Hai mùa thu đi vào lịch sử

Không biết tự bao giờ, mùa Thu đã trở thành một nguồn cảm hứng dồi dào, bất tận của thi ca. Và trong văn chương Việt Nam, mùa Thu Bắc Việt có lẽ là mùa Thu để lại nhiều dấu ấn, phong vị hơn cả. Không phải chỉ vì sự quyến rũ của đất trời mà còn bởi mỗi độ Thu về, trong lòng người Việt lại ngân lên bao cảm xúc yêu thương, thành kính, tự hào về hai mùa Thu đặc biệt mãi mãi đi vào lịch sử, làm nên những dấu ấn không thể phai nhòa. Đó là mùa Thu Tháng 8 năm 1945 và mùa Thu tháng 10 năm 1954.

  • Những chiến công trong giai đoạn 1954-1975
  • Trưng bày tư liệu lịch sử “Từ chiến dịch Tây Nguyên đến đại thắng Mùa Xuân năm 1975”

1.Mùa Thu 1945 là mùa Thu của Cách mạng Tháng 8, khi Việt Minh cướp được Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K từ tay đế quốc Nhật Bản, buộc vua Bảo Đại phải thoái vị. Trong khoảng 10 ngày, Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K Việt Minh đã được thiết lập trên hầu hết các tỉnh lỵ ở Việt Nam. Sáng ngày 19 tháng 8, hàng chục vạn người dân ở Hà Nội và các tỉnh lân cận theo các ngả đường kéo về Nhà hát Lớn Hà Nội, làm nên một cuộc mít tinh lớn chưa từng có trong chiến dịch Tổng khởi nghĩa lịch sử.

Ca khúc "Mười chín tháng 8" của nhạc sĩ Xuân Oanh đã được viết ngay trong dòng người biểu tình và được nhạc sĩ bắt nhịp cho mọi người cùng cất vang tiếng hát: "Mười chín tháng tám, ánh sao tự do đem tới/ Cờ bay nơi nơi muôn ánh sao vàng/ Máu pha tươi hồng trên lá cờ đi khắp chốn giang san/ Người Việt Nam đều thống nhất reo vang lời thề/ Mười chín tháng tám, chớ quên là ngày khởi nghĩa/ Hạnh phúc sáng tô non sông Việt Nam".

mùa thu 2.9.1945, bác hồ đọc bản tuyên ngôn độc lâpj .jpg -0
Mùa Thu 2/9/1945, Bác hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập.

Cách mạng Tháng 8 thành công đã làm nên ngày mùng 2 tháng 9 đi vào lịch sử, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Hồ Chủ tịch  trang trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập tại quảng trường Ba Đình, mở ra kỷ nguyên của nước Việt Nam mới. Đã có biết bao áng thơ nhạc hào hùng lộng lẫy ghi lại cảm xúc trong thời khắc lịch sử này: "Mắt người sáng láng vàng sao thắm tươi, trán người mái tóc bạc thêm/ Bóng cờ bát ngát ngày vui nước non reo cười trên môi Người cười" (Người Hà Nội - Nhạc và lời: Nguyễn Đình Thi); "Ôi ngày mười chín, ngày oanh liệt/ Sóng đỏ hoa vàng khắp bốn phương/ Hà Nội tiếng reo hò bất tuyệt/ Vang sang bờ nọ Thái Bình Dương/ Ba mươi sáu phố ngày hôm ấy/ Là những dòng sông đỏ nhánh cờ/ Chói lọi hoa vàng, sao vĩ đại/ Năm cánh xòe trên năm cửa ô” (Vũ Hoàng Chương); “Nắng Ba Đình đầy tia sáng anh linh/ Còn ghi lại trên cỏ hoa đua nở/ Chiều nay về lòng ta vẫn nhớ/ Tiếng Cha già xen lẫn tiếng hoan hô” (Ba Đình nắng - Vũ Hoàng Địch).

Khi Bác Hồ kính yêu cất tiếng: "Tôi nói đồng bào nghe rõ không?", cả biển người đồng thanh dậy sóng: "Rõ!". Nhiều tác phẩm trong các thời kỳ sau vẫn còn nhớ lại khoảnh khắc xúc động thiêng liêng đến nghẹn ngào ấy: "Tháng Tám mùa Thu xanh thẳm/ Mây nhởn nhơ bay/ Hôm nay ngày đẹp lắm/Mây của ta trời thắm của ta/ Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa!" (Ta đi tới - Tố Hữu); “Như bâng khuâng nghe gió đưa vang vọng giữa Ba Đình/ Lời Người Thu năm ấy, màu cờ Thu năm ấy, vẫn đây xanh trời mây” (Hà Nội mùa thu - Nhạc và lời: Vũ Thanh); "Mùa Thu em ơi sao vàng cờ bay/ Trời Thu năm xưa lay động lòng ai" (Em có nghe mùa Thu - Nhạc và lời: Trần Quang Huy).

2.Trải qua 9 năm kháng chiến chống Pháp gian khổ, chiến dịch Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu trở thành một mốc son chói lọi trong lịch sử cách mạng Việt Nam, quét sạch bóng giặc Pháp trên lãnh thổ miền Bắc. Bắt đầu từ ngày mùng 7 tháng 10 năm 1954, nhiều đơn vị Quân đội Nhân dân Việt Nam theo các ngả đường tiến về Hà Nội tiếp quản Thủ đô.

Đúng 15h ngày 10 tháng 10 năm 1954, hàng vạn người dân Hà Nội dự Lễ thượng kỳ do Ủy ban Quân chính thành phố tổ chức. Sau 9 năm, lá cờ đỏ sao vàng lồng lộng tung bay tại Cột cờ Hà Nội.

Ca khúc "Tiến về Hà Nội "được nhạc sĩ Văn Cao viết từ năm 1949 bằng một niềm tin son sắt và mãnh liệt, một tình yêu Tổ quốc cháy bỏng thiết tha, đến lúc này mới được vang lên trên mọi ngả đường: "Trùng trùng quân đi như sóng/ Lớp lớp đoàn quân tiến về/ Chúng ta đi nghe vui lúc quân thù đầu hàng/ Cờ ngày nào tung bay trên phố/ Trùng trùng say trong câu hát/ Lấp lánh lưỡi lê sáng ngời/ Chúng ta đem vinh quang, sức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 trở về, cả cuộc đời tươi vui về đây/ Năm cửa ô đón mừng đoàn quân tiến về/ Như đài hoa đón mừng nở năm cánh đào chảy dòng sương sớm long lanh/ Chúng ta ươm lại hoa sắc hương say ngày xa ôi phố phường Hà Nội xưa yêu dấu/ Những bông hoa ngày mai đón tương lai vào tay/ Những xuân đời mỉm cười vui hát lên".

Nhà thơ Tố Hữu trong mùa Thu tháng 10 lại nhớ về mùa Thu tháng 8 năm xưa với niềm xúc động khôn nguôi: "Đã tan tác những bóng thù hắc ám/ Đã sáng lại trời Thu tháng Tám/ Trên đường ta về lại Thủ đô/ Cờ đỏ bay quanh tóc bạc Bác Hồ" (Ta đi tới). Cả một cuộc hồi sinh đang kéo tới, cả một thời đại mới đang ùa về: "Mùa Thu nay khác rồi/ Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi/ Gió thổi rừng tre phấp phới/ Trời Thu thay áo mới/ Trong biếc nói cười thiết tha/ Trời xanh đây là của chúng ta/ Núi rừng đây là của chúng ta/ Những cánh đồng thơm mát/ Những ngả đường bát ngát/ Những dòng sông đỏ nặng phù sa/ Nước chúng ta/ Nước những người chưa bao giờ khuất/ Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất/ Những buổi ngày xưa vọng nói về" (OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao - Nguyễn Đình Thi).

Bao đau thương như đã qua đi, từng sự sống mới mẻ đang được nhóm lên, được sinh sôi, lịch sử đã thực sự sang trang: "Mẹ ơi lau nước mắt/ Làng ta giặc chạy rồi/ Tre làng ta lại mọc/ Chuối làng ta xanh chồi/ Trâu ta ra bãi ra đồi/ Đồng ta lại hát hơn mười năm xưa/ Các em ơi đã học chưa?/ Các anh dựng cho em trường mới nữa/ Chúng nó chẳng còn mong dội lửa/ Trường của em đứng giữa đồi quang/ Tiếng các em thánh thót quanh làng" (Tố Hữu).

mùa thu 1954- thủ đô hà nội được giải phóng. nhân dân hà nội vui mừng chào đón đoàn quân tiến về tiếp quản thủ đô.jpg -0
Mùa Thu 1954- Thủ đô Hà Nội được giải phóng. Nhân dân Hà Nội vui mừng chào đón đoàn quân tiến về tiếp quản Thủ đô.

Trong một cảm xúc trào dâng, nhà thơ Tạ Hữu Yên đã viết bài thơ "Cảm xúc tháng Mười" với một lối so sánh độc đáo ngay từ những câu thơ mở đầu tác phẩm: "Không thể nói trời không xanh hơn/ Và mắt em không khác ngày thường/ Khi đoàn quân kéo về mùa thu ấy/ Nhịp trống rung ba mươi sáu phố phường". Cũng như Tố Hữu, nhà thơ Tạ Hữu Yên dành những câu thơ thiết tha cho người mẹ, người phụ nữ chịu bao hy sinh thầm lặng trong những tháng năm đằng đẵng chờ chồng chờ con: Mẹ đứng hàng đầu rưng rưng nước mắt/ Xốn xang mẹ thầm gọi các con/ Anh chiến sĩ mến thương nhìn mẹ/ Nghe niềm vui ấm cả tâm hồn".

Bài thơ của Tạ Hữu Yên đã được nhạc sĩ Nguyễn Thành phổ nhạc thành ca khúc cùng tên nổi tiếng, như một sự chắp cánh cho tác phẩm lan tỏa mạnh mẽ để mỗi khi đến tháng 10 là giai điệu ấy lại vọng về trong mỗi chúng ta: "Một sớm thu trong đất thắm sao vàng/ Năm cửa ô xòe năm cánh rộng/ Đoàn quân về nhấp nhô như sóng/ Những ngôi nhà dường muốn cao thêm/ Tháng Mười ấy là khúc ca xanh/ Khúc ca mở những chiến công đầy/ Ôi Thăng Long, Đông Đô, Hà Nội/ Nghìn năm vẫn một trái tim này".

3.Còn một tác phẩm rất đặc biệt nữa về hai mùa Thu lịch sử mà tôi muốn nhắc đến trong phần kết của bài viết này. Đó là bài thơ "Mùa Thu tôi yêu", được nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm viết trong những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Bài thơ được gửi về Hà Nội một cách rất đặc biệt, theo lời tác giả kể lại, là để trong "cát tút pháo 37 hai nòng". Và rồi khi bài thơ được in, một quyển "Văn nghệ quân đội" đã được thả vào trận địa giữa tiếng bom đạn, khét lẹt mùi thuốc súng.

Khi cha mẹ Hoàng Nhuận Cầm nghe có tin đồn con trai mình đã hy sinh, hai ông bà vội vã đạp xe đến gia đình một người bạn của con để hỏi thăm cho đích xác. Trên đường về, hai ông bà phải trú mưa dưới một mái hiên ven đường. Bỗng đâu trong một chiếc đài của ngôi nhà gần đó vang lên giọng ngâm thơ của nghệ sĩ Trần Thị Tuyết trong chương trình Tiếng thơ của Đài Tiếng nói Việt Nam: "Con chim trắng tự do ơi/ Mùa Thu ấy có bao người hồi sinh/ Tôi thầm kêu: Hồ Chí Minh/ Tiếng tôi bay đến Ba Đình trong mơ/ Mùa Thu ấy có ai đưa/ Vào trong máu với trong thơ triệu người...". Bà mẹ nhà thơ nắm chặt tay chồng nghẹn ngào: "Là bài thơ Mùa thu tôi yêu của thằng Cầm đấy! Thằng Cầm chưa chết. Thằng Cầm vẫn còn sống ông ơi!".

Nửa thế kỷ đã trôi qua từ khi bài thơ ra đời, nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm cũng đã đi xa hơn một năm. Nhưng bài thơ của anh, những câu thơ mùa Thu anh viết sẽ còn sống mãi trong lòng tôi mỗi dịp thu về, sống mãi cùng những mùa thu lịch sử của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026: "Mùa Thu mây tóc Bác Hồ/ Mùa Thu quả bưởi hương đưa ngọt ngào/ Mùa Thu tục ngữ ca dao/ Mùa Thu tôi tự khi nào đã yêu"

Đỗ Anh Vũ

Các tin khác

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ OK9 Cab với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt tại DANAFF

Bước tiến của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, quảng cáo, Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Ok986 tải ứng dụng Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao.

OK9 đã banh cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

OK9 đã banh cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.