Đã có nhiều, rất nhiều đoàn khách đến thăm thị trấn Trường Sa, thăm ngọn hải đăng Trường Sa Lớn (huyện đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa) nhưng hiếm ai có được “cơ may” như chúng tôi, lắng lòng với những người gác đèn trong sóng gió cấp 7 gào thét dữ dội. Mặc sóng dập gió xô, để mắt biển luôn rực sáng thực hiện sứ mệnh soi đường dẫn lối cho những đoàn tàu đánh bắt cá nơi khơi xa, những người “lính” gác đèn trên đảo Trường Sa Lớn đã nếm trải mọi phong ba bão táp, hiên ngang giữa sóng gió trùng khơi với những cống hiến, hy sinh thầm lặng.
Mới 3h chiều mà trời vần vũ, mây đen dần phủ kín không gian, bầu trời xám xịt, mặt biển cuồng nộ trắng xóa với sóng gió gào thét không ngừng. “Sóng gió vầy chưa là gì đâu. Lúc cao điểm, sóng đánh vào kè đá, hơi nước như sương mù xông thẳng vào cửa trạm ngày này qua ngày khác. Và trên kia, trên ngọn hải đăng có mắt biển ấy, gió quăng quật, gió hú, gió rít đến rợn người, chỉ chực chờ mình sơ hở là hất bay, cuốn bay mất xác”.
Trước hiểm nguy, nói chuyện hiểm nguy mà Trạm trưởng Ngô Văn Thanh bình thản đến lạ. Không phải anh chủ quan mà bởi đơn giản như lời anh nói, “quá quen với chuyện sóng thét gió gào”. Là người Hải Phòng, vợ con vẫn hiện ở Hải Phòng, hơn 20 năm gắn bó với những ngọn đèn biển từ Bắc chí
Vùng biển Nam Trường Sa có 7 ngọn hải đăng thì Trạm trưởng Ngô Văn Thanh đã kinh qua 5 ngọn gồm hải đăng ở các đảo Song Tử Tây, Đá Tây, Đá Lát, An Bang và nay là Trường Sa Lớn. “Hai ngọn hải đăng còn lại là Thuyền Chài và Sơn Ca rồi tôi cũng sẽ đến gác đèn trong nay mai. Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP của những người thắp sáng hải đăng như tôi thường xuyên luân chuyển nay đảo này, mai đảo khác. Luân chuyển như thế để anh em có điều kiện san sẻ những gian khó, nhọc nhằn. Bởi có đảo điều kiện sinh hoạt tương đối ổn nhờ tàu thuyền cập đảo tiếp tế đầy đủ và cũng có những đảo quanh năm suốt tháng luôn chờ người, thiếu thốn trăm bề, nước ngọt khan hiếm, rau xanh khan hiếm...”.
Làm nhiệm vụ thắp sáng hải đăng Trường Sa Lớn ngoài Trạm trưởng Ngô Văn Thanh còn có 2 anh Vũ Duy Tiến, 43 tuổi, người Hải Phòng và Phạm Văn Tuệ, 37 tuổi, người tỉnh Thanh Hóa. Không kém gì Trạm trưởng Ngô Văn Thanh, anh Tiến cũng có hơn 20 năm gắn mình bên những ngọn đèn biển.
Anh nói ở Trường Sa, mùa gió bão kéo dài khốc liệt hàng tháng và nhớ lại: “Hồi lần đầu ra gác ở trạm hải đăng đảo An Bang, lúc ở trên mắt biển phóng mắt về phía dưới, tôi thấy những đợt sóng cao như tòa nhà nối tiếp nhau đổ vào bờ, có những khi con sóng này vỗ vào con sóng kia khiến mặt biển rung chuyển… mà trống ngực đập thình thịch… Riết rồi quen”.
Tiến vừa dứt lời cũng là lúc kim đồng hồ điểm đúng 5h30 chiều. “Đã đến giờ thắp đèn rồi” – anh nói và lẳng lặng vào phòng máy bật công tắc. “Hải đăng Trường Sa Lớn có độ cao 31m so với mực nước chết (mặt biển lúc cạn nước), tầm chiếu xa 18 hải lý, hoạt động nhờ nguồn năng lượng chính là mặt trời.
Nhưng đang là cao điểm của mùa gió bão, mặt trời bị mây mù che phủ nên không đủ năng lượng để vận hành đèn. Do đó trạm phải sử dụng nguồn năng lượng dự phòng là khởi động máy nổ” – anh Tuệ, “em út” về tuổi đời lẫn tuổi nghề ở trạm, giải thích.
Máy được khởi động, được tiếp năng lượng, “mắt thần” của ngọn đèn biển rực sáng. Ánh sáng màu đỏ hồng chiếu thẳng về phía trước, nơi có những đoàn tàu đánh cá của ngư dân đang chẻ gió đạp sóng với khát vọng tay lưới bội thu. Tuệ tiếp tục mạch chuyện: “Đặc thù nhiệm vụ của lính giữ đèn là phải giữ cho mắt biển luôn rực sáng, bằng không sẽ để lại tác hại khôn lường. Nếu không có hải đăng chiếu sáng thì bà con mình nơi khơi xa chẳng thể biết đâu là bến bờ, biển đảo đặng đi đúng nơi, về đúng hướng. Giữa biển mà va vào nhau hay lạc lối lầm đường thì...”.
Ở Trường Sa, thứ gì mà chả thiếu, thiếu rau xanh, thiếu nước ngọt, thiếu thông tin, thiếu đủ thứ nhưng “chỉ thiếu thôi mà, có thì tốt nhưng không có cũng chẳng sao!” – Trạm trưởng Ngô Văn Thanh lại thản nhiên tâm tình. Và khi được hỏi về những kỷ niệm ấn tượng trong đời gác đèn, anh tâm sự: “Lúc vợ sinh con. Con trai tôi là Ngô Dương Hưng, cháu sinh năm 1998. Lúc vợ trở dạ, khi ấy tôi đang bám biển”.
Anh lính gác đèn Vũ Duy Tiến cũng có chung tâm tình: “Tôi có 2 cháu, cháu lớn là Vũ Duy Hoàng, sinh năm 1997 và cháu nhỏ là Vũ Thị Minh Trang, sinh năm 2006. Lúc bà xã sinh cháu Hoàng, tôi đang gác hải đăng trên đảo Song Tử Tây và khi cháu Trang chào đời, tôi đang làm nhiệm vụ trên đảo Tiên Nữ”...
Đêm ở hải đăng Trường Sa Lớn, gió bão cấp 7 cấp 8 mỗi lúc một lớn. Những người giữ đèn cứ thế thay phiên, lầm lũi lên vọng gác giữ cho mắt biển rực sáng trong bóng tối mịt mù để soi đường dẫn lối cho những đoàn tàu và góp sức cùng những chiến sĩ hải quân, ngư dân bám biển khẳng định chủ quyền lãnh thổ quốc gia.
Lúc này gần 3h sáng, gió rít liên hồi, ánh đèn biển xoay tròn bất chợt soi thẳng vào Trạm trưởng Ngô Văn Thanh, soi rõ ánh mắt sáng đến lạ thường của anh và 2 đồng đội lúc bão to đang đến hồi cuồng nộ
