Thực tế, trước lần áp dụng lệnh tạm đình chỉ kể trên (có hiệu lực từ 31/1/2014), năm 2008, Nga từng có lệnh cấm nhập tương tự đối với mặt hàng cá tra từ Việt Nam với lý do không đảm bảo an toàn vệ sinh Ok 9 được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP (ATVSTP) và tỷ lệ mạ băng trong các sản phẩm lên gần 30%.
Vấn đề khiến cộng đồng DN XK cá tra Việt
Theo đánh giá của Hiệp hội chế biến, Ok910 kèo WC 2026 thủy sản Việt Nam (VASEP), Nga là thị trường hấp dẫn với ưu đãi thuế và sức tiêu thụ mạnh. Và Việt
Tuy nhiên, từ cuối tháng 1/2014, sau khi Nga ban lệnh cấm NK thủy sản đối với 7 DN, trong đó có 5 DN sản xuất cá tra, XK sang thị trường này bắt đầu sụt giảm. Trong tháng 3/2014, XK thủy sản sang Nga giảm 22 – 28% so với cùng kỳ năm trước. Và tính từ đầu năm 2014 đến trung tuần tháng 8-2014 vừa qua, XK cá tra chỉ đạt hơn 4 triệu USD, bằng 9,2% so với giá trị XK cả năm 2013.
TS Nguyễn Việt Thắng, Chủ tịch Hiệp hội cá tra Việt Nam cho biết, cuối tháng 6/2014, Cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản và các đơn vị liên quan của Bộ NN&PTNT đã tổ chức đoàn công tác sang Nga Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 với Cục Kiểm dịch động thực vật Liên bang Nga để giải quyết vướng mắc kỹ thuật, khai thông việc XK cá tra vào Nga, thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực kiểm soát ATVSTP, an toàn dịch bệnh các sản phẩm có nguồn gốc động vật XNK giữa hai nước. Hai bên thống nhất rà soát, cập nhật các đầu mối trao đổi thông tin về ATVSTP, an toàn dịch bệnh thủy sản và sản phẩm động vật trên cạn để hai bên kịp thời trao đổi, xử lý. Đoàn đã đề nghị phía Nga xem xét cho phép 50 DN Việt Nam, trong đó có 30 DN cá tra được XK vào Nga và Liên minh Hải quan.
Sau chuyến công tác này, đến tháng 8/2014 vừa qua, VPSS đã có thông báo dỡ bỏ lệnh tạm đình chỉ NK thủy sản vào Liên minh Hải quan (gồm Nga, Belarus, Kazakhstan) đối với 7 DN, tạo ra một cơ hội cho DN Việt Nam XK vào thị trường này.
“Tuy nhiên, hiện mới chỉ có một số DN được tháo dỡ lệnh cấm NK trong khi Nga đã gia nhập WTO với cam kết tạo một nền thương mại minh bạch và không phân biệt đối xử. Do vậy, Hiệp hội cá tra Việt Nam đã có văn bản kiến nghị Bộ NN&PTNT tiếp tục cử đoàn của Bộ, và đoàn gồm các DN XK cá tra sang Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 với Nga nhằm để mở cửa cho tất cả DN Việt Nam có cơ hội được vào thị trường này” – TS Nguyễn Việt Thắng cho biết.
Trong các văn bản gửi Bộ NN&PTNT và Bộ Công thương mới đây, lãnh đạo Hiệp hội cá tra Việt Nam còn cho biết: “Trong thời gian qua, chỉ có một nhóm các công ty Việt Nam được phép XK vào Liên bang Nga tạo nên sự phản ứng rất mạnh mẽ từ các DN còn lại trong ngành. Các công ty được phép XK tại thị trường này đã liên kết với các DN Nga vi phạm luật cạnh tranh của Liên bang Nga, khiến Ủy ban chống độc quyền Liên bang Nga đã có quyết định xét xử vụ vi phạm Luật chống độc quyền với số hiệu 1-11-49/00-22-14 đối với Ủy ban điều hành XK cá tra vào thị trường Nga và Hiệp hội các xí nghiệp sản xuất và Thương mại thị trường cá với vi phạm thể hiện qua việc gây cản trở tiếp cận thị trường hàng hóa sản phẩm phi lê cá tra/ba sa đông lạnh Việt Nam. Hiệp hội cá tra Việt
Từ thực tế này, Hiệp hội cá tra Việt Nam đã kiến nghị Bộ NN&PTNT và Bộ Công thương có kế hoạch hành động cụ thể nhằm đảm bảo lợi ích hài hòa cho tất cả các DN tham gia XK hàng thủy sản nói chung, trong đó có mặt hàng cá tra vào Liên bang Nga và Liên minh Hải quan; đồng thời có kế hoạch phổ biến các quy định hướng dẫn NK thủy sản vào các thị trường này nhằm hỗ trợ các DN ngành thủy sản nói chung và ngành cá tra nói riêng.
Ông Lê Chí Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản An Giang, cho biết: “Việc Nga gỡ bỏ lệnh cấm này là tín hiệu vui vì hiện có nhiều DN XK trong nước đang tồn kho lớn. Tuy nhiên, DN trong nước cũng nên nâng cao chất lượng sản phẩm và uy tín trong làm ăn chứ đừng chạy theo số lượng hoặc phá giá lẫn nhau” - ông Bình nói.
| Theo nhận định của VASEP, sự kiện Nga cấm NK thủy sản từ Na Uy (chiếm đến 36-41% thị phần, chủ yếu là cá hồi), Mỹ (chiếm 2,5% thị phần, chủ yếu là trứng cá, cá tuyết, các loại cá đông lạnh), EU, Canada và Australia trong vòng một năm (có hiệu lực từ 7-8-2014 vì vấn đề Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá liên quan đến Ukraine) đang mở ra cơ hội lớn cho hàng thủy sản của Việt Nam XK sang nước này. Một cơ hội lớn khác thúc đẩy mạnh mẽ XK vào thị trường Nga là Hiệp định về Khu vực thương mại tự do giữa Liên minh Hải quan và Việt Theo lộ trình đã định, đến tháng 6/2014, hai bên đã kết thúc vòng đàm phán thứ 6 hoàn tất các vấn đề kỹ thuật chuẩn bị cho Hiệp định. Trong phiên đàm phán thứ 7 (sẽ diễn ra tại Saint – Peterburg) được xem là cơ hội để phía Việt Nam thúc đẩy phía Nga tăng cường hợp tác về bảo đảm an toàn cho hàng nông sản Ok 9 được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP XNK giữa hai nước; đề nghị cơ quan thẩm quyền liên bang Nga mở rộng danh sách DN Việt Nam được XK thủy sản vào thị trường này; quy định về giới hạn vi sinh vật trong sản phẩm thủy sản để có biện pháp xử lý các trường hợp vi phạm phù hợp với chuẩn mực thông lệ quốc tế… |
