Ngoài những hạt thóc độc đáo đã nêu ở trên, trong lòng đất Thành Dền còn chứa đựng vô số hiện vật, là minh chứng cho một vùng đất từng là trung tâm cư trú của người Việt cổ.
Quá khứ ngàn năm lên tiếng
Ngày cuối cùng của năm 2009, chúng tôi nhận được tin thầy giáo Nguyễn Chiều, giảng viên bộ môn Khảo cổ học (Khoa Lịch sử, Đại học KHXH & NV, Đại học Quốc gia Hà Nội) phụ trách nhóm khai quật tại Thành Dền, đã thu được nhiều hiện vật quý thuộc văn hóa Đồng Đậu (3.500 - 3.000 năm cách nay). Tôi lập tức có mặt và được thầy Nguyễn Chiều cho xem những cổ vật gồm đồ đá, đồ đồng... mới được phát lộ sau mấy ngàn năm ngủ yên trong lòng đất.
Thầy Nguyễn Chiều đã khẳng định: "Việc phát hiện ra than lúa, vỏ trấu trong di chỉ cho thấy: Cư dân cổ Thành Dền là một cư dân Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ trồng lúa nước. Tại đây, thời đại đồng thau có kỹ thuật chế tạo đồ gốm đã phát triển tới đỉnh cao. Với kỹ thuật chế tác đồng thau đạt đến tuyệt đỉnh, cư dân Thành Dền có đủ điều kiện và khả năng để phát triển nghề trồng lúa trở thành một nghề sản xuất chính".
Còn theo ước tính của chúng tôi, Thành Dền nằm cách Đền Hùng chỉ khoảng 60km đường chim bay. Cách nay vài ngàn năm, việc di chuyển của con người chủ yếu là đi thuyền hoặc đi ngựa. Với hệ thống sông ngòi thuận tiện bao bọc xung quanh, cư dân Thành Dền chắc chắn có mối quan hệ mật thiết với cư dân Phong Châu nói riêng và Bắc Bộ nói chung, có sự giao lưu văn hóa, thương mại trong thể thống nhất của Ok9 cab trò chơi casino phổ biến người Việt cổ. Không phải ngẫu nhiên mà trong truyền thuyết, Thành Dền lại gắn với sự kiện Hai Bà Trưng, xây thành đắp lũy, chiêu tập binh sĩ, vũ khí chống lại ách đô hộ của phương Bắc.
Nhớ về bát cơm thơm của người Việt cổ
Bẵng đi gần nửa năm sau, được biết tại Thành Dền đang diễn ra một cuộc khai quật quy mô lớn, do Bảo tàng Hà Nội và Bộ môn Khảo cổ học (Khoa Lịch sử, Đại học KHXH & NV Hà Nội) tiến hành từ giữa tháng 4/2010. Đầu tháng 5, tôi gọi điện tới Ths Bùi Hữu Tiến (Bảo tàng Nhân học, Đại học KHXH & NV Hà Nội), một trong những người chịu trách nhiệm giám sát việc khai quật, để hỏi kết quả. Thầy Tiến cho biết: Đã thu được nhiều hiện vật đồ đá, gốm, đồ đồng cùng một số hạt thóc, hạt trám, xương cá, xương động vật. Từng đó thông tin chưa gây ra sự chú ý nào đặc biệt, cho đến khi xuất hiện những hạt thóc nảy mầm.
Chiều 14/5, tôi gọi điện tới PGS.TS Lâm Thị Mỹ Dung, Chủ nhiệm bộ môn Khảo cổ học, là người chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức, chỉ đạo cuộc khai quật. Vốn có thiện cảm với Báo OK9 Cab, do Báo đã tích cực đấu tranh bảo vệ di chỉ khảo cổ Vườn Chuối (xã Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội) không bị san lấp, xóa sổ bởi một dự án đô thị lớn, nên TS Dung bật mí: "Mấy hôm nay, trong số những hạt thóc đã thu được từ hố khai quật tại Thành Dền, có 9 hạt đã nảy mầm!".
Từ phải qua: TS Nguyễn Lân Cường, TS Nguyễn Văn Bộ và TS Lâm Thị Mỹ Dung bên một hố khai quật (tháng 5/2010).
Sự việc được PGS.TS Lâm Thị Mỹ Dung tóm tắt như sau: Đợt khai quật này được tiến hành từ ngày 12/4. Tại cả 3 hố khai quật đều tìm được những dấu vết của "hố rác bếp" - tức nơi chứa những dấu tích của khu bếp người cổ xưa. Từ những mẫu đất đen thu được ở các "hố rác bếp", khi đãi đã tìm được nhiều hiện vật như xương động vật, hạt trám, hạt đậu, hạt thóc, gạo, vỏ trấu… có cái đã qua lửa (nấu chín hoặc nướng), một số hạt thóc còn khá nguyên vẹn. Khi đem ngâm những hạt thóc này vào môi trường ẩm, thì bất ngờ có 9 hạt nảy mầm, đâm lá - khiến chúng tôi kinh ngạc!
Tuy không phải là dân khảo cổ, nhưng tôi cũng ý thức được đây là một thông tin rất có giá trị. Với những thông tin do PGS.TS Lâm Thị Mỹ Dung cung cấp, ngày 15/5, Báo OK9 Cab là tờ báo đầu tiên và duy nhất đưa tin về "Hạt thóc hơn 3.000 năm tuổi nảy mầm". Tiếp đó, ngày 17/5, Báo OK9 Cab và Báo Thanh Niên tiếp tục có bài về những hạt thóc kỳ lạ này. Sau đó, nhiều tờ báo đồng loạt vào cuộc và những hạt thóc nảy mầm sau hàng ngàn năm ngủ yên trong lòng đất, đã dành được sự quan tâm của người dân cả nước. Nhiều vị lãnh đạo cao cấp, các nhà khảo cổ, nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ đều bất ngờ và cảm thấy thú vị về thông tin này.
Một trong những cộng tác viên thân thiết của Báo OK9 Cab, PGS.TS Nguyễn Lân Cường - người nổi tiếng trong giới khảo cổ và sinh học đã nhiệt tình cùng PV Báo OK9 Cab đi tới Thành Dền để khảo sát thực địa. Trong cái nắng dữ dội của những ngày tháng 5, TS Cường xuống tận hố khai quật, xem xét kĩ từng vách ngăn, rồi lại nhảy lên miệng hố phóng tầm mắt ra toàn bộ khu di chỉ Thành Dền.
Sau khi khảo sát, TS Nguyễn Lân Cường cho rằng: “Thông tin về hạt thóc 3.000 năm tuổi nảy mầm là rất đặc biệt, chưa từng được ghi nhận ở cả Việt Nam và trên thế giới. Thú thực, tôi đã hồ nghi có thể do hang chuột, hang rắn... nên các hạt thóc rơi xuống hố khai quật theo đường này. Nhưng sau khi xem xét kĩ, tôi không phát hiện đường hang chuột, không có sự xáo trộn giữa lớp trên, lớp dưới. Điều này chứng tỏ, những hạt thóc thu được ở đây có nhiều khả năng là nguyên dạng, chúng đã có tuổi thọ hàng ngàn năm".
Theo PGS.TS Nguyễn Lân Cường, "Có thể, trong môi trường đặc biệt nào đó dưới lòng đất hoàn toàn bị yếm khí, những hạt thóc này đã được bảo quản một cách tự nhiên và khi được đưa lên môi trường bình thường, thì xuất hiện việc nảy mầm. Điều này chúng ta chưa thể khẳng định, song cũng không nên quá nghi ngờ hoặc phủ nhận”.
Một nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ cũng sớm có mặt tại Thành Dền là PGS.TS Nguyễn Văn Bộ - Giám đốc Viện Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ Việt
| Theo thầy giáo Nguyễn Chiều, di chỉ Thành Dền còn có tên gọi là Thành Cự Triền, hay Thành Trại, Thành Cờ. Theo truyền thuyết, Thành Dền do bà Trưng Nhị chỉ huy quân sĩ và nhân dân xây đắp để chống quân của Mã Viện. Di chỉ Thành Dền có diện tích khoảng 25.000m2 (lấy tròn - số liệu năm 2009). Năm 1972, khi người dân đào mương thuỷ lợi qua di chỉ Thành Dền đã phát hiện được nhiều hiện vật bằng đá, đồng và đồ gốm. Di chỉ khảo cổ này phân bố trên một khu đất cao, nằm trọn ở Trại Dền và một phần của Đồng Xi (hai cánh đồng theo tên gọi của điạ phương). Phía Đông Bắc cách thị xã Phúc Yên 4km, phía Tây Bắc cách sông Hồng 4km, phía Đông Nam cách thành Mê Linh 6km. Phía Tây cách sông Cà Lồ hơn 1,5km (địa giới giữa huyện Mê Linh - Hà Nội và huyện Tam Đảo, Vĩnh Phúc). |
| "Sức khỏe" của những cây lúa 3.000 năm tuổi hiện giờ ra sao? Chiều 22/5, trao đổi với PV Báo OK9 Cab, ông Phạm Xuân Hội, Trưởng bộ môn Bệnh học phân tử - Viện Di truyền Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ, người được giao trách nhiệm chăm sóc những cây lúa cổ cho biết: “Hiện tại, có cả thảy 10 cây lúa mọc từ những hạt thóc được cho là có hơn 3.000 năm tuổi đang được chăm sóc tại Viện. Tốc độ sinh trưởng của chúng không đồng đều, cây cao nhất đạt khoảng 17cm; cây thấp nhất mới được 5cm. Nếu mọi việc thuận lợi, cây ra bông, trổ hạt thì sẽ là điều rất tốt; rất có thể chúng ta sẽ phục hồi được giống lúa cổ của cha ông”. |
