Một ngày tháng 7 không thể quên

Huế 3/7/2010.
…Cùng với hàng vạn sĩ tử trong cả nước, trên những con đường rợp bóng cây xanh của Huế, hối hả, ríu rít tiếng nói cười, hỏi han của những nam thanh nữ tú đến trường tập trung chuẩn bị bước vào kỳ thi đại học. Nhìn những mái tóc xanh, những khuôn mặt hồng hào đầy sức trẻ háo hức thử sức trước ngưỡng cửa các giảng đường đại học, tôi bỗng nhớ những đồng đội của tôi 44 năm về trước…

Phải! Đúng ngày 3 tháng 7 này, 44 năm trước, cũng những tốp thanh niên nam nữ tuổi đôi mươi nối bước nhau trước một cuộc thử sức khốc liệt; chỉ khác, đó là cuộc chiến bi tráng nơi "cửa tử" dưới chân đèo Mụ Dạ, một đoạn đường huyết mạch trọng yếu trên đường Hồ Chí Minh.

Tại kilômét 21, về sau gọi là Đồi 37, vì đúng ngày 3/7/1966, cả một tiểu đội TNXP đã hy sinh, chỉ riêng Nguyễn Thị Sâm bị đất vùi, được đồng đội cứu sống. Sau cuộc chiến khốc liệt này, Tiểu đoàn 2 Công binh, Đại đội TNXP 759 và Nguyễn Thị Kim Huế đã được phong danh hiệu Anh hùng LLVTND từ cuối năm 1966…

Cuộc chiến đấu này tôi đã kể lại trong bài viết "Đỉnh cao dưới chân đèo Mụ Dạ" đăng trên báo "An ninh thế giới giữa tháng" số ra tháng 5/2009. Nay, nhân ngày giỗ những liệt sĩ trên "Đồi 37", tôi chỉ nhắc qua trước khi chép lại câu chuyện "Tờ báo và người bạn em" mà Nguyễn Thị Sâm đã kể cho tôi nghe trong một lá thư hồi đầu năm.

Minh họa của Lê Tâm.

Minh họa của Lê Tâm.

Lá thư này, Sâm định viết cho tôi từ tháng 7 năm ngoái, sau khi tôi gửi cho tờ báo "An ninh thế giới Giữa tháng" nói trên cho Sâm và cô chứng kiến chuyện linh ứng có thể nói là kỳ diệu, như nguyên văn cô đã viết: "…Sao tờ báo của anh thiêng liêng đến thế. Người trên trần nghe đọc nước mắt tuôn, người dưới đất nghe đọc cũng nhật mình hiện lên…". Thế đó, cô viết chữ "giật" thành "nhật" nên tôi đành phải chép lại nội dung lá thư của "người em gái chiến trường" - danh hiệu mà Sâm đã tự xưng.

"…Em định viết thư cho anh từ hồi tháng 7 nhưng em cầm bút lên tay viết mấy dòng, nhìn lại nét chữ, hành văn thấy buồn cười và mắc cỡ - Ok987 ưu đãi độc quyền thì bình dân, chữ thì giống gà bới… Nay em phải cầm bút và "người bạn linh thiêng" giục em cầm bút viết và cảm ơn người viết bài báo…

Anh Phê ơi! Khi em nhận được tờ báo của anh, theo lời anh dặn, em phô-tô tờ báo đưa cho mẹ của Nguyễn Thị Thường… Em bước vào nhà nghe mùi hương thoang thoảng, thấy bà ngồi thừ ra trên chiếc ghế. Bà ngửng đầu lên thấy em, rồi nói: "Con mà đi nhanh chút nữa thì chung cơm với bạn con rồi!".

Em đứng lặng một lúc rồi đưa tờ báo cho cháu bà; cháu bà đọc cho bà nghe, nước mắt bà tuôn ra dầm dề. Bà nắm tay em mân mê và nói: "Không biết sống được bao lâu nữa, tuổi đã ngoài 90 rồi…". Em nói: "Bà sống đến ngày hôm nay là quý lắm rồi, lại được đón đứa con liệt sĩ anh hùng của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 anh hùng trở về. Bà ráng sống thêm ít nữa để xem OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao đổi mới…".

Em về nhà, vài hôm sau thì Thường lại "đến" nhà em. Em hỏi: "Ở mô về đó?". Thường nói: Ở "km 21 chứ mô nữa!" Thường đến ngồi sát với em trên giường, em thì chăm chăm nhìn bạn, còn bạn thì chẳng nhìn em. Em thấy trong tay Thường cầm tấm vải, em bảo đưa tấm vải xem có đẹp không? Thường đưa tấm vải cho em thấy nhẹ tâng. Em kêu "oa…", mở mắt ra chẳng thấy Thường đâu nữa nhưng từ đó những hình ảnh ở đơn vị em đều nhớ hết… Anh Phê ơi!... Em không hiểu nổi vì sao ngòi bút của anh thiêng liêng đến thế. Chắc ngòi bút Bác Hồ tặng cho anh thì phải…".

Sâm đã quá đề cao bài viết của tôi. Đúng ra, sự thiêng liêng chính là từ linh hồn của liệt sĩ Nguyễn Thị Thường, là tình mẹ con, tình đồng đội không bao giờ đứt đoạn dù Thường đã sang "thế giới khác" gần nửa thế kỷ… và, đấy cũng có thể do trái tim quá yêu thương người đã khuất nghĩ ra cái điều thiêng liêng ấy.

Tôi tin những điều Sâm kể là thật; một bà lão viết sai chính tả, câu cú, hẳn là không thể bịa chuyện ("cô Sâm" TNXP chết sống lại mấy chục năm trước nay đã là lên lão "lục tuần" - chỉ Thường là vẫn trẻ, "những người chết còn trẻ mãi" - nhà văn Đức Ana Dêgớc đã viết như thế); và không ai "bịa" trong một câu chuyện thiêng liêng như thế này. Vả lại, chỉ có những liệt sĩ hy sinh trong ngày 3/7/1966 như Thường mới gọi nơi "cửa tử" này là "km 21" - tên cột cây số tính từ ngã ba Khe Ve lên; cô không biết sau này nơi đây đã mang tên Đồi 37…

Năm ngoái, khi chúng tôi về thăm mẹ của liệt sĩ Nguyễn Thị Thường, mẹ bảo: "Nó đi từ sáu lăm đến giờ, chưa lúc mô mơ thấy nó về"; vậy mà lúc Sâm mang tờ báo đến thì mẹ lại vừa "thấy" Thường về chung mâm cơm với gia đình… À, phải rồi; không phải "ngòi bút" của tôi "thiêng liêng" mà chính nhờ chúng tôi vừa lên thăm mộ cô trước khi về thăm mẹ.

Và Sâm đã ôm ngôi mộ người bạn gái khóc lóc, tỉ tê như thế. Mấy ngôi mộ này trước đặt ở La Trọng, chuyển về Nghĩa trang Minh Hoá đã lâu, nhưng gia đình không biết… Mấy chục năm đã qua, bao nhiêu là đổi dời, linh hồn các liệt sĩ có thể đã lạc mất đường về quê? Đó là chưa nói đến sự quên lãng…

Vào lúc tôi ghi những dòng này, từ Quảng Bình, Trần Thị Huế, nguyên là Đại đội phó Đại đội TNXP 759 anh hùng, vui mừng tin cho biết:  Tháng 7 này, tỉnh Quảng Bình sẽ tổ chức đón quyết định của Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Tập thể anh hùng cho Tiểu đội cảm tử đã hy sinh trên "Đồi 37”, và tại đây, ngành Ok987 hiện đang mở Quảng Bình đang khẩn trương hoàn thành Đài tưởng niệm các anh hùng...

Nguyễn Khắc Phê

Các tin khác

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá, OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể OK9 đã banh được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K đối lập, một là OK9giaitri nền tảng giải trí online Đoàn kết Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và OK9giaitri nền tảng giải trí online Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án OK9 đã banh hạ tầng Ok987 hiện đang mở, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Mối quan hệ Nga - Syria đang bước vào một giai đoạn mới, khi chuyến thăm mới nhất của Tổng thống lâm thời Syria tới Moscow đi cùng những cam kết được đánh giá là "món quà địa Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá" dành cho Điện Kremlin. Trong bối cảnh các cục diện quyền lực ở Trung Đông tiếp tục dịch chuyển, những thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn phản ánh chiến lược dài hơi của Moscow trong việc củng cố vị thế khu vực và đối trọng ảnh hưởng phương Tây.

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do OK9 thể thao xanh chín. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Cuộc biểu tình với hơn 100.000 người tham gia tại London vừa qua đánh dấu bước ngoặt mới của phe cực hữu trong việc đưa vấn đề nhập cư thành trung tâm chú ý trên chính trường Anh. Mặc dù những người biểu tình khẳng định OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao đang "bị xâm lược", nhưng đằng sau những khẩu hiệu mạnh mẽ ấy là gì? Liệu đó có phải là sự thật hay chỉ là chiến lược Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá của một phong trào đang lớn mạnh?

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

"Buồn" và "shock" là những gì mà cộng đồng nhận xét về vụ nam sinh lớp 7 túm tóc, nhấn đầu cô giáo ngay trong lớp học ở trường THCS Đại Kim, Định Công, Hà Nội. Trớ trêu thay, vụ việc đó lại xảy ra ngay sau khi Thông tư 19 của Bộ Ok986 tải ứng dụng và Đào tạo quy định về khen thưởng và xử phạt học sinh vừa được ban hành.

Bạn thân yêu

Bạn thân yêu

Ta thường nghe câu "Đời chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ". Thế mà có những mối quan hệ người trao đi không hy vọng gì nhận lại, bởi hoàn cảnh người nhận như tận cùng của hoạn nạn.

Phỏng vấn một KOL

Phỏng vấn một KOL

PV: Xin chào anh KOL! Anh cho độc giả một hình dung ngắn gọn về Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP của mình được chứ?