Nhạc sĩ, ca sĩ Trần Quang Sơn: Trên những chênh vênh

Trần Quang Sơn là nghệ sĩ con nhà nòi. Ông ngoại là một nhà nghiên cứu văn hóa, viết chèo và sáng tác thơ. Mẹ là diễn viên múa. Cha của anh từng công tác tại Đoàn Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 ca múa tỉnh Hà Sơn Bình cũ. Trong cảm thức của Sơn, ông là một hình mẫu của một người nghệ sĩ chân chính.

  • Nhạc sĩ, ca sĩ Vũ Cát Tường: Lột xác để tìm về chính mình
  • Nhạc sĩ, ca sĩ Diệp Chí Huy: Nghêu ngao đưa gió qua sông

1. Tôi biết Trần Quang Sơn từ cách đây gần hai mươi năm, khi anh lần đầu tiên xuất hiện trên sân khấu Nhà hát Lớn Hà Nội, trong một chương trình có khá nhiều những ngôi sao ca nhạc. Khi ấy Sơn vẫn là một ca sĩ gần như vô danh giữa những tên tuổi rất nổi tiếng. Thế nhưng, chàng trai chớm tuổi 20 ấy (Sơn sinh năm 1984), chỉ bằng một tiết mục duy nhất, đã khiến không ít khán giả, trong đó có tôi, phải nhớ vì giọng ca rất lôi cuốn và một phong cách “Hoàng tử Bé” trong trẻo đến lạ lùng…

Rồi bẵng đi một thời gian, nghe nói Sơn “hành phương Nam” tìm đất dụng võ ở thành phố Hồ Chí Minh, vừa với tư cách ca sĩ, vừa như một người sáng tác ca khúc… Vì có nhiều tiếp xúc với nhà báo Trần Nhật Minh (bút danh thơ: Khánh Văn), anh trai của Sơn, nên tôi cũng loáng thoáng biết tin tức về hoạt động của anh trong Nam, nhưng cũng không có nhiều dịp được mừng cho những thành công mới của Sơn… Mọi chuyện đại khái là vẫn ổn, nhưng không có những đột biến như mong đợi…

Nhạc sĩ, ca sĩ Trần Quang Sơn: Trên những chênh vênh -0

Rồi cách bây giờ khoảng chục năm, Sơn quay ra Hà Nội và mau chóng gia nhập làng âm nhạc trẻ Thủ đô… Anh đã sáng tác rất nhiều, những tác phẩm tự đặt lời và cả phổ thơ nữa. Anh bươn chải nhiều hoạt động Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, vừa để kiếm sống vừa để trau dồi nghề nghiệp. Anh cũng tham gia trình diễn trên nhiều sân khấu, thậm chí đã có lần cùng biểu diễn một chương trình với cả Jimmy Nguyễn…

Anh đã có những ca khúc được quảng bá rộng rãi trên truyền thông, như “Hãy tỉnh thức và cầu nguyện”, năm 2021, được viết trong những vỡ òa cảm xúc vào đêm cơn bão số 8 tàn phá và cướp đi nhiều sinh mệnh đồng bào miền Trung. Ca khúc này đã được thể hiện bởi một dàn sao khá ấn tượng, như một lời nguyện cầu bằng âm nhạc hướng tới thức tỉnh ý thức ăn năn để bảo vệ môi trường, tạ lỗi trước Mẹ Thiên nhiên… Ở thời điểm ấy, Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP có vẻ như đã vào guồng, xuất hiện nhiều thuận lợi cho cuộc sống và sáng tác của Sơn…

Thế nhưng, thật không may, giữa năm 2021, Sơn đã bất ngờ vấp phải một tai nạn rất nặng khi đang đi tìm cảm hứng sáng tạo ngoài đảo Phú Quốc. Và anh bắt buộc phải nằm liệt giường trong một thời gian dài…

Tôi còn nhớ, những ngày đầu xuân Nhâm Dần 2022, tôi nhận được điện mời về quê của Trần Nhật Minh uống rượu Tết. Và vào tới Vân Đình, tôi đã chứng kiến cảnh Sơn nằm bất động trên giường trong ngôi nhà cũ của gia đình. Bác sĩ bắt anh phải như thế một thời gian dài để những phần tổn thương trong cơ thể có điều kiện hồi phục dần. Thế nhưng, dù phải nói với làn hơi rất yếu, anh vẫn toát lên vẻ lạc quan và vẫn chia sẻ những dự định sáng tạo mới… Tôi nghe mà trong lòng vẫn trĩu nặng những ái ngại cho anh vì hiểu, chắc để trở lại như cũ thì Sơn sẽ phải mất nhiều thời gian lắm…

Thật may, với sự nỗ lực của bản thân cộng với những lo lắng, cố gắng của gia đình, đặc biệt là ông anh trai rất tử tế Trần Nhật Minh, không mệt mỏi trong việc tìm thầy, tìm thuốc tốt cho em trai, nên tới đầu năm 2023 này, Sơn đã có thể đi lại bình thường và lại… cầm đàn và hát… Thật vui! Dù giọng anh và phong độ của anh vẫn còn chưa hoàn toàn như trước…

2. Trần Quang Sơn là nghệ sĩ con nhà nòi. Ông ngoại là một nhà nghiên cứu văn hóa, viết chèo và sáng tác thơ. Mẹ là diễn viên múa. Cha của anh từng công tác tại Đoàn Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 ca múa tỉnh Hà Sơn Bình cũ. Trong cảm thức của Sơn, ông là một hình mẫu của một người nghệ sĩ chân chính.

Sơn kể: “Cha em yêu Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, tôn vinh giá trị nhân văn nhân bản của con người. Ông phản đối chiến tranh, cái ác từ khi còn rất trẻ. Chính những góc nhìn ấy đã soi rọi cho mấy anh em em trên đường đời sau này…”. Ở tuổi tứ thập, cha của Sơn, khi đó đang là ca sĩ chính, nhạc công ghi ta của đoàn nhưng đã thôi việc về quê. Sống đời thôn dã, kham khổ và vất vả, đào ao thả cá, trồng rau, nuôi lợn và làm thuốc Đông y, nhưng ông, như Sơn kể, “vẫn dành thời gian sáng dậy từ 4h tập võ, ngồi thiền... và đặc biệt là không ngừng sáng tác âm nhạc, thơ, văn...”.

Cho tới giờ Sơn vẫn nhớ hình ảnh người cha tuổi chưa cao vào những buổi sáng ngồi bên hiên nhà 3 gian cũ, nắn nót với những trang bản thảo sậm màu nâu…. Và đó đã là một ký ức thường nhật hằn sâu vào tâm khảm bốn người con… Sơn kể: “Em nhớ nhất là những đêm hè trăng thanh gió mát, cha trải chiếu bên hiên, pha trà rồi hát cho anh em em nghe những bản nhạc xưa của Văn Cao, Đoàn Chuẩn - Từ Linh và những bài hát do chính ông sáng tác. Những bài của ông, em đều thích, đặc biệt là :"Ước đến", "Lời trong đêm", hay "Những đồi hoa sim" cha phổ thơ Hữu Loan...”.

Cũng từ khi còn nhỏ, Sơn đã được truyền dạy những kiến thức âm nhạc và chơi ghi ta. Lớn lên, Trần Quang Sơn vào phố theo học NSƯT Quang Phát, NSƯT Mạnh Trung, NSND Trung Đức... Vào Nhạc viện Hà Nội, thoạt đầu Sơn vào học lớp NSND Quang Thọ rồi chuyển sang học của NSƯT Đức Long... Sơn nói: “Mỗi người thầy là một bầu trời, nhưng đối với em, Cha vẫn mãi là Người Thầy lớn nhất cuộc đời!”.

Không chỉ những kỷ niệm về người cha mới giúp Sơn rất nhiều trên con đường sáng tạo sau này. Anh còn nhận được khá dồi dào cảm hứng từ vùng quê Vân Đình. Anh nói với tôi: “Vùng quê Vân Đình đã nuôi dưỡng cả con người, tâm hồn và trí tuệ của em, cho em rất nhiều điều thực sự quan trọng trong OK9giaitri đăng nhập cũng như sáng tác. Ở đó là nơi dòng sông Đáy, sông Nhuệ đi qua, bồi đắp nên những bãi bờ trù phú, những triền sông với ngô khoai, nương dâu, nghề dệt lụa, và những món ăn độc đáo như bún bung lá mơ, vịt cỏ Vân Đình… Tất cả là dữ liệu quý giá trong OK9giaitri đăng nhập và trong sáng tác của em…”.

Ở giai đoạn trưởng thành, khi người cha không còn nữa, Sơn rất may mắn là luôn nhận được sự quan tâm, sát cánh của người anh thi sĩ, Trần Nhật Minh. Sơn kể: “Anh Minh có ảnh hưởng rất lớn đối với cuộc sống cũng như con đường Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 của em. Có lẽ một phần bởi anh còn nhiều đau đáu về những gì cha em còn đang thực hiện dang dở… Anh luôn thường nhắc em về những lời dạy của cha, về truyền thống Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 của gia đình, dòng họ... Và nhắc em phải luôn cố gắng để xứng đáng với Cha, với truyền thống gia đình... Mỗi khi em gặp khó khăn anh đều hết sức giúp đỡ và động viên em vượt qua… như một người bạn tâm tình hơn là một người anh nghiêm khắc…”.

3. Khi tôi hỏi về thời điểm đã là bước ngoặt đặc biệt trong cuộc sống và sáng tác của Sơn, anh đã trả lời: “Đó là ngày lập đông năm 2011. Khi đó em đang ở một nơi xa quê hương, trời trở lạnh sắt se và em thấy nhớ Hà Nội vô cùng. Khi đó tự nhiên giai điệu của ca khúc “Hà Nội lập đông” cứ trào ra. Và chỉ một lúc buổi sáng em viết xong ca khúc đó. Lúc này em nhận ra sáng tác chính là con đường của cuộc đời mình. Từ đây em quyết định đi theo con đường sáng tác chuyên nghiệp. Trước đó em đã từng viết một số bài nhưng chỉ là cảm hứng!”.

Tới nay, Trần Quang Sơn đã là tác giả của hơn 400 ca khúc. Trong đó, những tác phẩm mà anh thấy tâm đắc hơn cả là “Đường lên trời”, “Đường em đi” (phổ thơ Triệu Huệ Quân), "Khúc hát vào Thu” (thơ Hồng Thanh Quang), “Chị” (thơ Khánh Văn - Trần Nhật Minh), “Ước nguyện thiên đường”, “Hãy tỉnh thức và cầu nguyện”, “Sài Gòn sẽ vui” (thơ Nguyễn Đức Hiển)...

Số lượng ca khúc thì đồ sộ đến vậy nhưng ở Sơn, mỗi khi tiếp xúc, tôi đều cảm nhận lúc thì rõ nét lúc thì phảng phất một nỗi buồn chưa thỏa nguyện. Anh tâm sự: “Nỗi buồn để lại trong em đôi khi đến từ những mảnh chắp vá của ký ức đã qua. Không ai được toàn vẹn cả một đời, trọn vẹn tất cả những quãng đời mình đi qua, đặc biệt là tuổi trẻ… Tuổi trẻ dễ sai lầm.. Chính vì vậy, nỗi thất vọng lớn nhất trong cuộc sống của em cho tới thời điểm hiện nay là khi em đã bước qua những tháng ngày gian khó, đôi khi vấp váp, để bắt đầu có những bước thành công trên con đường Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thì cha em đã mất, không còn chứng kiến con trai nối tiếp con đường của ông được nữa...”.

Và hơn thế, tôi hiểu rằng Sơn còn buồn vì những dự định sáng tạo vẫn đang tiếp tục nóng bỏng trong lòng trước hành trình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 chắc chắn vẫn còn xa hun hút. Với tư cách một người sáng tạo, anh luôn luôn tồn tại và phát triển trên những chênh vênh của giai điệu và ca từ, của những mong muốn ổn định và những đổ vỡ bản năng. Ngay cả những nguyên lý mà anh tuyên ngôn cũng luôn luôn xáo xác bởi sự tự vấn khôn nguôi của một tâm hồn nhạy cảm và rất mong manh trong những va đập với thực tế…

Hướng về tương lai, Trần Quang Sơn chia sẻ: “Sắp tới, em sẽ tiếp tục cho ra đời những tác phẩm âm nhạc mà em hằng ấp ủ và tham gia các hoạt động thiện nguyện, cộng đồng, bảo vệ môi trường... Em mong muốn được làm một đêm nhạc của riêng mình cùng với đó ra mắt cuốn tập sách nhạc khoảng gần 500 các ca khúc do em sáng tác, những MV mình đã hoàn thành mà chưa có dịp đưa đến công chúng…”.

Cầu mong cho người nhạc sĩ, ca sĩ tài năng và chân thành này đạt được những mong ước của mình, dù như thông lệ, trong sáng tạo Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 chẳng thể có gì dễ dàng và luôn xuôi chèo mát mái cả…

Hồng Thanh Quang

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.