Mới chỉ qua 3 tháng đầu năm 2010, thời tiết cả nước đã có những bất thường. Khô hạn nghiêm trọng trên cả nước, dịch bệnh "tấn công" ngành Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ. Mới đây, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát đã phải công bố dịch lùn sọc đen trên 15 tỉnh, thành. Với những dấu hiệu đáng lo ngại này, liệu mùa hè năm nay sẽ có những diễn biến bất thường gì về thời tiết?
Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Lê Thanh Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương về vấn đề này.
- Thưa ông, những diễn biến tiêu cực của khí hậu trong những tháng đầu năm có thể cho ta nhận định gì về tình trạng nắng nóng sớm, đặc biệt là khô hạn nghiêm trọng đang diễn ra trên địa bàn cả nước?
Ông Lê Thanh Hải: So với mọi năm, nay năm số lượng các đợt không khí lạnh ảnh hưởng tới nước ta ít hơn hẳn, rét đậm rét hại cũng ít và không kéo dài. Đợt rét đậm, rét hại đầu tiên của mùa đông năm nay xảy ra vào ngày 18/12/2009, như vậy là sớm hơn so với trung bình nhiều năm (TBNN). Và tính từ đầu vụ đông xuân 2009-2010 đến 20 ngày đầu tháng 3/2010, mới có ba đợt rét đậm rét hại phân bố đều trong cả 3 tháng chính đông, mỗi tháng chỉ xảy ra một đợt.
Do không khí lạnh ít nên nền nhiệt độ trên cả nước đã ở mức cao hơn TBNN. Đặc biệt là ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Năm nay, nắng nóng xảy ra sớm vào các ngày 9 đến 12/2 và từ 1 đến 6/3 nên trong tháng 2/2010 nền nhiệt độ ở miền Bắc nước ta cao hơn so với TBNN phổ biến từ 3-4 độ C, có nơi lên tới 5 độ C. Riêng ở khu vực Tây Bắc Bộ, nhiệt độ đã lên tới mức kỷ lục so với mọi năm.
Theo nhận định của chúng tôi, năm 2010, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) hoạt động trên khu vực biển Đông có khả năng xấp xỉ TBNN. Trong đó, số cơn bão và ATNĐ ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam từ 6-7 cơn (TBNN là 5-6 cơn), tương đương với năm 2009. Về nhiệt độ và nắng nóng, nhìn chung nền nhiệt độ trên cả 3 miền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao sẽ đều hơn so với trung bình mọi năm, trong đó chênh lệch rõ rét là ở các khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Còn các khu vực còn lại thì cao hơn so với TBNN chút ít.
Riêng nắng nóng, trong những tháng nửa đầu mùa hè (bắt đầu từ tháng 4/2010), các tỉnh Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Trung Trung Bộ có khả năng xảy ra các đợt nắng nóng gay gắt hơn và kéo dài hơn năm 2009, nhiệt độ có thể lên tới 38-39 độ C.
- Sự khác thường của thời tiết như hiện nay có phải là dấu hiệu của trái đất đang nóng lên, biến đổi khí hậu bắt đầu diễn ra và có nghĩa là càng ngày càng khắc nghiệt không thưa ông?
Ông Lê Thanh Hải: Sự bất thường của thời tiết như hiện nay chỉ là do ảnh hưởng của El-Nino, và cũng có một phần do biến đổi khí hậu, song không phải là ảnh hưởng hoàn toàn của biến đổi khí hậu và trái đất đang nóng lên. Bởi ảnh hưởng của trái đất đang nóng lên và biến đổi khí hậu sẽ có tác động kéo dài, không rõ rệt ngay, và chỉ xảy ra sau vài chục năm nữa. Còn ảnh hưởng của El-Nino thì chỉ mang tính cục bộ vào một thời gian nhất định và cũng ở một vài địa điểm nhất định trên trái đất.
Do đó có thể khẳng định, hiện nay thì thời tiết đang nóng lên, nắng nóng diện rộng, khô hạn xảy ra khắp nơi song có thể sang năm sau, khi El-Nino không còn nữa, nhiệt độ sẽ lại ổn định trở lại, có nghĩa là mọi thứ chỉ mang tính chất chu kỳ. Vì thế, chúng ta cũng không cần quá lo lắng về sự cực đoan thời tiết kéo dài mà điều cần làm là chuẩn bị các phương án để ứng phó với các khó khăn do thời tiết gây ra.
- Khô hạn đang xảy ra nghiêm trọng trên toàn quốc, cháy rừng liên miên, vậy trong những tháng mùa hè, tình hình có tiếp tục căng thẳng?
Ông Lê Thanh Hải: Hiện nay, không riêng miền Bắc mà cả 3 miền trên cả nước đều đang đối mặt khô hạn, nguy cơ cháy rừng nghiêm trọng. Trong đó, ở miền Bắc có sông Hồng đã từng có mức nước cạn liên tục phá vỡ kỷ lục trong hơn 100 năm qua. Các hồ thủy điện lớn như Hòa Bình, Tuyên Quang, Thác Bà đều thiếu hụt nước so với cùng kỳ năm ngoái khoảng 1,976 tỷ m3 nước. Ở Tây Nguyên và Nam Bộ, từ đầu tháng 2/2010 đến nay, dòng chảy trên các sông cũng đều giảm dần.
Mọi năm, nhờ mưa trái mùa nên ở Nam Bộ và Tây Nguyên, tình trạng khô hạn đỡ căng thẳng hơn, song năm nay thì chỉ có một đợt mưa vào đầu năm do ảnh hưởng của ATNĐ. Đặc biệt là ở các tỉnh phía
Vì thế mà ở khu vực ĐBSCL, tình hình xâm mặn đã xuất hiện sớm hơn khoảng 1 tháng so với năm 2009, với độ mặn từ 11-26% xâm nhập sâu tới 30km, từ 4-10% xâm nhập sâu tới 40km và dưới 4% xâm nhập sâu tới 70km. Tại TP Hồ Chí Minh, một số nơi vùng ngoại thành và nội thành cũng đã bị nhiễm mặn, gây thiệt hại lớn cho trồng trọt, nuôi trồng thủy sản và sinh hoạt của người dân.
Từ nay cho tới cuối năm, tình trạng khô hạn sẽ còn diễn ra nghiêm trọng. Trên phạm vi cả nước, lượng mưa toàn mùa phổ biến ở mức thấp hơn một ít so với TBNN. Ở miền Bắc, lượng mưa diễn ra thấp hơn một ít so với TBNN. Mưa lớn sẽ tập trung vào các tháng từ 6-8. Ở Trung Bộ, tình trạng khô khát sẽ xảy ra vào nửa đầu mùa mưa. Khu vực Nam Bộ và Tây Nguyên, nhiều khả năng mùa mưa cũng đến muộn hơn so với nhiều năm trước và cũng sẽ tập trung nhiều vào nửa cuối mùa
- Cảm ơn ông!
