Hành trình đi tìm những giấc mơ trong "đoạn trường vinh hoa"

“Khi bức màn buông, danh vọng hết/ Người về lòng rũ sạch sầu thương/ Người vào cởi áo lau son phấn/ Trả cả vinh hoa lẫn đoạn trường”. Bốn câu thơ ấy ám ảnh đạo diễn Lê Mỹ Cường, thôi thúc bước chân anh xuôi về phương Nam. Để rồi trên sông nước miền Tây lênh đênh, giọng ca của gánh cải lương tuồng cổ đưa anh vào hành trình đi tìm giấc mộng vinh hoa của những nghệ sĩ chân lấm tay bùn...
  • Liên hoan phim Tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ XI: Điểm hẹn kết nối các nền Ok987 ưu đãi độc quyền
  • “Đoạn trường vinh hoa” công chiếu, phim tài liệu Việt có lập nên kỷ lục mới?
  • Khởi động "Liên hoan phim tài liệu châu Âu – Việt Nam" lần thứ 11

“Đoạn trường vinh hoa” là bộ phim tài liệu Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP hiện thực do Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện. Phim nằm trong khuôn khổ dự án “VTV Ðặc biệt”, được quỹ FAMLAB (Phim, Nhạc và Lưu trữ) thuộc dự án “Di sản kết nối” của Hội đồng Anh hỗ trợ. Trước khi lên sóng VTV, phim được trình chiếu thương mại tại các cụm rạp của BHD với suất chiếu giới hạn từ ngày 13/11.

Là người Hà Nội, với đạo diễn 9x Lê Mỹ Cường, những gánh hát cải lương miền Tây là thế giới lạ lẫm. Tình cờ xem một bức ảnh chụp khoảnh khắc nghệ sĩ gánh hát tuồng cổ Phương Ánh đang hóa trang trong chiếc áo cũ, bùi ngùi trước phận tằm nhả tơ của loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đang dần lụi tàn, anh quyết tâm cùng người bạn Thanh Nguyễn lên đường khám phá điều tiềm ẩn của văn hóa Nam Bộ.

Nghệ sĩ Phương Anh - con gái “bà bầu” Phương Ánh, hóa trang nhân vật Bạch Nữ Thần.
Nghệ sĩ Phương Anh - con gái “bà bầu” Phương Ánh, hóa trang nhân vật Bạch Nữ Thần.

Bộ phim dài 50 phút kể về hành trình của gánh hát Phương Ánh – một gánh hát tuồng cổ miền Tây, với những hỉ nộ ái ố sau bức màn nhung. Những nghệ sĩ ở đây không phải chuyên nghiệp mà họ là những nông dân tri điền. Sau ngày mùa dãi nắng dầm mưa, đến dịp lễ Kỳ Yên, họ gột sạch bùn đất để khoác lên mình xiêm y của ông hoàng, bà chúa, rong ruổi khắp miệt Cần Thơ, Sóc Trăng, Cà Mau... hát cúng đình, cúng miễu. Lên sân khấu, họ như con người khác. Họ tự trang điểm, tự luyện tuồng.

Chủ đoàn là cô Ba, tức nghệ sĩ Phương Ánh, quê gốc Đồng Tháp. Đã 64 tuổi, tóc bạc màu nhưng cả đời bà, gánh hát này là lẽ sống. Sinh ra trong gia đình có truyền thống hát bội, cải lương, bà và anh chị em đều là những nghệ sĩ giỏi nghề. Hai lần bà làm bầu hát, gánh bị gãy giữa đường vì cảnh cơ hàn. Vậy mà khi có chút tiền dành dụm, năm 2004, bà lại lập gánh hát tuồng cổ Phương Ánh. 

Để gánh hát tồn tại đến hôm nay, nhà cửa của bà đều bán hết. Cả đời bà chỉ còn chắt chiu hai cây vàng để lỡ mình có về trời, anh em trong đoàn cứ lấy đó mà lo ma chay. Có hai cây vàng đó, với bà đã vẹn, có thể ngạo nghễ mà đón mọi sóng gió trong chuỗi ngày cùng tháng tận lênh đênh với gánh hát. Lẽ sống và đam mê ấy được truyền cho cô con gái Phương Anh – cô đào chính của đoàn.

Người xem bỗng cay xè sống mũi khi chị Hai - Phương Anh đang khóc cười xuất thần trên sân khấu trong vai bà hoàng, công chúa thì khi bức màn nhung vừa khép, cô khụy xuống, nằm vật nén cơn đau. Ngay cả khi thở oxy, nằm truyền nước trong bệnh viện, chị Hai vẫn khư khư trên tay chiếc điện thoại để coi đoàn diễn. Sau giờ diễn mệt nhoài, họ chìm sâu vào giấc ngủ với gương mặt chưa kịp tẩy son phấn. 

Cảnh “gạo vay tiền góp” là nỗi chật vật thường xuyên mà bà bầu Phương Ánh phải gồng gánh. Vinh hoa họ gặt được có gì ngoài những lời ca hào sảng dưới ánh đèn hoa lệ, có gì ngoài tràng vỗ tay, nụ cười, nước mắt của khán giả. Chút vinh hoa nhỏ nhoi ấy đổi lấy cả đoạn trường đời người. Vậy mà họ vẫn sống chết, vẫn cười đùa, bao bọc lấy nhau, vẫn rong ruổi rày đây mai đó, dẫu có túng thiếu, dẫu có “ăn chợ, ngủ đình” ngày ngày, tháng tháng. Màn nhung với họ là sinh mệnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Khi cánh màn nhung mở ra, cũng là lúc hành trình tìm kiếm những giấc mơ vinh hoa của họ bắt đầu.

Không phải ngẫu nhiên mà “Đoạn trường vinh hoa” chạm vào tầng sâu cảm xúc của người xem. Đó là cái chất hiện thực ngồn ngộn trong từng thước phim, đó là những khóc cười, lo toan rất thật của từng phận đời trong gánh hát nghèo. Để có được thước phim rất thật và day dứt ấy, đạo diễn Lê Mỹ Cường và Thanh Nguyễn phải sống, phải rong ruổi cùng gánh hát suốt một năm rưỡi trời. 

Bởi Thanh Nguyễn thừa nhận: “Cái quý giá của việc làm phim tài liệu thực tế như thế này là có thể bước vào OK9giaitri đăng nhập của nhân vật một cách tự nhiên, biến bản thân mình từ một người xa lạ trở thành một phần trong thế giới vốn kín đáo và bí mật vô cùng của họ. Đó là cả một thách thức lớn mà cho đến lúc này chúng tôi cũng không thật sự biết chính xác rằng mình đã vượt qua bằng cách nào”.

Lúc đầu, ekip không dễ dàng thuyết phục “bà bầu” Phương Ánh cho bấm máy. Bởi cô Ba không muốn nhìn những ánh mắt ái ngại, không muốn trả lời loạt câu hỏi đầy tính tội nghiệp mà OK9 thể thao xanh chín hay xoáy vào. Đời nghệ sĩ lang bạt kỳ hồ, gánh hát nghèo thì nghèo thiệt nhưng lòng tự trọng với Tổ nghề đâu cho người ta nhìn mình bằng ánh mắt thương hại như thế. Những vinh hoa đem dành dụm, những đoạn trường giăng mắc âu cũng là nghiệp mà phận tằm phải trả khi trót vay. Họ yêu, sống và chết với nó mà không than vãn.

Các nghệ sĩ hóa trang trước giờ biểu diễn.
Các nghệ sĩ hóa trang trước giờ biểu diễn.

Mất bốn tháng trời, hai cậu trai bám theo gánh hát mà không dám sờ tới chiếc máy quay. Cường tự bảo mình, đơn giản chỉ là theo chân họ, cùng sinh hoạt với họ để hiểu OK9giaitri đăng nhập của những nghệ sĩ nông dân chất phác mà hồn hậu này. Đằng đẵng vậy, thấy hai cậu trai lì lợm, sẵn sàng phụ giúp cho các nghệ sĩ, vạ vật chiếu đình võng chợ cùng đoàn đến nỗi muỗi chích sưng hết tay chân, cô Ba, chị Hai thấy thương. 

Bốn tháng, hai cậu chẳng hề nói thêm một lời nào về dự án của mình. Nhưng bốn tháng ấy, họ được chạm và hiểu về một thế giới cầm ca tưởng như xa lạ, bí ẩn. Thế giới đó cuốn họ đi mải miết để có lúc họ tưởng mình là một phần của gánh hát. Một ngày, cô Ba gật đầu cho ekip bấm máy. Cường và Thanh vui đến ứa nước mắt, tay chân bỗng luống cuống khi quay những thước hình đầu tiên.

Người xem nhận thấy, thủ pháp và nội dung của “Đoạn trường vinh hoa” mang dáng dấp của phim tài liệu “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng” - đạo diễn Nguyễn Thị Thắm, “Đi tìm Phong” - Trần Phương Thảo... Đạo diễn Lê Mỹ Cường thú thật khi bấm máy “Đoạn trường vinh hoa”, anh đã nhờ đến sự cố vấn của đạo diễn Nguyễn Thị Thắm, nhà làm phim Trần Phương Thảo… “Họ là những người đã hỗ trợ tôi, giúp tôi củng cố tinh thần những lúc gần như mất phương hướng trước một hiện trường ngồn ngộn nhân vật, chất liệu, hay lúc phải nhìn ra được những tầng lớp ý nghĩa ẩn sâu đâu đó, những mạch truyện ngầm” - anh nói.

Nhật ký dự án “Đoạn trường vinh hoa” được đoàn phim ghi chép tỉ mỉ đầy xúc động: “Những lúc không có lễ hội, gánh hát không diễn, cô Ba lại đem hết các loại phục trang, mũ mão ra để chỉnh sửa. Đôi khi chỉ là đính thêm vài ba hột cườm, đôi miếng kim tuyến, nhưng cô nói với chúng tôi, nghệ sĩ chẳng có gì nhiều, mấy cái đồ này dù có rách nát nhàu nhĩ do quăng quật, đi gối, đá chân trên sân khấu thì cũng là tài sản của nghệ sĩ. Không có đồ không diễn được. Một bộ đồ cả vài triệu đồng, có những bộ lên đến cả chục triệu, bỏ ăn bỏ chơi dành dụm tiền đi diễn mới mua được. Bởi, giữ đồ là giữ nghề…”. 

“Chú Tư lúc là hề, lúc lại là thừa tướng trên sân khấu, còn chú Việt là con hổ hung dữ của cả đoàn. Nhưng chú Việt ở ngoài hiền khô, rất lành. Trên sân khấu thì là thế, nhưng trước mỗi dịp lễ, chú Việt và chú Tư lại là những người thu xếp cho cả đoàn một sân khấu đẹp đẽ để biểu diễn. Có lộng lẫy hay không, có huy hoàng hay không cũng nhờ cả vào tay của hai con người này…”.

Tuồng cổ ở miền Tây bây giờ chẳng còn mấy gánh hát. Ekip làm phim chẳng ước ao gì nhiều. Chỉ mong khi “Đoạn trường vinh hoa” khép lại thước phim cuối cùng, công chúng sẽ hiểu hơn về một loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống đang có nguy cơ lùi về dĩ vãng. Ở đó có những nghệ sĩ đeo bám nghề, hết lòng trao truyền cho thế hệ trẻ dù OK9giaitri đăng nhập sàn diễn còn nhiều chật vật. Trước mắt, toàn bộ tiền bán vé từ các suất chiếu “Đoạn trường vinh hoa” sẽ được đoàn phim gửi tặng cho gánh hát Phương Ánh để gánh có thể trang trải, tiếp tục cho chặng hành trình phía trước…

Mai Quỳnh Nga

Các tin khác

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ OK9 Cab với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt tại DANAFF

Bước tiến của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, quảng cáo, Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Ok986 tải ứng dụng Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao.

OK9 đã banh cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

OK9 đã banh cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.