014.
“Để giải quyết khó khăn cho ngành Mía đường hiện nay thì nên giảm diện tích trồng mía, phần diện tích trồng mía dư thừa sẽ chuyển sang trồng cây ăn trái, tăng thu nhập. Ngoài ra, cần khuyến cáo nông dân ứng dụng cơ giới hóa, Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 kĩ thuật vào trồng mía thay vì sản xuất thủ công như hiện nay. Việc làm này sẽ giúp hạ giá thành, nông dân lãi cao”, ông Nguyễn Thế Tự bộc bạch