Mấy lần đi qua đoạn đường này tôi đã có ý định viết về họ, những người Ok986 vip Thiên đường trò chơi bán nồi đất quê tôi nhưng cứ lần lữa mãi. Vậy mà đêm nay, tôi không thể không cầm bút...
Trên không chăn, dưới không chiếu, chỉ có chiếc nilon trải vội trước mái hiên khu chợ Quán Bàu. Đây là địa điểm tập kết của một trong những người bán nồi đất thuộc xóm 11, xã Trù Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An.
Họ thường đi thành từng tốp khoảng gần một chục người, già có, trẻ có. Cao tuổi nhất là anh Nguyễn Văn Lượng, đang có con học Đại học Công nghiệp TP HCM. Còn lại phần đa là những người trẻ hơn, có cả những thanh niên con mới học lớp một, lớp hai. Mỗi người có một hoàn cảnh nhưng có một điểm chung: họ đều là những người nghèo và chọn một nghề mưu sinh lao lực.
Từ 5 giờ sáng, họ trở dậy cho một ngày lao động cật lực. Đẩy xe nồi đất khoảng gần 300 chiếc, nặng khoảng 2,5 tạ, họ tỏa đi khắp các chợ trong vùng.
Để làm ra được chiếc nồi đất nhẹ tênh tôi cầm trên tay, người dân làng nồi ít nhất phải đi qua 5 công đoạn. Đất làm nồi phải đào sâu khoảng hơn hai mét thì chỉ lấy được một lớp đất dày khoảng 50cm. Muốn lấy thêm cũng không thể được vì đất sạn, không đủ tiêu chuẩn. Sau nhiều lần đạp, cắt, nhào, trộn… miếng đất mịn như miếng giò lụa mới đủ "độ" để làm nồi. Nhưng đất mỗi ngày một hiếm nên những người làm nồi phải đánh đường từ Đô Lương sang tận Nghi Lộc, Yên Thành để mua đất.
Rồi chân đạp, tay xoay, người phụ nữ làng nồi suốt đời "ngực bên đầy bên lép" theo đúng nghĩa đen của từ này bởi dáng ngồi xô lệch lúc nặn nồi, rồi mấy lượt phơi phong, cạo chuốt, rồi đốt trong lớp rành rành cắt từ núi mang về để có thương phẩm là chiếc nồi đất nhẹ tênh tôi cầm trên tay với giá bán cũng nhẹ tênh như thế. Nồi đất mà nấu cơm đến độ vừa chín thì thơm ngon lạ lùng. Nồi đất mà kho cá thì độ mặn, độ thơm cứ ngậy cả chân răng.
Đôi dép vẹt gót, bước chân họ đã đi gần như khắp mọi miền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao: vào Quảng Bình, Quảng Trị, ra Thanh Hoá, Hà Nội… Họ như người lính không biết mệt mỏi trong cuộc trường chinh vì mưu sinh, vì miếng cơm, manh áo.
Tôi đến đúng bữa cơm tối. Trên nền đất lạnh chỉ duy nhất một nồi canh và trên cái nắp vung ngả ra thay đĩa có một nắm bột xúp trộn ớt cay. Nằn nì mãi các anh mới cho phép được chụp ảnh bữa ăn đạm bạc của mình. Bữa cơm hôm nay mỗi người hết bốn ngàn rưỡi đồng. Một người trẻ vô tình nói thế, lập tức ba bốn người khác nạt ngang, ý chừng không muốn để tôi nghe thấy. Lòng tự tôn, tự trọng của những người nghèo làm tôi cay mắt! Hàng chục người tụ tập về đây, để "buôn có bạn bán có phường", để có nhau trong những ngày xa quê thật dài, để đỡ tốn tiền ăn, và quan trọng hơn để nghe một tiếng cười của nhau sau một ngày lao khổ.
Sau bữa cơm vội vàng, tạm bợ. Bên ánh lửa, một nồi trà được bắc lên đun trên ba viên gạch. Thêm chai rượu và cân mứt gừng tôi mua tặng, các anh nói về mình. Anh Nguyễn Văn Lượng có cậu con trai đang học Trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh tâm sự: "Mỗi ngày tôi tính cho con hai mươi ngàn tiền ăn, cộng với tiền phòng, tiền học phí, học thêm… mỗi tháng hết hai triệu đồng. Bốn năm học đại học mất đứt một trăm hai mươi triệu. Ba tháng cháu đi thực tập, tiền Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức chính sách tôi cũng đã vay rồi nên phải bán nốt con bò, tài sản cuối cùng có giá trị trong nhà. Vụ cày sắp tới…". Anh không nói tiếp nữa. Tôi cũng hiểu được điều gì sau câu nói nửa chừng của anh. Không dám nói đoạn đường anh còn phải đi chưa kết thúc, đoạn đường anh nuôi cậu cử nhân đi xin việc.
Vất vả là thế, tôi cứ tưởng chẳng ai tha thiết với nghề. Vậy mà vẫn đau đáu trong các anh một nỗi lo nghề truyền thống bị mai một, bị thất truyền trong thời gian ngắn nữa. Dẫu biết rằng cái nồi đất "lành" nhất trong các loại nồi nhưng liệu có mấy nhà trong tủ bếp còn có bóng dáng cái niêu đất quê tôi? Đến cả món cá kho tộ trong các nhà hàng, khách sạn bậc sang cũng kho trong "nồi đất điện". Cái nồi ấy chỉ có dáng hình của cái nồi đất quê tôi thôi. Còn cái tinh tuý, hồn cốt thì đâu có. Giống như cô gái thị thành lõi đời nhúng chân vào ao bèo để giả làm gái quê chính hiệu vậy. Làm sao món ăn có đủ đầy cái vị của đồng như kho trong nồi đất quê mình. Đến cả sản phụ sau sinh cũng sưởi bằng quạt sưởi điện, hỏi còn chỗ nào cho cái nồi đất một nắng hai sương ghé chân vào! Nỗi lo này tôi cũng đã nghe nhiều. Vậy mà đặt vào miệng những người làm nghề nói ra, tôi cứ thấy xót xa, day dứt lắm!
Tôi không dám chơi lâu, bàn tay tôi đã cứng đi vì lạnh. Nhưng trên hết, tôi biết các anh cần một giấc ngủ cho ngày mai mải miết trên những chặng đường dài. Nhưng tôi cũng lại không thể bước ngay đi được khi thấy những cái màn đã được căng ra, những tấm nilon đã trải, cái vỏ chăn cũ nhàu cũng đã được tung ra. Đêm nay, thành Vinh rét 10 độ C! Cậu thanh niên trẻ nhất nói với tôi khi thấy tôi cứ tần ngần không bước nổi: "Chị cứ về đi, đêm nay đâu phải là đêm rét nhất". Và cười! Lạ một điều, nói về nỗi khổ mà nụ cười vẫn sáng lấp loá, vẫn hồn hậu đến vậy trên khuôn mặt sạm đen.
Và đêm nay, tôi không thể ngủ yên trong đống chăn đệm của mình
