“Than tặc" hoành hành rừng phòng hộ
Theo báo cáo của Ban Quản lý rừng phòng hộ Yên Lập, bắt đầu từ tháng 6/2011, khi Sở NN-PTNT Quảng Ninh mới chỉ có công văn đề nghị và chưa được UBND tỉnh chấp thuận việc chuyển đổi 14ha rừng tại đây cho Công ty Than Uông Bí khai thác than hầm lò, rất nhiều "than tặc" đã kéo tới, ngang nhiên mở đường, đốn hạ cây rừng để đào bới, khai thác than trái phép dẫn tới hiệu ứng ngược với chủ trương ban đầu.
Cho tới cuối 10/2011, tình trạng mỗi ngày xấu thêm đi bởi lực lượng quản lý chức năng tại đây hầu như bất lực không thể cản nổi "than tặc". Hầm lò mọc lên chi chít, thậm chí hình thành cả các… "khu mỏ" khá quy mô. Càng sâu vào trong rừng, càng xuất hiện đất đá lớn, nham nhở. Cách tỉnh lộ 279 chừng 7-8km, tại khu 6, thuộc xã Tân Dân, huyện Hoành Bồ, nhóm PV chúng tôi tận mắt chứng kiến 2 "moong" khai thác than, rộng tới 1 hecta bên cạnh là đất đá thải khoảng trên 2 hecta nữa.
Một cán bộ Ban quản lý rừng phòng hộ Yên Lập cho biết, để có được khai trường than này, hàng nghìn cây rừng cỡ lớn đã bị đốn hạ. Dưới “moong” sâu là những vỉa than đang được bóc đất đá. Cả 2 "moong" than này đều đang trong giai đoạn khai thác dở dang. Vị cán bộ này cho biết thêm, trong phạm vi quản lý của rừng phòng hộ hồ Yên Lập, hiện có tới 3 khai trường than "thổ phỉ" lộ thiên kiểu như vậy, chưa về vô số những hầm lò thủ công khác. Hàng vạn tấn đất đá cứ vậy đổ tràn xuống triền núi, lấp hết cây rừng, than đen rơi vãi khắp nơi. Có chỗ, khai trường của than "thổ phỉ" đã san bằng cả quả đồi với diện tích trên 5 hecta, nhiều vạt rừng nguyên sinh bị vùi lấp. Con đường công vụ rộng 4m bị cày nát nham nhở bởi vệt bánh xe của máy xúc, máy gạt và ôtô vận tải hạng nặng.
Người dân ở đây cho chúng tôi biết, một đêm có tới hàng chục xe than loại 20 tấn che kín biển số chạy rầm rầm ra tỉnh lộ 279, hướng về phía các cảng than tư nhân ở thị trấn Trới, huyện Hoành Bồ. Lượng than bị lấy đi ước tính lên tới cả trăm ngàn tấn. Theo Ban quản lý rừng, hiện tại đây có 1.645 hộ dân OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á. Không ít gia đình trong số đó do lợi ích trước mắt hoặc bị rủ rê, lôi kéo đã tiếp tay cho "than tặc" phá hoại rừng. Đến nay, hàng trăm hecta rừng tự nhiên đã bị tàn phá. Diện tích rừng trồng gần 200 hecta từ khi đưa hồ Yên Lập vào hoạt động đến nay về cơ bản… đã không còn. Bằng mắt thường, chỉ nhìn từ đập hồ Yên Lập, chúng tôi dễ dàng nhận ra phía trước những quả đồi cháy nham nhở, những khoảnh rừng bị chặt hạ. Việc khai thác và vận chuyển gỗ khai thác trái phép của người dân diễn ra khá công khai.
Theo thống kê, chỉ trong vòng hơn một năm, hàng nghìn cây gỗ thông quý của Công ty Cổ phần Thông Uông Bí bị chặt hạ không thương tiếc. Đặc biệt, chỉ tính riêng khu vực Hoành Bồ, "than tặc" và người dân đã chặt hạ hơn 130 ha rừng tự nhiên, là rừng phòng hộ đầu nguồn… Có thể thấy ngay, rừng phòng hộ bị tàn phá ghê gớm như vậy chắc chắn sẽ gây tác hại rất lớn, khiến việc dự trữ nước hồ thay đổi đột ngột, lòng hồ bị bồi lắng, ô nhiễm nguồn nước. Nguy hiểm hơn, rừng phòng hộ bị mất sẽ khiến lũ xuống nhanh tiềm ẩn nguy cơ vỡ đập Yên Lập.
Cần sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các ngành chức năng
Rừng phòng hộ hồ Yên Lập do sự quản lý của Ban quản lý rừng thuộc Chi cục Kiểm lâm, các Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức ngành than (quản lý ranh giới mỏ) và của UBND các xã trong khu vực. Cái khó trong ngăn chặn khai thác than trái phép ở đây là do chế tài quá yếu, Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K địa phương chỉ có thể phạt hành chính, tiêu hủy các phương tiện giá trị nhỏ mà không được quyền tịch thu các phương tiện tham gia khai thác, vận chuyển than trái phép có giá trị lớn. Cộng thêm các điểm khai thác ở xa, sâu trong rừng, than tặc thường tổ chức cảnh giới từ ngoài. Nếu có động, chúng rất nhanh tẩu tán người và phương tiện. Tham gia bảo vệ rừng hiện có 2 Trạm kiểm lâm Yên Lập và sông Đồn với 13 cán bộ và một tổ cơ động 4 người. Khoảng cách từ trụ sở Ban quản lý đến trạm gần nhất là 18km, trạm xa nhất là 35km.
Để đối phó với lực lượng chức năng, "than tặc" còn mở thêm nhiều đường khác nhau. Phát hiện bị kiểm tra, chúng lập tức thay đổi đường vận tải và di chuyển máy móc thiết bị ra khỏi khai trường. Chuyện rải chông, chặn xe chống lại lực lượng bảo vệ ở đây diễn ra thường xuyên, hầu như đợt kiểm tra nào cũng có. Nghiêm trọng hơn, không chỉ bị nhắn tin đe dọa, khủng bố bằng "bom bẩn, bom xăng", dầu nhớt ngay trước cửa nhà, để bảo vệ rừng đầu nguồn, nhiều cán bộ kiểm lâm đã phải đổ máu.
Điển hình là ngày 11/1/2012, tại vỉa 7, tiểu khu 62, xã Tân Dân, Hoành Bồ, tổ công tác của Hạt Kiểm lâm rừng phòng hộ hồ Yên Lập phát hiện có đối tượng dùng máy xúc đào bới, san gạt khai thác than trái phép, tổ công tác đã lập biên bản kiểm tra và thu giữ phương tiện đã bị 3 đối tượng trên 1 xe ôtô U-oát, BKS 80H-0980 và 2 xe môtô bôi đen BKS chặn đường, hành hung khiến ông Vũ Mạnh Khởi - Trạm trưởng kiểm lâm Sông Đồn bị trọng thương…
Năm 2011, lực lượng kiểm lâm phối hợp với các cơ quan chức năng đã xử lý, lập biên bản 59 trường hợp vi phạm, thu 80 tấn than, 8 đầu máy nổ, 4 củ phát điện, 7 máy phát điện, 35m3 gỗ tròn các loại với tổng số tiền phạt 429.272.000 đồng. Tuy nhiên, tình hình vẫn diễn biến hết sức phức tạp.
Ông Mai Đức Thọ, Giám đốc Ban quản lý rừng phòng hộ Yên Lập cho rằng, để bảo vệ được rừng, cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng trong toàn tỉnh. Các vụ chống người thi hành công vụ, phá rừng, khai thác tài nguyên, khoáng sản trái phép cần phải được sớm điều tra, truy tố và đưa ra xét xử để răn đe tội phạm
