Một số nguồn rò rỉ thông tin mật

Không ai quan tâm đến việc giữ bí mật của mình như các cơ quan tình báo. Tuy nhiên, thời gian trôi đi, và ngày càng có nhiều tình tiết mới về hoạt động của các cơ quan tình báo kín tiếng nhất bị phát hiện. Bài viết sau đây giới thiệu một số nguồn rò rỉ thông tin mật của các cơ quan tình báo trên thế giới.

  • Vụ rò rỉ thông tin mật của quân đội Đức

Bộ luật giải mật

Phần lớn các nước đều có bộ luật quy định về việc giải mật các tài liệu lưu trữ. Tuy nhiên, thời hạn ở các nước có khác nhau. Ở Mỹ là 25 năm, ở Brazil - 100 năm. Thế nhưng, hầu như ở khắp nơi, bộ luật ấy đều kèm theo một điều khoản, theo đó, một tài liệu có thể được lưu giữ trong kho lưu trữ bao lâu tùy thích, nếu việc công khai nó ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. Nhờ kẽ hở đó mà các cơ quan tình báo có thể dễ dàng giấu đi bất cứ tài liệu nào mà họ muốn. Nhưng dù sao vẫn có rất nhiều thông tin mật trước đây đã được công khai hóa.

Một yếu tố khác mở cánh cửa cho bí mật của các cơ quan tình báo tràn ra ngoài là sự thay đổi mạnh mẽ tình hình địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá ở một nước hoặc khu vực. Chẳng hạn như sự sụp đổ của Liên Xô. Trong những năm 1990, trên các phương tiện truyền thông Nga tràn ngập các thông tin giật gân mang tính chất “tố cáo” hoạt động của KGB và GRU trong thời kỳ đấu tranh chống phong trào Bạch vệ, giai đoạn tập thể hóa, “Đại thanh trừng”, Chiến tranh Vệ quốc, và sau đó là Chiến tranh Lạnh.

Đồng thời, như nhiều nhà sử học khẳng định, chính trong những năm này, đã diễn ra một quá trình ngược, được kiểm soát bởi các thế lực Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá nhất định: các kho lưu trữ không những mở ra mà còn nhập vào một số lượng đáng kể các tài liệu giả mạo được chế tác một cách khéo léo, nhằm mục đích bôi nhọ lịch sử Liên Xô.

Bằng cách này hay cách khác, nhưng trong thập kỷ cuối của thế kỷ XX, nhiều chiến dịch bí mật của các cơ quan tình báo Liên Xô mà trước đây độc giả chưa biết đến, tên tuổi của một số nhân viên tình báo chủ chốt, những anh hùng (và phản anh hùng) trên "mặt trận vô hình” của Liên Xô đã được công khai. Nhưng cửa sổ lưu trữ không mở được lâu; chẳng mấy chốc nó bị đóng sầm lại... gần như kín mít.

Một số nguồn rò rỉ thông tin mật -0
Đại tá Maximilian Ronge, tác giả cuốn “Chiến tranh và hoạt động gián điệp”.

Hồi ký của các nhà tình báo nổi tiếng

Khoảng 5 năm sau khi Thế chiến thứ nhất kết thúc, trên các kệ sách bắt đầu xuất hiện các cuốn hồi ký của các nhà lãnh đạo tình báo ở các quốc gia bại trận Áo-Hungary, Đức, Nga. Cho đến nay, các chuyên gia đánh giá cao cuốn hồi ký “Chiến tranh và hoạt động gián điệp” của Đại tá Maximilian Ronge, sĩ quan tình báo cao cấp của đế quốc Áo-Hung, người từng theo dõi cuộc chiến chống lại tình báo quân đội Nga suốt 11 năm (1907-1918).

Ngoài ra còn có các cuốn hồi ký của người đứng đầu cơ quan tình báo quân đội Đức, Walter Nikolai “Lực lượng bí mật” và cuốn bút ký của Giám đốc cơ quan phản gián quân sự Quân khu Petrograd, Boris Nikitin, “Những năm định mênh”. Các tác giả đã mô tả tỉ mỉ về cuộc đối đầu giữa các cơ quan tình báo của hai khối quân sự, trình bày chi tiết về các chiến dịch bí mật và phân tích nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của các chế độ quân chủ hùng mạnh một thời.

Một số nguồn rò rỉ thông tin mật -0
Nhà văn Georgy Markov bị đầu độc ở London.

Truyền thống hồi ký văn học tiếp tục phát triển trong những năm 1970-1990

Năm 1972, Reinhard Gehlen, cựu giám đốc Cơ quan Tình báo Liên bang Đức - BND, xuất bản cuốn hồi ký “Tình báo, những hồi ức 1942-1971”. Dưới thời Đức Quốc xã, Thiếu tướng Gehlen chỉ huy hoạt động tình báo của Bộ Tổng tư lệnh Lục quân Đức (Wehrmacht) tại mặt trận Xô-Đức.

Dưới sự lãnh đạo của Gehlen, BND đã trở thành một cơ quan tình báo hùng mạnh và tiến hành các hoạt động tình báo bên ngoài Cộng hòa Liên bang Đức. Từng đối mặt với nhiều nhà lãnh đạo tình báo nổi tiếng, trong cuốn sách của mình, Gehlen thừa nhận Wilhelm Canaris, người đứng đầu cơ quan tình báo quân sự và phản gián Đức Quốc xã, và Allen Dulles, cựu giám đốc CIA, là những nhà tình báo xuất sắc nhất trong số đó.

Thật dễ hiểu vì sao tác giả không đưa đối thủ truyền kiếp của mình, nhà lãnh đạo tình báo đối ngoại kiệt xuất của CHDC Đức, Markus Wolf, vào danh sách này. Giống như Gehlen, Wolf cũng sáng lập ra một cơ quan tình báo từ số 0, chỉ có điều ông được  dẫn dắt bởi những nguyên tắc khác, và cuộc đời ông cũng hoàn toàn khác. Lúc đầu, hoạt động dưới sự bảo trợ của tình báo Liên Xô (trong những năm này Gehlen được coi là nhân viên CIA), Wolf đã dựng lên một tổ chức có tính chuyên nghiệp cao, hiệu quả và thường vượt qua BND. Chỉ cần nói rằng các điệp viên của Wolf đã thâm nhập vào giới thân cận của Thủ tướng Đức, Bộ Ôk9 chương trình khuyến mãi, Bộ Ngoại giao Cộng hòa Liên bang Đức, văn phòng đại diện Tây Đức ở NATO, và thậm chí cả chính BND.

Một số nguồn rò rỉ thông tin mật -0
Pavel Sudoplatov, tác giả cuốn “Tình báo và Điện Kremlin”.

Năm 1997, nhà tình báo huyền thoại xuất bản cuốn hồi ký “Người Ok986 vip Thiên đường trò chơi không lộ diện” kể về những bí mật của Bộ An ninh Quốc gia Cộng hòa Dân chủ Đức (Stasi) và vai trò cá nhân của ông trên mặt trận “cuộc chiến bí mật”. Cuốn sách ngay lập tức được dịch và xuất bản ở nhiều nước trên thế giới. Tại Mỹ, nó lập tức trở thành sách bán chạy.

Nhìn chung, trong những năm 1990, đã xuất hiện hồi ký của nhiều nhà tình báo Liên Xô nổi tiếng. Có lẽ, được quan tâm nhiều nhất là hai cuốn hồi ký của nhà tình báo Liên Xô cự phách Pavel Sudoplatov, “Tình báo và Điện Kremlin”, và “Các chiến dịch đặc biệt”.

Các cuốn hồi ký: “Chuyện riêng” của Vladimir Kryuchkov, “Cuộc đời của một lãnh đạo tình báo” của Leonid Shebarshin, “Hành trình đến tận cùng đêm tối” của Dmitry Bystroletov, “Bây giờ tôi có thể nói ra sự thật” của Zoya Voskresenskaya và nhiều cuốn khác cũng được độc giả đón nhận nhiệt liệt.

Mặc dù trích dẫn rất nhiều sự kiện, các tác giả của những cuốn hồi ký kể trên, ngay cả trong lĩnh vực văn học, vẫn là những nhân viên tình báo đích thực, họ thận trọng cung cấp thông tin và không nhắc tới một cái tên hay sự kiện nào vẫn còn phải giữ bí mật. Nhưng có vẻ như làn sóng những cuốn sách như vậy cũng đã lắng xuống.

Một số nguồn rò rỉ thông tin mật -0
Markus Wolf, tác giả cuốn “Người Ok986 vip Thiên đường trò chơi không lộ diện”.

Lời khai của những kẻ đào tẩu

Một nguồn rò rỉ thông tin mật khác là những kẻ đào tẩu, điệp viên hai mang, những kẻ bất đồng chính kiến, thoái hóa, phản bội, phiêu lưu và thích kiếm tiền dễ dãi. Chuẩn bị đào tẩu sang phía đối lập, chúng nhận thức rõ rằng thông tin mà chúng cung cấp cho đối phương càng giá trị bao nhiêu thì chúng càng được đối xử tử tế bấy nhiêu.

Một trong những kẻ đào tẩu tiêu biểu nhất là Vasily Mitrokhin, nhân viên phòng lưu trữ của KGB. Nhiều năm liền, lợi dụng vị trí công tác của mình, y đã chép tay hàng ngàn tài liệu mật và tìm cách mang ra ngoài trạm kiểm soát. Mitrokhin giấu những tờ giấy viết tay tại nhà nghỉ ngoại ô của mình.

Năm 1992, Mitrokhin, lúc ấy đã nghỉ hưu, cho rằng thời điểm thích hợp để chuyển thông tin đánh cắp cho một trong những cơ quan tình báo hàng đầu của phương Tây đã đến. Cuối cùng, y đã đạt được thỏa thuận với cơ quan tình báo MI.6 của Anh. MI.6 đã tổ chức đưa Mitrokhin cùng gia đình và “chiến lợi phẩm” của y ra nước ngoài. Tuy nhiên, cho đến nay sự kiện này vẫn còn được giữ bí mật.

6 năm liền, người Anh kiểm tra những trang chữ viết tay ngoằn ngoèo của Mitrokhin dựa trên cơ sở dữ liệu của mình, sau đó, đến lượt mình, họ giấu kín những thông tin thu được. Chỉ sau đó, Mitrokhin mới được phép viết chung với nhà sử học tình báo Anh Christopher Andrew cuốn sách “KGB ở châu Âu và phương Tây”, xuất bản năm 1999. Đồng thời, ấn phẩm này được xuất bản tại Mỹ với nhan đề “Thanh kiếm và lá chắn”. Tập hai là “Kho lưu trữ của Mitrokhin” với phụ đề “KGB và thế giới” xuất hiện vào năm 2005, sau cái chết của kẻ đào tẩu.

Quả thật, độc giả phương Tây có phần thất vọng về hai cuốn sách này. Cả hai đều chứng minh những sự thật mà giới tình báo phương Tây đã biết ở mức độ nào đó. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tình báo Anh chỉ giải mật không quá 3% nội dung các tài liệu của Mitrokhin. Vì lý do nghề nghiệp, MI6 giữ kín phần thông tin chủ yếu, đặc biệt là những bí mật chính của các điệp viên Nga, và có lẽ còn lâu họ mới công bố những thông tin này.

Một số nguồn rò rỉ thông tin mật -0
Kẻ đào tẩu Vasily Mitrokhin.

Những thất bại tai tiếng

Đôi khi, thế giới biết đến bí mật của các cơ quan tình báo nhờ những thất bại tai tiếng nào đấy của các chiến dịch bí mật. Năm 1978, theo đơn đặt hàng của cơ quan tình báo Bulgaria, các nghệ nhân Liên Xô đã làm một chiếc ô đặc biệt, với sự trợ giúp của nó có thể tiêm một viên nang chứa chất độc ricin vào cơ thể nạn nhân. Người đầu tiên bị tiêm chất độc bằng ô vào bắp đùi là nhà văn ly khai Bulgaria Georgy Markov ở London. Nhưng điệp viên được giao nhiệm vụ thực hiện Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP thiếu kỹ năng phù hợp. Vì vậy, Markov không những cảm nhận được sự đau đớn mà thậm chí còn kịp quay lại và nhớ mặt  người đã dùng ô đâm vào mình. Hơn nữa, sau khi gặp các bác sĩ, nhà văn đã thông báo với họ về vụ đầu độc.

Khi khám cho nạn nhân, các bác sĩ phát hiện ra một vết tiêm trên bắp đùi và một viên nang nhỏ ở trạng thái gần phân hủy dưới da. Tuy nhiên, họ không thể cứu được Markov. Nhưng “vũ khí bí mật” mới của khối XHCN Đông Âu đã không còn là bí mật nữa.

Hai thập kỷ sau, tháng 9/1997, tại thủ đô Amman của Jordan, một chiến dịch đặc biệt mà cơ quan tình báo Israel MOSSAD  chuẩn bị rất công phu đã thất bại. Một nhóm 6 điệp viên giàu kinh nghiệm đã đến đây với nhiệm vụ thủ tiêu  Khaled Mashal, người đứng đầu Bộ Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá HAMAS, “bị tuyên án” vì đã tổ chức vụ đánh bom ở Jerusalem.

Chiến dịch được dự định thực hiện “trong im lặng”, để nạn nhân chết một cái chết tự nhiên. Chất độc, được bào chế trong một phòng thí nghiệm sinh hóa bí mật, tác động theo cách ban đầu nạn nhân  bất tỉnh, sau đó hôn mê và vài ngày sau thì tử vong.

Do sơ suất trong khi thực hiện nhiệm vụ, các điệp viên đã bị các cộng sự của Khaled Mashal phát hiện, truy đuổi và gọi cảnh sát Jordan giúp đỡ. Ngay lập tức, các điệp viên bị bắt giữ. Tại đồn cảnh sát, người ta phát hiện ra họ mang hộ chiếu giả Canada.

Vua Jordan tức giận tuyên bố rằng nếu Mashal không hồi phục thì các điệp viên Israel sẽ bị xét xử theo luật pháp nước này, nghĩa là bị hành quyết công khai bằng cách treo cổ.

Tình báo Israel buộc phải cứu kẻ thù của mình với sự trợ giúp của thuốc giải độc, đồng thời phải đưa ra một số nhượng bộ khác. Vụ xì-căng-đan này gây chấn động ở nhiều nước và được bình luận nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng.

  • Mỹ nỗ lực xử lý khủng hoảng niềm tin sau vụ rò rỉ tài liệu mật Mỹ nỗ lực xử lý khủng hoảng niềm tin sau vụ rò rỉ tài liệu mật
  • Hé lộ tình tiết không ngờ về nghi phạm rò rỉ tài liệu mật của Mỹ Hé lộ tình tiết không ngờ về nghi phạm rò rỉ tài liệu mật của Mỹ
Trần Đình

Các tin khác

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp Ok986.com Bản Cao Cấp Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.

Điệp viên nhị trùng Ba Lan qua giải mật của CIA

Điệp viên nhị trùng Ba Lan qua giải mật của CIA

Trung tuần tháng 3/2004, Mỹ giải mật hồ sơ liên quan đến Đại tá tình báo Ba Lan Ryszard Kuklinski, người tình nguyện Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 cho CIA. Hồ sơ dày 750 trang, ký hiệu F-2004-01013, được công bố trên website Governmentattic.org và được bổ sung bằng ấn phẩm A Secret Life.

Các chiến dịch bí mật điên rồ nhất của Mỹ

Các chiến dịch bí mật điên rồ nhất của Mỹ

Các chiến dịch bí mật do OK9giaitri nền tảng giải trí online Mỹ khởi xướng đã tồn tại từ lâu, nhưng chỉ thực sự bùng nổ về quy mô trong giai đoạn Thế chiến II và Chiến tranh Lạnh. Khi các hành động quân sự công khai dần nhường chỗ cho hoạt động gián điệp, OK9giaitri nền tảng giải trí online Mỹ bắt đầu phát triển những phương thức tinh vi nhằm đi trước đối thủ. Một số chiến dịch bí mật thực sự kinh hoàng, nhưng cũng có không ít trường hợp phi lý đến mức nực cười.

Dự cảm nghề nghiệp trong ngành tình báo

Dự cảm nghề nghiệp trong ngành tình báo

Phản bội trong ngành tình báo là một vấn đề nhức nhối. Chỉ một kẻ "Judas" cũng có thể khiến cả mạng lưới sụp đổ, dẫn đến những cuộc thanh trừng khốc liệt. Bài viết sau đây không tập trung vào công tác phản gián, mà khai thác một khía cạnh tâm lý sâu sắc hơn: dự cảm của những người đồng đội. Trên thực tế, những điệp viên nhiều năm sát cánh bên kẻ phản bội thường nhận ra các dấu hiệu bất thường và nghi ngờ từ rất sớm, thậm chí trước khi cơ quan chức năng vào cuộc.

Mỹ dùng AI săn thủy lôi tại Hormuz

Mỹ dùng AI săn thủy lôi tại Hormuz

Trong nỗ lực duy trì an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, Hải quân Mỹ đang tăng tốc đưa trí tuệ nhân tạo vào các nhiệm vụ rà phá thủy lôi. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đối phó với kho vũ khí bất đối xứng của Iran và khắc phục những hạn chế trong năng lực tác chiến dưới nước truyền thống của Washington.

Vụ án gián điệp chấn động Azerbaijan

Vụ án gián điệp chấn động Azerbaijan

Hồ sơ Martin Ryan cho thấy một mô thức quen thuộc nhưng chưa hề cũ trong hoạt động tình báo: tiếp cận kín đáo dưới vỏ bọc dân sự, tạo lập quan hệ từ những không gian tưởng như bình thường, rồi từng bước mở rộng sang các lĩnh vực nhạy cảm.

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được OK9 đã banh trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một sOK9 Cabal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin Ok9 cab trò chơi casino phổ biến có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?