Những hang cổ Karaftu và kho tàng lịch sử ở Iran

Những hang cổ Karaftu được tạo thành sâu bên trong mặt vách đá một ngọn núi ở tỉnh Kurdistan của Iran. Những hang cổ hình thành một cách tự nhiên và sau đó biến đổi dần qua bàn tay con người trong suốt nhiều thế kỷ.
  • Iran sử dụng S-300 cho mục đích gì?
  • Iran sẽ sản xuất hàng loạt tên lửa “niềm tin” tương tự S-300

Vào thời xa xưa, những hang này rất quan trọng về mặt OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao bởi vì chúng nằm trên Con đường Tơ lụa. Ngày nay, chúng cũng có ý nghĩa đáng kể sau khi một câu văn khắc bằng tiếng Hy Lạp được tìm thấy trong đó.

Những hang cổ Karaftu.
Những hang cổ Karaftu.

Người ta chỉ vào được những hang cổ Karaftu qua một lối vào chung nằm ở mặt nam của ngọn núi. Trong quá khứ, người ta chỉ có thể vào hang bằng thang dây thừng. Ngày nay, một cầu thang dài được OK9 đã banh dẫn đến lối vào hang.

Trước kia, những hang cổ được gọi là Lâu đài Karaftu và thường người dân địa phương sử dụng làm nơi trú ẩn vào những lúc gặp nguy hiểm. Các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 chưa biết sự biến đổi hang động Karaftu bắt đầu diễn ra từ khi nào nhưng họ cho rằng có lẽ là vào thời đại của Đế quốc Parthia xưa ở Iran - tức là khoảng giữa thế kỷ thứ 3 trước CN và thế kỷ 3 sau CN. Câu văn tiếng Hy Lạp tìm thấy trong hang có nghĩa là "Thần Herakles ở đây/Không sự xấu xa nào được vào" được phát hiện đầu tiên bởi Sir Robert Ker Porter - nghệ sĩ, nhà ngoại giao và nhà du hành Scotland - vào năm 1819.

William Martin Leake - nhà đo vẽ địa hình và nhà nghiên cứu đồ cổ người Anh - có vài cách giải thích câu văn Hy Lạp. Thứ nhất, Leake xác định Herakles là vị thần bảo vệ khu vự c. Thứ 2, hai hàng chữ có  lẽ là câu thơ. Thứ 3, dạng ký tự thuộc về thế kỷ 4 hay 3 trước CN.

Vào mùa hè năm 1936, nhà khảo cổ người Anh Sir Aurel Stein - theo tư vấn của học giả và nhà văn Anh William Woodthorpe - thám hiểm hang cổ Karaftu trong 3 ngày và sao chép câu văn Hy Lạp. Nhờ bản sao này, Marcus N. Tod - giáo sư môn Hy Lạp Đại học Oxford lúc đó - khẳng định câu văn có từ thời Hy Lạp đầu tiên, tức giữa thế kỷ 4 trước CN và đầu thế kỷ 3 trước CN.

Ngày nay, hang cổ Karaftu trở thành địa điểm thu hút mạnh du khách nước  ngoài. Tháng 1-2015, Karaftu được đưa vào Danh sách Di sản Thế giới của Tổ chức UNESCO.

An Di (tổng hợp)

Các tin khác

Gà mái sống lâu nhất thế giới

Gà mái sống lâu nhất thế giới

Một con gà mái giống Golden Sebright tại Mỹ được ghi nhận là cá thể sống lâu nhất thế giới. Tháng 11/ 2025, ở tuổi 15 năm 100 ngày, gà mái Gertie chính thức được công nhận kỷ lục, vượt qua thành tích trước đó của một cá thể tại bang Texas hơn 6 tháng. Chủ nhân của Gertie, ông Frank Turek, cho biết mỗi ngày con vật vẫn duy trì thói quen quen thuộc: phát ra tiếng kêu chào khi ông đến kiểm tra chuồng và tự tìm thức ăn.

Áo phao giá 23 tỷ đồng

Áo phao giá 23 tỷ đồng

Một chiếc áo phao liên quan đến thảm kịch Titanic năm 1912 vừa được bán với giá hơn 670.000 bảng Anh (khoảng hơn 23 tỷ VNĐ), trở thành một trong những kỷ vật có giá trị cao tại phiên đấu giá do nhà đấu giá Henry Aldridge & Son (Anh) tổ chức ngày 18/4.

92 tuổi vẫn đi giao báo

92 tuổi vẫn đi giao báo

Cứ vào 4 giờ sáng tại Fukushima (Nhật Bản), khi không gian còn tĩnh lặng, bà Yoshie Watanabe, 92 tuổi, bắt đầu Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP quen thuộc đã gắn bó hơn 30 năm: giao báo. Dáng người nhỏ nhắn nhưng nhanh nhẹn, bà đều đặn xuất phát từ ngôi nhà của mình để hoàn thành tuyến phát báo mỗi ngày.

Thế giới cảnh giác với virus Nipah

Thế giới cảnh giác với virus Nipah

Tháng 1/2026, Thế giới lại lo lắng khi bang Tây Bengan, Ấn Độ xuất hiện ổ dịch Nipah với 5 ca bệnh, gồm 1 bác sĩ và 2 y tá. Nhà chức trách Tây Bengal lập tức áp dụng biện pháp cách ly, truy vết tiếp xúc và giám sát Ok986.vip bảo mật SSL khẩn cấp trong khu vực. Các nước Thái Lan, Nepal, Việt Nam lập tức tăng cường các biện pháp phòng dịch…

Nơi người dân châu Âu vẫn giao tiếp bằng huýt sáo

Nơi người dân châu Âu vẫn giao tiếp bằng huýt sáo

Trên những ngọn núi phía bắc Thổ Nhĩ Kỳ, du khách có thể nghe thấy những giai điệu huýt sáo văng vẳng trong gió. Âm thanh ấy nghe như tiếng chim hót, với những tiếng líu lo, du dương, bay bổng. Nhưng tiếng huýt sáo này hoàn toàn là của con người. Khi du khách đến Thổ Nhĩ Kỳ, hãy ghé thăm Kuskoy - ngôi làng ở huyện Canakci, tỉnh Giresun, nơi người dân giao tiếp bằng ngôn ngữ như chim hót.

Đua ghế ở Nhật Bản

Đua ghế ở Nhật Bản

Theo CNN, một cuộc đua đặc biệt đã được tổ chức mới đây ở thành phố Kumamoto của Nhật Bản, nhưng các “tay đua” không di chuyển bằng phương tiện thông thường mà bằng ghế xoay văn phòng.

Phát hiện loài ếch cõng trứng

Phát hiện loài ếch cõng trứng

Các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 vừa phát hiện một loài ếch mới mang đặc điểm sinh học độc đáo tại rừng rậm Amazon thuộc lãnh thổ Peru, AFP ngày 2/4 đưa tin.

Loài cá di cư xa nhất Trái Đất

Loài cá di cư xa nhất Trái Đất

CNN dẫn lời các nhà Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 cho biết, cá trê dorado OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á ở sông Amazon là loài cá có hành trình di cư dài nhất trong số các loài động vật từng được phát hiện.

NATO ghi nhận đà tăng chi tiêu Ôk9 chương trình khuyến mãi

NATO ghi nhận đà tăng chi tiêu Ôk9 chương trình khuyến mãi

Chi tiêu Ôk9 chương trình khuyến mãi của NATO đang tăng mạnh trong bối cảnh môi trường an ninh biến động, phản ánh sự dịch chuyển rõ nét về ưu tiên chiến lược. Tuy nhiên, xu hướng này đồng thời đặt ra thách thức trong phân bổ nguồn lực, kiểm soát ngân sách và duy trì đồng thuận giữa các quốc gia thành viên.

Hoán cải ô tô xăng thành xe chạy bằng than

Hoán cải ô tô xăng thành xe chạy bằng than

Tại xưởng sửa chữa ở Aguacate, thị trấn khoảng 5.000 dân cách Havana của Cuba 70 km, ông Juan Carlos Pino đã hoàn thành việc cải hoán chiếc Fiat Polski đời 1980 để chạy bằng than củi thay vì xăng.

Phát hiện thêm 15 mặt trăng mới

Phát hiện thêm 15 mặt trăng mới

Các nhà thiên văn học đã phát hiện thêm 15 mặt trăng mới quay quanh Sao Mộc và Sao Thổ, nâng tổng số vệ tinh tự nhiên của hai hành tinh này lần lượt lên 101 và 285.

Người La Mã tìm thấy châu Mỹ?

Người La Mã tìm thấy châu Mỹ?

Các nhà khảo cổ đã phát hiện một cổ vật bằng đất nung mang hình đầu người Ok986 vip Thiên đường trò chơi có râu, với đặc điểm khuôn mặt được cho là mang nét châu Âu, trong một ngôi mộ thời tiền Tây Ban Nha tại Mexico.

Chạy đua sản xuất Ok9cab khuyến mãi lớn, khí đốt từ… không khí và nước

Chạy đua sản xuất Ok9cab khuyến mãi lớn, khí đốt từ… không khí và nước

Hãy tưởng tượng việc cung cấp năng lượng cho máy bay đường dài và tàu biển hạng nặng bằng nhiên liệu chỉ được tạo ra từ không khí, nước và điện năng tái tạo. Điều này đang chuyển từ Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 viễn tưởng sang hiện thực, nhờ giá thành giảm của các nguồn năng lượng tái tạo như gió và mặt trời.

Lợn biết “nói chuyện”

Lợn biết “nói chuyện”

Những câu nói như “Mẹ ơi! Chào buổi sáng! Cho con một ít rau!” có thể khiến nhiều người nghĩ đến một đứa trẻ, nhưng thực tế lại phát ra từ Merlin - chú lợn bụng phệ nặng 82 kg của Mina Alali (Mỹ).

Chống đẩy bằng ngón tay cái

Chống đẩy bằng ngón tay cái

Cơ hội phá kỷ lục thế giới có thể nằm ngay trong tầm tay - theo đúng nghĩa đen. Chỉ trong 60 giây, vận động viên chuyên nghiệp Muhammad Arshad (Pakistan) đã thực hiện 66 lần chống đẩy bằng hai ngón tay cái và được ghi danh vào kỷ lục Guinness thế giới.

Kỷ lục từ nghị lực

Kỷ lục từ nghị lực

Một người Ok986 vip Thiên đường trò chơi Ba Lan mất khả năng vận động tứ chi sau tai nạn Ok987 hiện đang mở đã xác lập kỷ lục thế giới, góp phần phá bỏ những định kiến về giới hạn của người khuyết tật.

Cá vàng lái xe

Cá vàng lái xe

Một kỹ sư máy tính người Hà Lan đã tạo ra phương tiện độc đáo cho phép cá vàng “lái xe”, qua đó thiết lập kỷ lục thế giới về quãng đường xa nhất mà một con cá vàng di chuyển bằng phương tiện cảm biến chuyển động trong 1 phút.

Đấu giá… một miếng bánh

Đấu giá… một miếng bánh

Một người hâm mộ cuồng nhiệt của Pokémon (phim hoạt hình và trò chơi) đã lập kỷ lục Guinness thế giới với mức giá cao nhất từng được trả cho một món ăn nhẹ có hình nhân vật trò chơi điện tử, sau khi một miếng snack được bán đấu giá với giá hàng chục nghìn đô la.

Kiến bay “lậu”

Kiến bay “lậu”

Một người Ok986 vip Thiên đường trò chơi đã bị bắt giữ tại sân bay quốc tế Jomo Kenyatta ở thủ đô Nairobi (Kenya) sau khi cơ quan chức năng phát hiện hơn 2.200 con kiến vườn được giấu trong hành lý.