"Đến giờ rồi", Trạm trưởng Nguyễn Văn Thu khẽ khàng câu khẩu lệnh. Nhanh như những cú chao mình của hải âu trên mặt nước, Nguyễn Long Tuấn bình thản thao tác, ấn nút các công tắc điện. Luồng ánh sáng hình dẻ quạt trên ngọn đèn khổng lồ ở độ cao 42 mét lập tức xoay tròn, vươn ra cả một vùng trời bể mênh mang. Những con tàu lênh đênh giữa ngàn trùng khơi, có hải đăng Trường Sa dẫn lối, yên tâm vì đã xác định được hướng đi, để tiếp tục cho mình một "hải lộ bình an".
1. Tóc túm buộc sau gáy, khuôn mặt sắc nét đầy chất "xinê", nếu ngồi giữa đất liền, Trạm trưởng Hải đăng Đá Lát Nguyễn Văn Thu dễ lẫn vào đám các văn nghệ sỹ hơn là được nhận diện như một Robinson Crousoe quen sống đời biển cả. Chỉ nước da đỏ au, gay gắt nắng và đôi mắt miên man thăm thẳm là dấu tích chứng thực cho hành trình 10 năm có lẻ dãi dầu sóng gió tại các nhà đèn trên khắp vùng biển đảo Trường Sa.
Râu ria lâu ngày chưa cạo và áo sơ mi đũi trắng lốp cắt may khá điệu đàng cất kỹ dưới đáy va ly có khách mới đem ra vận càng củng cố thêm cái vẻ phong trần không giấu giếm: "Ngoài này chỉ toàn cánh Ok986 vip Thiên đường trò chơi với nhau thôi mà", Nguyễn Văn Thu ngượng nghịu.
Đồng nghiệp của Trạm trưởng Thu cũng chung một đôi mắt buồn đến tê tái: "Có lẽ tại thường xuyên ngóng về đất liền, và dõi theo bóng dáng những con tàu ở xa ngái nên người gác đèn biển có phản xạ như thế chăng", Nguyễn Long Tuấn cười, ánh nhìn vẫn hướng về khoảng không vô hạn định phía trước. Tuấn quê Đông Hưng, con đã 4 tuổi mà thời gian được bế ẵm chăm bẵm con cũng chỉ tính đếm trên đầu ngón tay. Mãi mới cưới vợ, cưới vợ xong lại đi miết. Vợ có hờn trách đành cười trừ hối lỗi, chứ bây giờ số phận lỡ sắp đặt rồi, nếu có được chuyển về nhận một Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP bàn giấy trong đất liền, cũng sẽ thấy chân tay thừa thãi bức bối vì đã quen quá hương vị biển.
Nước ngọt hiếm, chia nhau dè sẻn từng giọt, nhưng có khách từ đất liền đến bao giờ cũng phải đem bằng được báu vật vô giá ấy ra chiêu đãi. 4 người Ok986 vip Thiên đường trò chơi chênh vênh giữa đại dương, chia nhau các ca trực trong suốt 24h, để ngọn đèn có tầm sáng vươn xa 18 hải lý không bao giờ ngơi tắt quá 3 giây đồng hồ mỗi ngày.
Đứng ở đảo chìm Đá Lát trông sang, nhà đèn chênh vênh y hệt một ngón tay búp măng vươn dài trên mặt nước xanh không phải một mà rất nhiều màu như cổ tích. Dưới làn nước thăm thẳm, là những bãi cạn san hô huyền bí. Trạm trưởng Thu bảo, mặt nước được phản chiếu bởi sức sống từ loài thủy sinh đặc trưng riêng biệt ở các đảo chìm Trường Sa, nên quãng này thì xanh mắt mèo, quãng kia xanh thẫm, xanh lam, xanh lá cây, bi ve, màu xanh như níu giữ muôn nghìn sắc của đất trời vào một vùng biển kỳ ảo.
Nguyễn Văn Thu người Hải Phòng, Đá Lát là nhà đèn thứ 4 anh đã đi qua trên khắp vùng biển Trường Sa, sau An Bang, Đá Tây và Song Tử Tây. Hơn 10 năm ngấm nước biển Đông, cuộc sống quen ăn sóng nói gió đến độ, mỗi đận hết hạn công tác về bờ, thấy chống chếnh chung chiêng, đi trên mặt đất mà phải vịn tay vào lan can hay bờ tường cho khỏi lảo đảo, rồi thèm ngơ ngẩn cái khoáng đạt bao la của trời biển. Và lại đi, khi mà vợ con chưa kịp quen hơi bén tiếng, thuộc nết ăn ở.
Đoạn đường từ Hải Phòng nhà Nguyễn Văn Thu vào đến Bà Rịa Vũng Tàu, trụ sở Công ty Bảo đảm an toàn hàng hải 2, ra tiếp với Trường Sa là một hành trình xa ngái, rất khó định lượng. Nhưng anh đã đi đi về về, hết chuyến này đến chuyến khác, đến độ vợ mặt nặng mày nhẹ tưởng ông này có gì "khuất tất" cần phải đậy che. "Đây, ba bề bốn bên là sóng. Ngửa mặt thấy trời, cúi đầu thấy nước, mong mãi mới thấy một cánh chim để nguôi ngoai bớt nỗi nhớ nhà", Trạm trưởng Thu trầm giọng, như giãi bày với những người đang cách xa nghìn dặm.
Ở biển nhiều, đâm xa lạ với cuộc sống thường nhật. Cầm tiền mà ngơ ngơ, đoán định mãi mới ớ ra, hình như ngần này chỉ mua được thứ nọ thứ kia thôi, chứ không thể xông xênh như mình hằng tưởng tượng, gần 20 năm qua, những người gác đèn trên biển Đông đã đằm mình trong một cuộc đời không hề giống ai như thế. Vất vả cực nhọc đã đành, nhưng bảo sao lại tự mình dấn thân như thế, Trạm trưởng Nguyễn Văn Thu không nói, mà hát, những ca từ cheo leo giữa sóng nước, nghe rờn rợn gai gai khắp thân người: "Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ biết dành phần ai".
Những người gác đèn Đá Lát lưu luyến chia tay người về đất liền.
2. Không hiểu duyên cớ từ đâu, những người gác nhà đèn trên vùng biển Trường Sa hầu hết đều là dân Hải Phòng như Nguyễn Văn Thu hay Thái Bình như Nguyễn Long Tuấn. Phó Tổng giám đốc Công ty Bảo đảm an toàn hàng hải 2 Nguyễn Quốc Súy thì lý giải rằng, bởi họ là dân miền duyên hải, đã quen với chuyện cưỡi sóng đạp gió. Gác hải đăng, đôi khi còn là cái nghiệp cha truyền con nối, không đành lòng dứt bỏ. Ở các nhà đèn khu vực giữa và phía Bắc quần đảo Trường Sa, người gác hải đăng phần nhiều đều biết mặt nhau. Bởi xoay vòng rồi thể nào cũng đến lượt, người trước người sau cũng sẽ đi cho hết các điểm đèn.
Đợi mãi ở cầu cảng thị trấn Trường Sa để xin quá giang theo tàu HQ 936 sang đảo chìm Đá Lát, Bùi Văn Sơn hy vọng sẽ được tới nhà đèn Đá Lát thăm lại anh em một thời từng chung lưng đấu cật. Sơn chuyển từ Đá Lát về nhà đèn Trường Sa lớn chưa được bao lâu, nhưng đã kịp cảm nhận để thương và cảm thông cho những người bạn cũ. Máu lãng tử khiến Sơn thích xê dịch, đến với Trường Sa, để rồi khi đến với các nhà đèn lênh khênh trên biển là mê ngay tắp lự. Nhà đèn thị trấn Trường Sa khang trang, bề thế và vững chãi, trông xa như một pháo đài ngạo nghễ trên mép sóng.
Ở "thủ đô" của quần đảo Trường Sa, Sơn không còn vướng bận cảm giác lúc nào cũng thập thõng vì lo đổ nhà như trước. Những khi bão tố, hoặc gió chỉ cần cấp 6, anh em nhà đèn Đá Lát lại cuống cuồng chống đỡ. Lúc nào cũng phải thường trực với phao cứu sinh và xuồng Oka9 kèo World Cup 2026, phòng khi tai biến bất thường. Mùa biển động, bão dồn dập ập tới, sợ khó chèo chống, những người gác đèn phải bơi xuồng sang đảo chìm Đá Lát tạm lánh. Nhưng rồi cũng chẳng thể yên lòng khi ngồi yên vị giữa những gian phòng cửa đóng then cài, được xây kiên cố, anh em lại chống xuồng quay về trong ánh mắt trông theo đầy thấp thỏm của những người lính đảo chìm.
Giữa cơn cuồng phong, đèn biển càng phải phát sáng để làm hướng đi cho những con tàu đang tuyệt vọng. Mệnh lệnh thôi thúc từ con tim, hay đơn thuần chỉ là tự trọng nghề nghiệp khiến đôi khi, người gác hải đăng trên quần đảo Trường Sa đã phải sống, trụ vững như những chiến binh đích thực. Ngày ngày, cứ 17h30', vừa lúc mặt trời soạn sửa tụt xuống ngấn nước xanh mờ thăm thẳm, 10 ngọn đèn biển trên quần đảo Trường Sa và khu vực thềm lục địa phía Nam - DK1 - lại bắt đầu phát sáng, cho đến tận 6h30' hôm sau.
Leo lên bậc trên cùng của nhà đèn, Trạm trưởng Nguyễn Văn Thu từng bước cảm nhận được sự dao động đung đưa của khối sắt thép lừng lững, đã gần 20 năm đằm mình trong sóng gió Thái Bình Dương. Cũng như những người lính đang canh giữ biển trời Tổ quốc trên quần đảo Trường Sa, dân nhà đèn luôn Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 24/24h cho tất cả các ngày trong tuần, chưa lúc nào dành ra một tích tắc ngơi nghỉ. Đây là vùng thường trực sóng to, gió lớn, độ mặn cao, nhưng những ngọn hải đăng như "mắt biển", dịu dàng lúc nào cũng chớp lóe trong đêm đen bịt bùng, đưa đường dẫn lối cho tàu thuyền qua lại. Hải đăng khu vực Trường Sa và nhà giàn DK 1 còn mang sứ mệnh của những cột mốc chủ quyền, kiêu hãnh khẳng định với thế giới rằng, đây là vùng biển của Việt Nam, thềm lụa địa của Việt Nam, phần lãnh hải máu thịt, không thể tách rời của Tổ quốc Việt Nam thân yêu.
Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP khó đong đếm được những khó khăn nguy hiểm, nhưng những người gác hải đăng trên vùng biển đảo Trường Sa lại chẳng trông đợi gì nhiều cho chính mình. Có chăng chỉ là chút chạnh lòng vì lương lậu còn thấp, chế độ đãi ngộ chưa thể khiến mỗi người yên tâm cho cuộc sống về sau này. Người gác đèn biển giữa muôn trùng sóng vỗ chưa hề được thêm một khoản trợ cấp nào ngoài lương, thu nhập chả hơn gì những người làm Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP nhàn tản bình an hơn trong đất liền. Không được hưởng thêm chế độ ưu tiên khi công tác tại vùng hải đảo, không được tính thâm niên hay có chút quyền lợi gì gọi là để an ủi động viên những người luôn đối mặt với sóng gió biển Đông, nhưng những người gác đèn trên vùng biển Trường Sa vẫn chưa một giây nào để "mắt biển" ngừng sáng. Ước mơ đâu cần nhiều, chỉ là được đi nốt những nhà đèn còn lại trên vùng biển Trường Sa, trước khi về hưu, giã từ nghề gác đèn biển.
Tâm trạng ấy không chỉ ở Nguyễn Văn Thu, mà còn vấn vương sang rất nhiều người gác đèn khác. Anh Nguyễn Văn Thanh ở nhà đèn Đá Tây, cũng muốn được thực hiện nốt phận sự của mình ở nhà đèn Trường Sa Lớn và Tiên Nữ, khi đã nếm trải những cảm giác vô cùng kỳ diệu tại Đá Lát, An Bang, Song Tử Tây. Đấy cũng là mong mỏi cuối cùng của Trạm trưởng Nguyễn Văn Thu, được dừng bước "giang hồ" trên nhà đèn đảo Tiên Nữ, hòn đảo ở cực Nam của quần đảo Trường Sa cho thỏa chí tang bồng, rồi mới chịu về đất liền sống đời bình yên, không bão tố