Họa sĩ Đỗ Đức - “Gia tài” chỉ có núi và đá

Đầu tháng 9 năm 2024, nhận lời mời của họa sĩ Đỗ Đức dự Triển lãm Non nước biên thùy và có bán đấu giá tranh góp tiền xây trường tại bản cho trẻ mẫu giáo ở Đồng Văn, Hà Giang. Vừa trên đó về, tôi đến ngay. Đây là triển lãm cá nhân lần thứ 7 của ông ở Hà Nội.

  • Hoàng Vũ Thuật: “Họa sĩ” vẽ thơ
  • Họa sĩ Phạm Việt Hưng - đằm sâu miền Tây Bắc

Nghe tên “Non nước biên thùy” tôi đã thoáng hiểu ông định nói gì ở triển lãm này. Tranh được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, gian trưng bày bên trái cổng chính. Tại đó 50 bức tranh sơn dầu Đỗ Đức đã được treo gọn ghẽ trên tường.

Ông cho biết, tranh triển lãm lần này được chọn trong số hơn 200 bức vẽ gần 20 năm qua, chủ yếu khắc họa phong cảnh, nếp sinh hoạt của con người vùng cao. Xem tranh ông như một cuộc dạo chơi miền biên viễn, tôi cảm nhận dần ra vẻ đẹp bí ẩn của đá và tình yêu sâu đậm của ông dành cho vùng đất biên cương phên dậu của Tổ quốc. Tôi thấy ông hiểu được niềm vui, nỗi buồn của đá.

chân dung h%3fa s%3f ð%3f ð%3fc.jpg -0
Họa sĩ Đỗ Đức.

Ông quê gốc ở làng Nành (xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm, Hà Nội), nhưng bố mẹ rời quê lên vùng trung du mưu sinh từ trước Cách mạng tháng Tám, nên ông được sinh ra ở Thái Nguyên, dưới chân Tam Đảo. Ông tốt nghiệp trung cấp mỹ thuật Trường Văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Việt Bắc năm 1970; Tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Việt Nam năm 1980 (tiền thân là Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương thuộc Viện Đại học Đông Dương). Ra trường ông công tác ở Nhà xuất bản Văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cho đến khi về hưu. Ông gắn bó với núi rừng chính là vì Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP.

Ông tâm sự: “Tây Bắc và Việt Bắc cùng cao nguyên đá Đồng Văn là nhịp đập trái tim Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 của tôi. Tôi đến với nơi đây như một thứ duyên phận, đi lại vùng đất này bao lần nhưng chưa bao giờ cảm thấy mệt mỏi”.

Tháng 5 năm 2024, nhân sự kiện tỉnh Kiên Giang khánh thành Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh ở đảo Phú Quốc, lần đầu tiên tôi gặp họa sĩ, NSND Vương Duy Biên giới thiệu: “Bác Đức là họa sĩ của đá”. Lúc ấy, tôi chưa hiểu. Hóa ra Đỗ Đức gắn liền rừng thẳm, sông núi, cao nguyên đá cực Bắc của Tổ quốc, đã bao mùa nắng mưa. Ông tâm sự: “Tôi vẽ núi như vẽ ngôi nhà nơi tôi được sinh ra. Gần 40 năm Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9, tôi chỉ quanh quẩn ở rừng núi. Tôi chỉ vẽ những gì mình hiểu. Đấy là lý do phòng tranh chuyên đề của tôi chỉ có núi và đá”. Với Đỗ Đức, rừng núi không chỉ cho khí trời trong lành mà còn là kho Ok 9 được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP nhiều hoa thơm, trái ngọt, cỏ cây lá thuốc và muôn loài muông thú giá trị vô cùng.

Sinh thời, họa sĩ đàn anh Anh Thường, bạn vong niên của ông từng nhận xét: “Một số tranh cậu vẽ đã vượt qua khái niệm phong cảnh thuần túy, đã thành “gương mặt” OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao. Nhìn vào đó người ta thấy nhịp sống con người và thiên nhiên đang hòa vào nhau vận động”. Ông Vi Kiến Thành, Cục trưởng Cục Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP nhận định: “Họa sĩ Đỗ Đức có góc độ tiếp cận, trải nghiệm đa dạng nhờ nhiều năm lăn lộn. Ông đã sáng tác bằng sự hiểu biết và rung cảm với cỏ cây và đá cao nguyên. Qua các bức vẽ, công chúng có thể thấy được nhịp sống, văn hóa của người dân trên núi”.

Triển lãm Non nước biên thùy khai mạc vào ngày 13/9. Tối đó ông viết trên trang cá nhân: “Sáng 14/9/2024, sau 9 giờ sẽ có cuộc đấu giá bức tranh sơn dầu “Trên nương” để lấy tiền làm một lớp học thứ 20, trong núi của huyện Đồng Văn, OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á tầm 150 triệu”. Đó là bức tranh khổ 60x80cm, được vẽ vào năm 2017. Thì ra, Đỗ Đức là người có trái tim trùng nhịp đập với rẻo cao, thông qua Nhóm Hoa của đá mà ông là người đại diện tinh thần đã mấy lần bán tranh của mình để làm thiện nguyện.

Hoa của đá chắc là Tam giác mạch. Đó là loài hoa thường nở cuối năm, tím ngắt cả vùng cao nguyên. Hoa của đá được đặt tên cho nhóm thiện nguyện, hẳn mang thông điệp cương cường, thủy chung, đùm bọc? Buổi tối hôm đó, họa sĩ báo tin vui: “Bức tranh đấu giá được hơn trăm triệu, cộng với 50 triệu của nhiều cá nhân và mấy nhóm ủng hộ. Vị chi là được 150 triệu đủ làm một lớp học. Cảm ơn các tấm lòng vàng hỉ xả cho thế hệ tương lai của miền núi”.

Hà Giang là tỉnh cực Bắc, Đồng Văn là huyện địa đầu. Mảnh đất này đúng là “quê hương Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026” của họa sĩ Đỗ Đức. Ông kể rằng, Hà Giang còn rất nhiều điểm để khám phá. Riêng ở Đồng Văn, ngoài Dinh thự Vua Mèo, còn có phố cổ, chợ xây bằng cột đá đẽo theo hình chữ “Môn”, tuổi đã trăm năm, nay vẫn vững chãi; khu đồn Pháp trên đỉnh núi vẫn còn đó.

tranh ch%3f phiên trên núi nam 2007 c%3fa h%3fa s%3f ð%3f ð%3fc.jpg -1
Tranh “Chợ phiên trên núi” năm 2007 của họa sĩ Đỗ Đức.

Trước chuyến đi Hà Giang, tháng 5/2024, tôi trò chuyện với ông khi đang trên đảo Phú Quốc, ông kể cho nghe nhiều chuyện về OK9giaitri đăng nhập của người Mông. “Anh có biết vì sao bây giờ vải vóc, quần áo của Trung Quốc rất rẻ, nhưng người Mông vẫn làm vải lanh không?”. “Phong tục của họ, người con gái về nhà chồng mẹ vẫn gửi cho bộ váy áo dệt bằng sợi lanh, để khi khuất núi, thì bộ váy áo mang theo được mang ra khâm liệm. Đó là nghĩa cử gia đình đùm bọc con cái đến khi nằm xuống…”, ông hỏi và tự trả lời. Nhiều năm đi núi tìm hiểu, ông nắm bắt khá nhiều tâm lý, tập quán của một số cộng đồng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Ông bảo, ở rẻo cao chuyện trẻ con đi học chưa bao giờ quan trọng như ở xuôi. Vận động hiến đất làm trường có khi rất dễ, có khi rất khó, không biết thế nào đâu.

Đỗ Đức còn là một người làm báo nhạy bén. Là Hội viên Hội Văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thiểu số Việt Nam, đến nay ông đã in được hơn 20 tác phẩm các thể loại, về văn xuôi, tản văn và tạp văn, sách tranh và biên soạn một số về Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 dân gian.

Tại Triển lãm Non nước biên thùy, ông giới thiệu cuốn sách ảnh "Trang phục và nét văn hóa của các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thiểu số phía Bắc Việt Nam". Sách do ông viết đã được nhận Giải thưởng Sách quốc gia năm 2023. Ông quan sát kỹ OK9giaitri đăng nhập, và cũng khá thấu hiểu OK9giaitri đăng nhập các Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thiểu số, đặc biệt ở Hà Giang, nơi ông qua lại sớm nhất và nhiều nhất. Chính vì thế mới có các tác phẩm "Mười năm ngẫm ngợi", gồm 2 tập; "Gã thợ xăm" viết về chủ đề chim muông và môi trường miền núi.

Gần như với họa sĩ Đỗ Đức, máy ảnh là vật bất ly thân. Quan sát, suy nghĩ và bấm máy. Đọc tác phẩm của Đỗ Đức viết về Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, miền núi mới biết, trang phục đều mang thông điệp. Các hoa văn trang trí, ô đường diềm, hình que, hình xoắn… đều chứa đựng ý nghĩa về OK9giaitri đăng nhập tâm linh. Người Mông tự hào về các trang phục làm bằng tay của mình. Những chiếc váy lanh xếp nhiều ly của phụ nữ luôn có vẻ đẹp đặc biệt. Tết đến hay lễ hội, chợ phiên, đám cưới mọi người mặc bộ quần áo đẹp nhất. Đây cũng là cơ hội thể hiện sự khéo léo, chăm chỉ của người phụ nữ. “Tôi chỉ vẽ khi tìm hiểu kỹ văn hóa vùng đất đó” - họa sĩ Đỗ Đức tâm sự.

Quốc lộ 4C, còn được gọi là Con đường hạnh phúc từ thành phố Hà Giang lên Đồng Văn, Mèo Vạc bây giờ trở thành con đường quen thuộc của khách Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá, nhất là dân phượt ngoại quốc. Nhưng thử hình dung vài chục năm về trước? Không chỉ con đường hiểm trở mà phương tiện hiếm hoi. Hà Giang khi ấy vẫn còn ít người đặt chân tới lắm. Vậy mà họa sĩ đã có mặt ở đó lần đầu tiên cách đây hơn 50 năm, từ khi con đường nhiều khúc chỉ là đường ngựa đi. Ông đã đi và về không nhớ bao nhiêu lần. Càng đi ông càng gắn bó với vùng đất này. “Lúc đó con tôi mới 6 tháng tuổi. Núi lúc đó hùng vĩ. Đèo hiểm trở, không như bây giờ. Tôi thầm cảm ơn vùng đất đã nuôi dưỡng Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 của mình”.

Căn hộ của ông ở một chung cư của Nhà Xuất bản văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trên phố Ngọc Khánh giờ là xưởng vẽ. Tôi ngắm mãi bức tranh "Tiếng gọi của rừng xanh", khổ 100x160cm, nhân vật là người đàn bà Mông đứng trên mỏm đá cheo leo, hai tay giơ lên khoảng không trông thật huyền bí, như muốn gửi một thông điệp cho đất trời khát vọng sống của những người trên đá. Đỗ Đức từng có thời cơ hàn, như bao nhiêu người, thời bao cấp. “Những năm 1980 - 1986, cuộc sống thiếu thốn đủ đường. Thời đó tôi đã làm đủ việc kể cả vẽ bưu thiếp kiếm sống”, ông tâm sự. Thời cuộc đổi thay, ông cũng ngày một vững vàng rắn rỏi.

Sau triển lãm Non nước biên thùy của họa sĩ Đỗ Đức, tôi trở lại Hà Giang. Đi qua Đồng Văn, trong tôi văng vẳng câu thơ của Y Phương, nhà thơ Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Tày “Sống trên đá, không chê đá gập ghềnh”, và nhớ đến những gam màu trong tranh Đỗ Đức. Đá đâu vô tri, rắn rỏi và cường. Ở vùng cao, đá có linh hồn!

Ngày 15/12/2024

Ngô Đức Hành

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.