Chúng tôi được K. - một người dân (xã Hương Vân, huyện Hương Trà) đưa vào các cánh rừng qua các huyện Hương Trà và thị xã Hương Thủy, vùng rừng nguyên sinh hiếm hoi còn lại của tỉnh này.
Nằm cheo leo giữa các bản dốc cao hun hút là các khe suối như khe Lôi, khe Đầy, Bãi Đậu (thị xã Hương Thủy), nơi đây, bọn “lâm tặc” đang tàn phá rừng một cách nghiêm trọng. Số lượng gỗ được cất giấu trong các lùm cây, được che đậy bằng cỏ và các vật dụng như bìa gỗ và các dây thừng của rừng bằng mắt thường, kiểm lâm rất khó phát hiện. K. cho biết, số lượng gỗ này được cất giấu chờ ban đêm hoặc mùa nước nổi (khoảng tháng 8 đến tháng 11 âm lịch) “lâm tặc” sẽ đẩy các gỗ lậu này xuống khe chảy về xuôi. Còn một lượng gỗ khác thì được vận chuyển vào ban ngày bằng trâu theo lối đường mòn.
Tại lòng hồ thủy điện Bình Điền, thuộc xã Bình Thành, huyện Hương Trà, cảnh tượng vận chuyển gỗ lậu diễn ra ồ ạt, hết sức công khai giữa ban ngày và hàng chục đàn trâu kéo theo sau nhiều phách gỗ lậu qua mặt cơ quan chức năng, kiểm lâm một cách dễ dàng.
Theo K., thì lối đường mòn vận chuyển gỗ lậu tại Bình Thành, lòng hồ thủy điện Bình Điền, khe Lôi (Chà Lôi), khe Đầy… được xem như cung đường gỗ lậu, bởi ngoài việc vận chuyển bằng trâu, người ta còn thấy “lâm tặc” vận chuyển bằng môtô, xe gắn máy và cả xe tải trọng tải lớn, chạy ầm ầm giữa ban ngày.
Nhiều cây gỗ cổ thụ của rừng nguyên sinh bị tàn phá.
K. cho biết, cứ mỗi lần tìm được điểm khai thác gỗ là dân khai thác lại lập lán trại, dựng xưởng cưa di động tại chỗ, dùng cưa máy, hạ cây xuống, xẻ thành tấm. Cưa xong cây gỗ này lại chuyển lán sang chỗ có nhiều cây gỗ khác để tiếp tục cưa xẻ. Cứ một máy cưa xách tay này trung bình một ngày có thể cưa hạ và xẻ được trên 1 khối gỗ. Và để có được 1 khối gỗ thì phải đốn hạ ít nhất 2-3 cây gỗ lớn. Một cây gỗ bị đốn hạ xuống thì làm gãy hàng loạt cây rừng khác và độ phát quang rừng để cưa một cây gỗ là 30-40m2.
Cũng theo K., chỉ riêng tại vùng rừng này có khoảng 30 - 40 máy cưa xách tay chạy bằng xăng ngang nhiên hoạt động.
Luôn miệng khẳng định sẽ không có chuyện có gỗ lậu tại huyện Hương Trà, thế nhưng sau khi được phóng viên cung cấp những hình ảnh tàn phá rừng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Hương Trà, ông Tống Phước An phân trần, đúng là có chuyện gỗ lậu bị tuồn từ lòng hồ thủy điện Bình Điền về Bình Thành nhưng đây không phải gỗ ở địa bàn huyện Hương Trà mà do “lâm tặc” vận chuyển từ địa bàn khác như A Lưới, Nam Đông, Hương Thủy về Bình Thành (Hương Trà).
Mặc dù nhiều gỗ lậu bị tuồn về như trẩy hội giữa ban ngày, thế nhưng trong gần một tháng qua, lực lượng Kiểm lâm huyện Hương Trà chỉ phát hiện và thu giữ hơn 14m3 khối gỗ lậu, hơn 50kg ươi, số lượng bị phát hiện chỉ đếm trên đầu ngón tay...
Ông Nguyễn Cửu Sinh, cán bộ Trạm Khe Đầy, thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Hương Thủy cho biết: “Chủ yếu là mình phục, điện báo thôi, anh em mình mỏng không dám bắt, công tác kiểm soát rất khó khăn, khi chúng tôi vào rừng là chỉ còn lán trại thôi. Đa số gỗ lậu để ở khe chờ trời mưa là nó đẩy, nó đi luôn chứ có sợ ai đâu”.
Nạn phá rừng diễn ra hết sức công khai, và ngay khi cán bộ kiểm lâm vào đến nơi thì nhiều loại cây gỗ đã bị đốn hạ trước sự “bất lực” của cơ quan chức năng.
Chỉ tính riêng trong vòng mấy tháng trở lại đây, lực lượng Kiểm lâm Hương Thủy đã bắt giữ 8 vụ vận chuyển gỗ lậu, tịch thu gần 20m3 gỗ (chua, chò, đào, chuồng…). Điều đáng nói, đa số gỗ lậu được phát hiện là đã bị đốn hạ, và lực lượng kiểm lâm không thể bắt được “lâm tặc”, mà phải tiêu hủy gỗ tại rừng. Trong đó, tại tiểu khu 182 khe Lôi, Hương Thủy (hay còn gọi rừng Chà Lôi) chính là điểm nóng về khai thác gỗ lậu lớn nhất tỉnh Thừa Thiên – Huế.
Ông Nguyễn Viết Trai, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Hương Thủy thừa nhận: “Sau khi nhận được tin báo của quần chúng nhân dân và Ban quản lý dự án rừng phòng hộ, chúng tôi đã điều động lực lượng túc trực 24/24 để càn quét “lâm tặc” tại điểm nóng Chà Lôi, đợt 1 chúng tôi đã thu hơn 5 khối gỗ lậu, tịch thu phương tiện, và tiêu hủy nhiều gỗ tại chỗ. Hiện, chúng tôi đang cho quân tiếp tục càn quét qua điểm nóng Chà Lôi”.
Theo ông Trai, nạn buôn bán, vận chuyển gỗ lậu diễn ra hết sức gay gắt, nhất là vận chuyển gỗ từ rừng Chà Lôi về Bình Thành (Hương Trà), mỗi ngày có ít nhất hàng chục chuyến đò, trâu bò ngược xuôi phía hữu ngạn lòng hồ thủy điện Bình Điền lên Hương Thủy vận chuyển gỗ lậu. Nhưng kiểm lâm rất khó bắt vì khác địa phận, rừng xa, và lực lượng Kiểm lâm rất mỏng, lại phải túc trực chuẩn bị cho công tác Ok9 cool ưu đãi hấp dẫn.
Trong khi các cơ quan chức năng tỏ ra bất lực thì nạn gỗ lậu theo bước chân trâu tuồn về xuôi ngày một lớn hơn