Cả đời mưu sinh nhờ "lộc rừng"
Vào 3 bản Boong Trên, Boong Dưới, Bản Thay quanh co, khúc khuỷu gần 20km với hơn 1 giờ đồng hồ khi xuất phát từ trung tâm xã Chí Viễn. Ba bản được bao phủ bởi rừng núi, cây cối rậm rạp, thập diện đều có tiếng muông thú kêu hót. Mặc dù tách biệt với thế giới bên ngoài nhưng nơi đây được nổi tiếng trong vùng bởi "thương hiệu" mật ong rừng thơm ngon, chất lượng, cùng với nấm, măng được trồng trên rừng. Đây cũng chính là nghề duy nhất giúp họ mưu sinh, tồn tại trong chốn thâm sơn cùng cốc này.
Mật ong được đồng bào người Tày vùng Sơn Long nuôi hoàn toàn tự nhiên. Một điều dễ nhận thấy khi đến bất kỳ một hộ gia đình nào, quanh nhà cũng có vài tổ ong. Ít thì dăm ba tổ, nhiều hàng chục tổ. Người dân từ nhỏ đã quen với tiếng ong bay vù vù khắp bản. Đặc biệt vào mùa xuân, các loài hoa nở ngát rừng, từ sáng đến tối, những con ong cần mẫn đi lấy mật. Mật ong được thu hoạch hai lần một năm, không cần phải mang ra chợ bán mà thương lái tìm tận nơi thu mua.
Anh Ban Văn U (46 tuổi) ở bản Boong Trên cho biết: "Gia đình tôi có 7 đàn ong, nuôi lấy mật. Ở bản này và 2 bản Boong Dưới, Bản Thay trong vùng, nhà nào cũng nuôi ong mật. Mang tiếng là nuôi, nhưng chẳng phải chăm sóc ong, không di dời đàn ong đến những vùng khác lấy hương hoa làm mật, không cho ong ăn đường vào mùa đông giá lạnh. Vùng Sơn Long này bốn mùa đều có hoa dại nở, loài ong vẫn cần mẫn đêm ngay tìm hoa làm mật. Bà con đi vào rừng, chọn cây gỗ to như cái thùng gánh nước, chặt xuống, cắt thành từng đoạn dài 0,5 đến 1 mét khoét rỗng, bịt hai đầu, đục mấy lỗ nhỏ ở thân rồi đem đi vào rừng, đặt trên cây, đàn ong khác chui vào sống, làm mật. Đến kỳ mở lấy mật ong, bà con đi vào rừng mở lấy mật, rồi lại để tổ ong ở đấy. Nuôi ong dễ lắm, vì chẳng cần phải chăm sóc".
Những tổ ong được người dân vùng Sơn Long nuôi quanh nhà.
Anh U cho biết thêm, ngoài những tổ ong đặt để cạnh nhà, phần lớn người dân để đàn ong trong rừng. Ở đây, không có chuyện hộ này mở trộm lấy mật của hộ khác. Vào những năm thời tiết thuận lợi, tính trung bình mỗi hộ được 10 chai mật (chai 650ml) thì cả ba bản, 45 hộ đã thu gần 450 chai mật ong. Tính trung bình mỗi chai mật ong bán với giá 220 - 250 nghìn đồng, nhiều hộ đã thu về cả chục triệu đồng. Nhờ có mật ong, bà con nông dân đã mua sắm được nhiều dụng cụ sinh hoạt phục vụ cuộc sống. Nhiều nông dân còn khoe, có chủ tịch, bí thư huyện, cán bộ tỉnh còn đặt mua một lúc mấy chục chai mật ong để làm quà biếu khách.
Ngoài mật ong, ba bản vùng Sơn Long còn nổi tiếng với nấm hương hoàn toàn tự nhiên. Người dân vào rừng tìm cây hương, chặt xuống, sau ba năm nấm lên và người dân chỉ cần vào hái về phơi khô, đem ra chợ bán hoặc để nhà chế biến những món ăn trong dịp Tết.
Anh Ban Văn Kham, Trưởng bản Boong Trên cho hay: "Cây gỗ hương ở vùng rừng này khá nhiều. Nhưng không phải cây nào cũng có thể chặt, vì có cây không mọc ra nấm. Phải biết cách làm nữa mới có thể hái được nhiều nấm. Hộ nào trong bản cũng làm nấm hương, hộ biết làm thì được nhiều nấm, hộ không biết làm được ít. Trung bình mỗi năm mỗi hộ cũng thu về 7 - 10kg nấm khô. Vào cận tết, nhiều người nhắn, đặt mua nấm, mỗi kilogam bán được 500 - 600 nghìn đồng. Người dân không phải đem ra chợ bán đâu. Giờ đường thông rồi, người mua tự đi xe máy vào bản để tìm mua nấm, mật ong, ít khi người dân phải mang ra chợ”.
Anh Ban Văn Kham, Trưởng bản Boong Trên đang chuẩn bị xay xát ngô.
Vùng Sơn Long (núi Rồng) được bao bọc bởi núi rừng um tùm, đất ruộng ít, chỉ có ở những khe ven suối, nhiều hộ dân có 4 -5 nhân khẩu nhưng chưa có đến 1.000m2 đất canh tác. Mỗi năm cấy 1 vụ lúa, 1 vụ ngô, dù bà con có sử dụng giống mới có năng suất cao, chăm bón tốt cũng không cung cấp đủ lương thực dùng trong năm. Nếu không nhờ vào rừng (nuôi ong lấy mật, làm nấm hương, đan lát) thì người dân không thể có đủ nguồn lương thực và chăn nuôi gia súc gia cầm.
Vực dậy thủ phủ "núi Rồng"
Trước đây, khi con đường chưa được mở rộng, bà con phải đi đường mòn nên mỗi khi vận chuyển đồ đạc nặng lại huy động cả bản giúp sức. Vì vậy, đồng bào rất vất vả, tổn phí nhiều thời gian công sức trong việc Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9, sắm sửa dụng cụ lao động sản xuất. Tuy nhiên, kể từ khi Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức Ok9 cool link đăng nhập làm con đường thông suốt từ trung tâm xã đến tận ba bản Boong Trên, Boong Dưới và Bản Thay thì cuộc sống của người dân như được "lột xác".
Trước khi khảo sát thi công con đường liên thôn bản, nhiều cán bộ huyện lo ngại, khi con đường hình thành, rừng sẽ bị tàn phá. Nhưng khi thông đường toàn tuyến gần 20km cách đây ít năm, vùng Sơn Long vẫn giữ được toàn vẹn màu xanh của rừng. Nhiều cây gỗ to ngay sát đường được giữ gìn bảo vệ làm bóng mát cho người nghỉ chân qua đường.
"Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức đã Ok9 cool link đăng nhập hàng chục tỷ đồng để mở con đường xuyên đồi vượt khe, đem ánh sáng văn minh hiện đại về cho bà con nông dân. Bà con vùng Sơn Long phải nỗ lực để giữ rừng, để rừng luôn mãi xanh, đem lại cuộc sống no ấm cho bản thân". Nhiều người dân đã khẳng định như vậy với cán bộ huyện, xã. Có đường, trường học được OK9 đã banh mới, bà con thuận lợi trong việc trao đổi, giao lưu hàng hóa. Thịt lợn hơi không còn chênh lệch 5 - 10 giá so với những bản vùng trung tâm xã Chí Viễn.
Đường vào ba bản Boong Trên, Boong Dưới, Bản Thay đã được mở rộng.
Trong niềm vui phấn khởi, anh Ban Văn Kham đã không giấu được niềm xúc động: "Bản Boong Trên có 15 hộ, 72 nhân khẩu. Từ ngày có con đường, cuộc sống của bà con phát triển đi lên nhiều lắm. Đất sản xuất Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ chỉ có 6,5 ha, dù có áp dụng tiến bộ Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 kỹ thuật vào sản xuất, sử dụng giống mới có năng suất cao cũng không đáp ứng được nhu cầu lương thực. Chăn nuôi gia súc, gia cầm, phát triển ngành thủ công (đan cót), góp phần tăng thêm thu nhập, đáp ứng nhu cầu cuộc sống. Không có đường, người dân chịu nhiều thiệt thòi lắm, sản phẩm Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ, chăn nuôi của bà con bị ép giá so với người dân OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á ở ngoài xã, gần đường. Không có đường, dù có tiền muốn làm nhà xây cũng chẳng được. Khi có đường, bản đã có 5 ngôi nhà được xây lại, 13 hộ sắm được xe máy, 8 hộ sắm được máy xay xát, 3 hộ có tivi... Điện thắp sáng được người dân tận dụng dòng nước suối để làm máy phát điện, hệ thống điện năng lượng mặt trời được Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức Ok9 cool link đăng nhập lắp đặt. Tính cả 3 bản trong vùng thì có tới đã có hơn 50 xe máy, 21 máy xay xát... Mỗi khi ra chợ Pò Tấu, Trùng Khánh, bà con không phải soi đèn pin khiêng lợn, gánh cót từ 3 - 4h sáng. Con em trong bản đến trường cũng thuận lợi hơn trước. Các em đã "xe đạp đến trường", không còn phải đi bộ luồn rừng mấy tiếng đồng hồ nữa".
Gần đây, những ngày trời nắng, bà con đủ điện để thắp sáng, xem được tivi, nghe radio. Trong khi Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức đang khuyến khích người dân sử dụng tiết kiệm điện, việc bà con nông dân 3 bản sử dụng điện bằng năng lượng mặt trời, không những tiết kiệm được tiền điện, tiết kiệm nguồn năng lượng, mà còn góp phần bảo vệ môi trường xanh.
"Có đường, có điện, áp dụng tiến bộ Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 kỹ thuật vào sản xuất, năng suất, chất lượng, sản lượng không ngừng được tăng lên, cuộc sống không ngừng được cải thiện. Nhờ sự quan tâm của Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức đến những xóm làng vùng sâu vùng xa, bằng các bện pháp xóa đói giảm nghèo hiệu quả. Chúng tôi phấn đấu trong vài năm tới, sẽ xóa xong hộ nghèo", ông Nông Phi Hộ, Chủ tịch UBND xã Chí Viễn cho biết