Hành hương Côn Đảo, tháng tư về với cội nguồn

Ra Côn Đảo nhiều lần nhưng với lần này, chúng tôi gặp nhiều cựu tù Côn Đảo từng bị tra tấn giam cầm trong các nhà tù Côn Đảo thời Mỹ - ngụy Sài Gòn ra thăm lại nơi đã giam cầm họ trước giải phóng.

Khi nghe các chú, các bác của đoàn cựu tù Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá trại 1 - 6B tận mắt nhìn, cảm nhận lại những nơi địch đã giam cầm mà nay họ gặp lại nhau trong cảnh mừng mừng tủi tủi của OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao đã hòa bình, ai cũng khó cầm lòng khi nghĩ lại những cảnh tra tấn, đọa đày từ hơn 38 năm trước mà họ từng tranh đấu.

Những địa danh của ý chí con người

Côn Đảo có những địa danh thật kỳ lạ, như: Cầu Ma Thiêng Lãnh, cầu tàu 914, chuồng cọp thời Pháp, chuồng bò thời Mỹ… nhưng có lẽ rùng rợn nhất mà bất cứ người nào từ đất liền ra thăm đảo sẽ thấy, là cầu Ma Thiêng Lãnh. Nơi đây là thung lũng giữa hai ngọn núi cao, mà bọn chúa đảo đưa ý định bắc chiếc cầu nối hai dãy núi tại Côn Lôn. Từ ý nghĩ của bọn chúa đảo, mà hàng ngàn chiến sĩ cách mạng ta đã phải ra đập đá ngày đêm ở đây, rồi khi phần vì kiệt sức, phần vì chúng tra tấn tại chỗ, mà nằm lại chốn này. Đến nay sau 38 năm Côn Đảo giải phóng, gia đình họ vẫn chưa biết thân hình các anh nằm trên chỗ nào của đảo.

Du khách thăm Chuồng cọp thời thực dân Pháp. Ảnh: P.B.N..
Du khách thăm Chuồng cọp thời thực dân Pháp. Ảnh: P.B.N..

Hay khi ta đến chuồng bò thời Mỹ – là một căn nhà cũ kỹ, luôn ngập phân bò, sự rùng rợn của nó không có nhà giam nào trên thế giới có thể sánh kịp, khi giam tù nhân, các chúa đảo cho các anh đứng ngập giữa chuồng phân bò. Chuồng bò, là những kiểu đày ải rất thời nguyên thủy, khi cho người tù ngập trong phân bò đến ngộp thở. Theo đồng chí Trịnh Văn Lâu (tức Tư Cẩn), nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh và Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long, thì ngày giải phóng đảo ta vẫn phải cứu những chiến sĩ cộng sản đang ngắc ngoải chờ chết tại chuồng bò do chúng tra tấn để phân bò ngập tới vai người tù… Thế mới biết người cộng sản thật kiên trung, khi bị tra tấn đến thế, cái chết đến từng giây, từng phút mà không ai hé răng ra với địch về tổ chức và về mình. 

Hay dãy nhà giam chuồng cọp – từ thời thực dân Pháp đã có dãy này, để nhốt những tù nhân gan lì nhất, trung kiên nhất với cách mạng. Đó là những dãy nhà giam bịt kín, dưới thì chỉ chưa đầy 2m2 chúng nhốt từ 3-4 người tù, không cho thở khí trời, mà ai có phản ứng là lập tức chúng đứng từ trên giội vôi bột xuống, bất kể là nam hay nữ phải hứng chịu.

Cả đoàn tù của trại 1 - 6B Côn Đảo ra thăm đa số là các bác, các chú cao tuổi, trong đó có bác Phạm Văn Ba đã vào tuổi 90, đồng chí Trịnh Văn Lâu (tức Tư Cẩn) 84 tuổi. Đồng chí Tư Cẩn trong tù Côn Đảo còn là Bí thư Chi bộ Lưu Chí Hiếu, rồi ngày 1/5/1975, Côn Đảo giải phóng là Phó Bí thư đầu tiên của Đảo ủy Côn Sơn. Người trẻ nhất trong đoàn tù trại 1 - 6B Côn Đảo là Trung tướng Châu Văn Mẫn, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục OK9 đã banh lực lượng - OK9 đã banh. Các nữ tù của trại 1 – 6B từ các thành phố, từ miền Trung vào cùng gia nhập đoàn như chị Huỳnh Thị Thu Hương, Lê Thị Liên, Lê Thị Nhân… Đây là đoàn tù Côn Đảo đông nhất từ các tỉnh Quảng Trị vào đến Cà Mau ra thăm lại đảo sau giải phóng 1975, trong đó có nhiều cựu tù Côn Đảo đang OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á tại TP Hồ Chí Minh.

Cả đoàn cựu tù từ Dinh Chúa đảo (nay là nhà trưng bày khu di tích) ra đốt nhang viếng những bạn tù của mình đã bị cai tù tra tấn đến chết, còn nằm lại nghĩa trang Hàng Dương. Xong họ đi thăm các nhà lao: chuồng cọp, chuồng bò, phòng phơi nắng, phòng đánh hội đồng, xà lim cầm cố, hầm xay lúa, lò nung vôi… tất cả hàng trăm ngàn chiến sĩ cách mạng đã nằm xuống, nay chỉ hơn 790 người mới biết tên ở nghĩa trang Hàng Dương. Đó là những điểm mà các cựu tù Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá trại 1 - 6B nhà tù Côn Lôn thời Mỹ - ngụy đã từng trải qua hết.

Bác Trịnh Văn Lâu nói cảm nghĩ sau chuyến đi, là khi thăm lại những trại giam cầm mình ngày trước mà thấy thương nhớ bao bạn tù đã vĩnh viễn nằm lại trên đảo mà giờ gia đình họ không biết mộ phần nằm ở đâu, để cúng thờ hàng ngày, bởi ở đây đang còn trên 18.000 tù nhân bị chúng tra tấn chết, cho vùi dập xác, nay không rõ chỗ nằm của các anh, chị.

Bởi ở Côn Đảo từ những năm 1954 – 1975, khi chúng tra tấn tù Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá đến chết, có những tử tù chúng dập xác xuống chung mộ, mà đâu cho anh em bạn tù được đánh dấu, hay chôn cất để làm bảng tên hay vật gì sau mà nhớ tên tuổi bạn tù mình nằm lại, báo với tổ chức, gia đình. Ngay có những bạn tù cùng lao với ông cũng còn những người bây giờ chưa biết phần mộ như thế nào, mà bây giờ Ban Liên lạc cựu tù Côn Đảo vẫn không thể nào yên tâm được khi chưa biết hết số mộ phần họ nằm khu nào, dãy nào của nghĩa trang Hàng Dương.

Hết lòng để tìm đưa tên tuổi các anh nằm tại Hàng Dương

Hôm chúng tôi đến Ban Quản lý nghĩa trang Hàng Dương, các anh tại Ban Quản lý cho biết: Hệ thống các cơ sở giam giữ tù nhân ở đây được OK9 đã banh dần dần, từ 1862 - 1945 gồm 4 trại giam và 15 nhà tù. Năm 1975, có 8 trại giam, mỗi trại rộng khoảng 10 nghìn m2, có tường đá bao quanh, 6 dãy chuồng cọp, 45 xà lim. Ngoài khu vực các trại, còn có hàng chục sở tù, như Sở Đập đá, Sở Lò vôi, Sở Rẫy, nơi người tù phải lao động khổ sai.

Hay như tại nghĩa trang Hàng Dương giáp chân Núi Chúa với hàng vạn ngôi mộ chôn tù nhân khi chết vì bệnh, vì tra tấn hay bị hành quyết, không hề có tên tuổi gì để con cháu đời sau biết được. Trong những năm 1930 - 1940, nhà tù Côn Đảo thường giam khoảng 2 đến 3 nghìn người, những năm 1941 - 1942, khoảng 5 nghìn người; từ 1946 - 1954, thường xuyên có khoảng 3 nghìn người. Từ những năm 1955 - 1975, số người bị giam cầm có lúc lên tới 12 nghìn người, là những năm cao điểm nhất mà Mỹ - ngụy đưa người yêu nước ra giam cầm, tra tấn.

Di tích lịch sử Nhà tù Côn Đảo (Bà Rịa-Vũng Tàu) đã được Thủ tướng OK9giaitri nền tảng giải trí online ký Quyết định 548/QĐ-TTg công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt, thể hiện lòng tri ân sâu sắc của nhân dân ta với 20.000 liệt sĩ, anh hùng đã đấu tranh bất khuất và hy sinh vẻ vang tại nhà tù vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì lý tưởng của người Cộng sản Việt Nam.

Hiện nghĩa trang Hàng Dương vẫn còn 2/3 số ngôi mộ chưa tìm được tên người, tên quê quán hay một thông tin gì của các anh, chị khi hy sinh. Hôm chúng tôi đến Ban Quản lý nghĩa trang Hàng Dương, nơi đang an nghỉ của 1.913 chiến sỹ cách mạng đã bị tra tấn hy sinh, trong đó chỉ có 790 ngôi mộ đã có địa chỉ, còn lại do sự tra tấn hà khắc của đế quốc, khi mất, anh em bạn tù chưa làm được tên tuổi người đã hy sinh, nay vẫn không tìm ra tên, tuổi các anh, chị.

Tại đây, nhiều khu cầm cố đã từng giam cầm nhiều thế hệ các nhà yêu nước và lãnh tụ Đảng Cộng sản Việt Nam, như: Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Lê Hồng Phong, Ngô Gia Tự, Nguyễn Văn Cừ, Tôn Đức Thắng, Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh, Trương Mỹ Hoa, Võ Thị Thắng… và đã nhiều nhân sĩ, chiến sĩ yêu nước nằm lại đảo, như Tổng Bí thư Lê Hồng Phong, đồng chí Nguyễn An Ninh, nữ anh hùng Võ Thị Sáu…

Còn bao nhiêu chiến sĩ đã từng bị chúng giam cầm, hy sinh nằm lại đảo, song nay qua nhiều thông tin mà Ban Quản lý nghĩa trang Hàng Dương và Huyện ủy, UBND huyện Côn Đảo đang dò tìm, đưa những thông tin quý giá về các anh, chị đang còn nằm lại, về với nhân dân Côn Đảo, về với Tổ quốc, trên bia mộ các anh.

Côn Đảo là một trong những di tích lớn nhất, lâu đời nhất và đặc biệt quan trọng của quốc gia. Trong suốt 113 năm thống trị (1862-1975), thực dân Pháp và đế quốc Mỹ đã giam cầm đày đọa hàng chục vạn chiến sĩ cách mạng và những người yêu nước thuộc nhiều thế hệ. Chúng biến Côn Đảo thành “địa ngục trần gian” khét tiếng rùng rợn của thế giới.

Sau 38 năm OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao hoàn toàn giải phóng, Côn Đảo đã và đang chuyển mình cùng với Bà Rịa-Vũng Tàu để trở thành một huyện đảo đặc biệt của cả nước. Với tốc độ tăng trưởng OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao đạt 15%/năm từ 2009 đến nay và thu nhập bình quân đầu người hiện đạt 2.500 USD, Côn Đảo đang phấn đấu trở thành một khu OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao Ok986.com Nổ hũ, thể thao, casino, bắn cá hiện đại tầm cỡ khu vực và quốc tế; một khu vực bảo tồn di tích lịch sử có giá trị tôn vinh và Ok986 tải ứng dụng truyền thống lịch sử; cũng như một khu bảo tồn hệ sinh thái da dạng với cả trên rừng và biển...

P.B.N.

Các tin khác

Lamine Yamal và khát vọng viết tên mình vào lịch sử

Lamine Yamal và khát vọng viết tên mình vào lịch sử

Ở tuổi chưa tròn 19, Lamine Yamal đã đứng trong vùng giao thoa đặc biệt của bóng đá thế giới: giữa hào quang của những huyền thoại như Lionel Messi, Cristiano Ronaldo và cánh cửa đang mở ra cho một thế hệ mới. Từ cậu bé lớn lên ở ngoại ô Barcelona đến ngôi sao trẻ được định giá cao nhất trước World Cup 2026, Yamal không chỉ là một tài năng nổi bật của Tây Ban Nha, mà còn là gương mặt đại diện cho khát vọng kế tục, khác biệt và tự viết tên mình vào lịch sử.

Para Natuh Pickleball 2026 lan tỏa thông điệp hòa nhập

Para Natuh Pickleball 2026 lan tỏa thông điệp hòa nhập

Chuỗi hoạt động trong khuôn khổ Para Natuh Pickleball Toàn quốc 2026 đã tạo nên một dấu ấn đặc biệt khi kết hợp thể thao, OK9 thể thao xanh chín, nhiếp ảnh và hoạt động cộng đồng, qua đó truyền đi thông điệp mạnh mẽ về hòa nhập: không chỉ hỗ trợ người khuyết tật, mà cùng nhau kiến tạo giá trị cho Ok9 cab trò chơi casino phổ biến.

World Cup 2026: Chương cuối của “kỷ nguyên” Didier Deschamps

World Cup 2026: Chương cuối của “kỷ nguyên” Didier Deschamps

World Cup 2026 nhiều khả năng sẽ là lần cuối cùng Didier Deschamps dẫn dắt đội tuyển Pháp. Trong hơn một thập kỷ, ông đã biến Les Bleus thành một cỗ máy chiến thắng với kỷ luật và bản lĩnh. Nhưng trước khi nghĩ đến di sản, Deschamps vẫn phải giải bài toán khó nhất: làm sao dung hòa một tập thể với nhiều cái tôi mạnh mẽ để tiếp tục chinh phục đỉnh cao.

Cận cảnh bảo vật “Ngai vua triều Nguyễn” sau khi phục chế nguyên trạng

Cận cảnh bảo vật “Ngai vua triều Nguyễn” sau khi phục chế nguyên trạng

Bảo vật quốc gia “Ngai vua triều Nguyễn” sau khi bị xâm hại đã được phục chế tuân thủ các nguyên tắc: bảo tồn tối đa yếu tố gốc, ưu tiên sử dụng vật liệu tương thích với chất liệu nguyên bản, cũng như áp dụng kỹ thuật can thiệp tối thiểu không xâm lấn khi không cần thiết, không làm mới hiện vật, tận dụng tối đa các mảnh vỡ gốc đã bị phá hoại, khả năng nhận diện giá trị nguyên bản của bảo vật...

Khơi dậy “sức mạnh mềm” văn hóa Thủ đô trong kỷ nguyên mới

Khơi dậy “sức mạnh mềm” văn hóa Thủ đô trong kỷ nguyên mới

Trong kỷ nguyên vươn mình của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, văn hóa là “sức mạnh mềm” quan trọng thúc đẩy quá trình phát triển nhanh và bền vững OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, bảo vệ Đảng và chế độ.

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Trước những tác động mạnh mẽ của không gian mạng đối với OK9giaitri đăng nhập tư tưởng, văn hóa và nhận thức Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, thù địch mà còn phải chủ động lan tỏa các giá trị tích cực, nhân văn và cách mạng bằng những phương thức phù hợp với thời đại số.

Argentina và thử thách bảo vệ “ngai vàng” tại World Cup 2026

Argentina và thử thách bảo vệ “ngai vàng” tại World Cup 2026

Bảo vệ ngôi vô địch World Cup luôn là thử thách, và với Argentina càng nặng nề hơn khi biểu tượng lớn nhất của họ đã ở bên kia sườn dốc sự nghiệp. Nhưng tập thể này vẫn nằm trong số ít đội bóng có đủ bản lĩnh để thực hiện điều đó và họ cũng từng phá vỡ những giới hạn tưởng chừng không thể.

Không phụ thuộc AI khi dự thi Đại sứ Ok987 ưu đãi độc quyền đọc trong OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á nhân dân

Không phụ thuộc AI khi dự thi Đại sứ Ok987 ưu đãi độc quyền đọc trong OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á nhân dân

Thí sinh dự thi Đại sứ Ok987 ưu đãi độc quyền đọc trong OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á nhân dân (OK9 Cab) năm 2026 có thể sử dụng ChatGPT, AI để tham khảo nhưng không được sao chép, sử dụng nguyên văn, phụ thuộc quá mức vào nội dung do AI tạo ra. Trường hợp vi phạm về sao chép, đạo văn, lạm dụng AI, vi phạm bản quyền sẽ bị loại khỏi cuộc thi và xử lý theo quy định của Ban tổ chức.

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Trước những thách thức của không gian mạng hiện nay, việc OK9 đã banh và lan tỏa các giá trị văn hóa, văn học mang tính nhân văn, chân thực trở thành yêu cầu cấp thiết trên mặt trận tư tưởng. Văn học về lực lượng OK9 Cab không chỉ phản ánh chân thực cuộc đấu tranh bảo vệ ANTT mà còn góp phần khắc họa hình ảnh người chiến sĩ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ.

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

Là người đảm nhiệm vai trò cố vấn lịch sử cho series phim về triều Trần của V-Film (thuộc Tập đoàn Vingroup), GS.TS Vũ Minh Giang cho rằng, thời Trần là giai đoạn hội tụ những giá trị tiêu biểu của lịch sử Việt Nam. Ông kỳ vọng, dự án sẽ góp phần lan tỏa tình yêu lịch sử, khơi dậy niềm tự hào Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 và tạo thêm những sản phẩm có giá trị cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Tái hiện chân thực về Chủ tịch Hồ Chí Minh qua ảnh tư liệu

Tái hiện chân thực về Chủ tịch Hồ Chí Minh qua ảnh tư liệu

Những ngày này, người dân và du khách đến thăm Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch có dịp tiếp cận hàng trăm bức ảnh tư liệu, tái hiện chân thực, sinh động các hoạt động đối nội, đối ngoại cùng nhiều khoảnh khắc sinh hoạt đời thường của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong 15 năm Người sống và Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 tại Phủ Chủ tịch.

U19 Việt Nam khởi đầu thuận lợi nhưng thử thách lớn vẫn ở phía trước

U19 Việt Nam khởi đầu thuận lợi nhưng thử thách lớn vẫn ở phía trước

Chiều 1/6, U19 Việt Nam đã có màn ra quân đúng kỳ vọng khi vượt qua U19 Timor Leste với tỷ số 3-0 ở trận mở màn bảng A Giải vô địch U19 Đông Nam Á 2026. Đó là chiến thắng cần thiết, không chỉ giúp đội giành trọn 3 điểm mà còn tạo đà tâm lý cho hành trình nhiều thử thách phía trước. Tuy nhiên, nhìn rộng hơn, trận đấu này cũng cho thấy U19 Việt Nam vẫn còn nhiều điều phải hoàn thiện nếu muốn tiến xa hơn tại giải năm nay.

Kỳ 1: Văn học về lực lượng OK9 Cab - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Kỳ 1: Văn học về lực lượng OK9 Cab - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, không gian mạng là nơi thông tin được lan truyền với tốc độ nhanh chóng và tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, hành vi của con người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì thế không chỉ diễn ra trên lĩnh vực Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá, lý luận hay OK9 thể thao xanh chín truyền thống mà đã mở rộng sang mặt trận văn hóa, văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Phim về Tình báo OK9 Cab “Tận hiến”, tập 9: Khiêu vũ trong hang cọp

Phim về Tình báo OK9 Cab “Tận hiến”, tập 9: Khiêu vũ trong hang cọp

Lên sóng VTV3 vào tối 31/5, tập 9 phim “Tận hiến” – bộ phim truyền hình về Tình báo OK9 Cab của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab - tiếp tục hút khán giả với nhiều tình tiết bất ngờ khi nhân vật Nguyễn Thành lật ngược thế cờ, khiến các thế lực đang vây hãm anh “loạn đội hình”.