Hội thảo có sự tham dự của nhà báo Hà Minh Huệ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, GS.TS Nguyễn Văn Khánh, Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQGHN), cùng các nhà báo lão thành, lãnh đạo các đơn vị chức năng thuộc Ban Tuyên giáo TW, Bộ TTTT, Trung ương Hội nhà báo Việt Nam, Trường ĐH KHXH&NV, cùng hơn 150 đại biểu là các nhà khoa học, nhà báo, nhà quản lý, học viên, sinh viên báo chí…
Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS Nguyễn Văn Khánh cho biết, bên cạnh nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhà trường cũng quan tâm đến các hoạt động học thuật, phục vụ yêu cầu xây dựng và bảo vệ đất nước. Hội thảo hôm nay về một chủ đề lớn, mang tính thời sự của báo chí đương đại, vừa mang tính lý luận chuyên ngành, vừa mang tính thực tiễn sâu sắc, có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động báo chí, vấn đề tác nghiệp, quản lý báo chí, cũng như công tác đào tạo bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học.
Sau hơn 5 tháng chuẩn bị, hội thảo đã nhận được 54 báo cáo khoa học trên cả hai phương tiện lý luận và thực tiễn về văn hóa báo chí, văn hóa truyền thông, với cách tiếp cận đa chiều từ góc độ của các nhà quản lý, giảng viên, học viên, người làm báo… Có thể nói hội thảo là một sinh hoạt khoa học để công bố những kết quả nghiên cứu và cùng nhau trao đổi, phân tích, đánh giá thực trạng văn hóa truyền thông, từ đó suy nghĩ, đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng và hiệu quả văn hóa truyền thông.
Sau phiên toàn thể với các tham luận về “Văn hóa truyền thông và truyền thông có văn hóa” (GS.NGND Hà Minh Đức), “Báo chí và văn hóa” (Nhà báo Phan Quang), “Nhà báo và văn hóa báo chí” (Th.S Vũ Đình Thường)… hội thảo chia thành 2 tiểu ban để tiếp tục thảo luận về 2 chủ đề là “Những vấn đề lý luận về văn hóa truyền thông” và “Văn hóa truyền thông trong hoạt động tác nghiệp báo chí”.
Nội dung chính của các tham luận xoay quanh các khái niệm về văn hóa, truyền thông, mối quan hệ giữa văn hóa và truyền thông. Các đại biểu đã nêu được nhiều hiện tượng, thực trạng về tính văn hóa trong tác nghiệp của các cơ quan báo chí với những dẫn chứng hết sức sinh động. Chẳng hạn như phần tham luận sôi nổi của PGS.TS Hoàng Bá Thịnh về “Một số vấn đề về giới và tình dục trên báo chí Việt Nam đầu thế kỷ 21”, vấn đề “Nhiếp ảnh trong xu thế hội nhập” của nhà báo Vũ Huyến, hay “Văn hóa Truyền thông trong môi trường internet: Vài điều qua kinh nghiệm hoạt động của VOV Online” của nhà báo Nguyễn Thúy Hoa… Các đại biểu cũng nêu lên những khuyến nghị và đề xuất các giải pháp nhằm góp phần nâng cao tính văn hóa của đội ngũ người làm báo Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa truyền thông đại chúng.
Các tham luận của PGS.TS Ngô Văn Giá, Nhà báo Nguyễn Uyển, nhà báo Nguyễn Lương Phán, nhà báo Nguyễn Công Đán… đã cùng nhau đi đến kết luận, có một mối quan hệ khăng khít giữa văn hóa và báo chí, giữa văn hóa với nhà báo, với cơ quan báo chí và cơ quan quản lý báo chí. Nhà báo cần phải tác nghiệp có văn hóa, điều đó biểu hiện trong cách xử lý thông tin, trình bày thông tin, chuyển tải thông tin đến với công chúng. Và nhà báo làm báo trong thời kỳ hội nhập cần phải nêu cao văn hóa, đạo đức nghề nghiệp, thể hiện trong nghiệp vụ điều tra của phóng viên, trong kỹ năng phỏng vấn báo chí… Càng hội hập quốc tế nhà báo càng phải tích lũy vốn văn hóa, hoạt động tác nghiệp phù hợp với bản sắc văn hóa và thuần phong mỹ tục của dân tộc.
Bên cạnh những kết luận, hội thảo cũng đề xuất ra những vấn đề có tính gợi mở, các hướng nghiên cứu mới như: Tính văn hóa cao nhất của nhà báo trong tác nghiệp thể hiện ở chỗ nào, có phải là vấn đề phản biện không? Việc hóa thân giả dạng điều tra của nhà báo là được phép cần thiết nhưng giới hạn đến mức độ nào, tuân thủ những nguyên tắc nào để nhà báo vẫn lấy được thông tin mà không vi phạm pháp luật, giữ được văn hóa của nghề báo? Vấn đề đào tạo năng lực thẩm mỹ của nhà báo cụ thể như thế nào, để sinh viên báo chí ra trường có một phông văn hóa nhất định, phục vụ tốt cho hoạt động tác nghiệp…