1. Bảo Thủy loạt tranh mới này tươi tắn sắc màu và bao dung ấm áp, dẫu vẻ dìu dịu buồn cố hữu vẫn còn nhưng nét ủ ê bải hoải trước kia đã bay biến đâu mất, chị chỉ cười, lúc nào cũng là cười, điệu cười còn lưu dấu của người từng có thời đậm đà nhan sắc. Chị chẳng cố tình chọn vẽ, nhưng dường như hội họa đã tự tìm đến chị, giang tay đón chào người đàn bà đang mỏi mệt cô đơn, để những thường ngày lầm lụi trở nên ngắn lại, tất bật hơn và cũng đỡ u uất hơn nhiều.
Về hưu sau khoảng thời gian dài công tác tại văn phòng đại diện Hà Nội của Báo Sài Gòn giải phóng, Thủy thôi không còn cầm đầu dẫn theo những phóng viên văn hóa văn nghệ vừa non vừa trẻ lẵng nhẵng hết hội diễn sân khấu này đến liên hoan phim khác, chị cũng ít tụ bạ, thậm chí ít cả bước ra khỏi cánh cửa căn hộ tập thể thuê để sống ở khu Bách khoa, chị cũng hạn chế tận cùng. Con trai con gái trưởng thành hành phương Nam lập nghiệp, mọi nỗi toan lo muộn phiền cũng dần dà ổn thỏa, niềm vui làm bà ngoại bà nội kéo giãn những khoảng lặng thời gian trống rỗng nhàn rỗi, để giải thoát chính mình chị âm thầm vẽ. Giống in trước đây giấu giếm viết truyện, “lén lút” làm thơ, mãi tới khi đi xem chương trình độc diễn kịch hình thể đầu tiên của “em bé Hà Nội” Lan Hương, thấy giới thiệu Giấc mơ hạnh phúc được lấy ý tưởng từ thơ của Thủy Vân mới ô a, là chị à, chị cũng làm thơ mà sao ít chịu công bố, Thủy đỏ mặt ngúng nguẩy, vẻ ngượng ngập kiểu thiếu nữ nhà lành bị bắt quả tang đang tơ tưởng mơ màng một hình bóng nam nhi trượng phu lẫm liệt. Triển lãm đầu tiên tổ chức chung với nhà văn Võ Thị Hảo, đúng vào dịp phố phường thủ đô ướt nhoèn vì trận lụt lịch sử năm 2008, chị phải cố gắng lắm để vượt lên chính mình, giải thoát khỏi cái nội tâm luôn muốn thu con người mình trở nên bé nhỏ, mà tươi vui rạng rỡ dưới ánh mặt trời.
Thủy đương dưng “đốc chứng” quay ra vẽ, chả ai ngạc nhiên. Chị giờ có công bố thêm ca khúc, hay vài bản giao hưởng tự sáng tác ủ ngăn kéo lâu ngày, người hiểu chị cũng coi đấy là nghiễm nhiên bình thường, Thủy luôn tài hoa, tài năng hơn rất nhiều rất nhiều những gì mà chị thông thường thể hiện. Là con gái Hà Nội được giáo dưỡng chỉn chu chuẩn mực, Thủy và những người chị em gái của mình biết nghe nhạc trong tiếng bom rơi, biết làm đẹp ở cả thời khắc nỗi băn khoăn cái sống cái chết lởn vởn trong đầu mỗi người dân thời chiến tranh ác liệt.
Chưa đầy 20 tuổi Thủy đi bộ đội, làm lính thông tin giữa lúc hai miền Bắc - Nam còn chưa một dải nối liền. 20 tuổi, trẻ và xinh ngỡ ngàng, vẻ e ấp dìu dịu thiếu nữ đến thì quăng quật ở những vùng miền gian nan chết chóc để sau này ký ức chiến trường luôn là một khoảng linh thiêng được gìn giữ, dù chị rất ít dịp buột miệng nói ra. Nếp nhà là vậy, hết chị đến em, được rèn cặp trách nhiệm và nghĩa vụ nên tới lượt mình, khi biên giới Tổ quốc sục sôi giặc giã cuối những năm 1970, em gái út của Thủy, Đỗ Hương lại trốn mẹ lên đường nhập ngũ. Vậy nên lúc Thủy và Đỗ Hương cùng trưng ra những bức họa không giống ai, mọi người chỉ trầm trồ vì lạ, vì đẹp chứ không rỗi hơi thắc mắc “vì sao vẽ”, vì sao lại nhảy vào cuộc chơi tốn kém của ánh sáng và sắc màu. Vả lại có hỏi, chị cũng không bao giờ trả lời, đời làm báo quen đi phỏng vấn chứ bị (hay được) hoán ngược vị trí, Thủy đương nhiên sẽ lúng túng chối từ. Khiêm nhường đến lạ lùng, gọi là nhà thơ cũng chối, gọi nhà văn cũng lắc đầu, giờ có ai kêu họa sỹ còn ngượng ngùng xấu hổ hơn nhiều, Thủy luôn tránh né những xô bồ ồn ã, những xưng tụng ầm ào, lúc nào cũng một cảm giác ngài ngại e dè, dù sống đến bằng này đâu còn gì để phải ý tứ ngó sau nhìn trước tránh va vào người nọ, đụng chạm tới người kia.
Có lẽ mãi dằn vặt u minh với một mối sầu thăm thẳm, tới ngày cầm cọ nghịch ngợm ngọ nguậy trên toan vải, chợt ngớ ra ừ mình còn chỗ hay lạ lùng tìm về trú ngụ ẩn náu, và Thủy vẽ, cắm cúi mê muội, mê y như mê một người Ok986 vip Thiên đường trò chơi rõ ràng hình ảnh, không vụ lợi, không đong đếm được thua mất mát. Cách Thủy vẽ, tâm thế đến với hội họa của chị đã được nữ họa sỹ Nguyễn Thị Hiền nhận chân và đồng cảm đàn bà ngay từ lần triển lãm trước: “Dường như làm thơ không đủ với chị. Chị muốn ngay lập tức với màu và hình dàn trải, sắp xếp những gì lắng sâu trong tâm hồn mình. Chị, người đàn bà cô đơn. Người đàn bà thắc mắc đi tìm. Người đàn bà hy vọng và có cánh”.
2. Sau nhiều những ngại ngần ý tứ, cuối cùng Thủy cũng thôi thì đồng ý trưng bày tranh của mình trong triển lãm chung mang tên “Cảm và mơ” với họa sỹ Vũ Tuyên, người bạn trẻ chỉ biết nhau qua tranh mà tức khắc cảm mến, nằng nặc đòi “cháu muốn triển lãm chung với cô”. Cũng may có Vũ Tuyên, có sức trẻ và sự nhiệt tình khích lệ, Thủy chăm chút cho ra đời loạt sơn dầu mới toanh. Thường tình vẽ rồi treo, rồi bày la liệt khắp nhà, bạn bè thân quen ai thích thì tặng, ai mua thì ngại lắm biết lấy giá thế nào, không nhận mình họa sỹ, không tơ hào chuyện bán buôn thương mại, sự hồn nhiên tự nhiên của chị may mắn thay được phả hết vào tranh, để rồi người xem lúc nào cũng thấy lặng mà hiền hòa đến lạ.
Dạo này căn phòng đơn côi của chị luôn chất ngất khách khứa vào ra xem tranh, xin tranh và cả mua tranh, cũng may nhờ thế chị đỡ phần nào cảm giác một mình, một mình ăn, một mình uống, một mình trà mạn thâu đêm với sơn với cọ. Thủy bao năm rồi chưa khác được, vẫn khiến người thân luôn cảm giác thấp thỏm âu lo vì ngần ấy tuổi mà không biết tự chăm sóc mình, cứ bảng lảng mông lung bến bờ nào phương trời nào để ăn cũng không đúng bữa, ngủ cũng không đúng giờ, bệnh tật ốm đau cũng nghiến răng nhìn lên trần nhà hay chăm chắm vào cái tivi quanh năm suốt tháng oang oang phim Hàn Quốc. Cả cách ký đại cộc lốc cái chữ Thủy vào mỗi bức tranh để đóng dấu, chị cũng làm qua loa, làm để mà làm chứ hoàn tất xong bức tranh đã là xong Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP, chị đâu có bận tâm về số phận các tác phẩm của mình.
Thủy bị mặc định bởi sự thiếu tự tin cố hữu, chứ nét tài hoa trên những bức vẽ của chị luôn tự tìm được tri âm. Cậu con trai mang các bức họa giấy dó của mẹ ra làm khung, có người thấy và tóm ngay lấy đòi mua bằng được, chỉ hỏi đi hỏi lại sao tranh chẳng có chữ ký, có dấu tên ấn riêng gì, làm cậu con trai cứ phải khẳng định đây là tranh mẹ cháu vẽ, mẹ cháu vẽ chơi chứ có ý tứ sâu xa hão huyền mơ mộng gì đâu mà tên với tuổi. Tranh chị vốn bị dìm hàng, hạ giá rất nhiều do chụp bằng cái điện thoại cũ kỹ được người quen bỏ thừa, post lên Facebook, vẫn nhiều người tinh tường được cá tính riêng, và nét tài hoa cố giấu rồi cũng bị phát tác. Thủy thường nhận được những tin nhắn inbox qua Face, hỏi han bức này cô bán không, chị bán không, bức này giá bao nhiêu, ngày này cháu, em đến nhà tận mắt xem tranh cho thật nhé. Tất cả những điều ấy, Thủy đều coi là sự lạ với mình, rồi tự nhủ dẫu sao nó cũng làm mình thêm yên tâm tự tin tiếp tục hành trình đang dang dở.
Thủy đích thực đàn bà đẹp dù chả thèm ý thức và chả nâng niu nhan sắc trời cho của mình, tuổi nào cũng vẫn dịu dàng từa tựa những câu thơ của Onga Bergon, sau nhiều đổ vỡ chán chường, sau những thất vọng muộn phiền, sau những chuỗi ngày dài im lìm sau cánh cửa khóa trái, chị lại thức dậy rạo rực một nguồn sống mới, một niềm vui và cả sự cứu rỗi mỏng mảnh mơ hồ. Chị đang “cảm và mơ”, đang dần hồi sức để rồi được yên tâm tiếp sức thêm cho chính mình, cho con cháu, em ún bạn bè, cho cả cuộc đời mà chị luôn yêu quá đỗi...
