Giá cả không tăng nhưng hàng bán ra chậm
Có mặt ở phố Hàng Mã, chúng tôi nhận thấy hầu hết các cửa hàng đều vắng vẻ, đìu hiu. Hàng bày bán nhiều, đa dạng về chủng loại nhưng chủ quán và giúp việc khá nhàn rỗi, thi thoảng mới có khách ghé mua đồ mã. Cô Xuân ở số 8 Hàng Mã cho biết: “Năm nay hàng mã không bán được nhiều. Mặc dù mọi người cũng mua rải rác từ mồng 1 đến giờ, nhưng nói chung sức mua giảm hẳn”.
Khi được hỏi giá cả có phải là nguyên nhân của việc hàng bán ra chậm không, cô giải thích: “Về giá cả thì tương đương năm ngoái thôi, thậm chí còn có phần rẻ hơn. Đặc biệt các đồ cao cấp như ô tô, xe máy, biệt thự mọi năm còn hiếm nên đắt lắm, chứ năm nay người ta sản xuất đại trà rồi nên rẻ hơn. Ví dụ biệt thự 3 tầng cách đây mấy năm có giá 700 nghìn thì nay chỉ khoảng 300 nghìn”.
Với chủ trương “trần sao âm vậy” nên biệt thự bằng giấy trông y như thật, thậm chí còn đi kèm “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”. Các loại ô tô con được làm cầu kỳ, công phu. Tuy nhiên không khí hàng quán vắng vẻ, chủ yếu là người mua buôn về bán lại.
Ở chợ Láng Hạ A, tình trạng cũng không khả quan hơn. Anh Cương, chủ cửa hàng vàng mã Cương Phượng tâm sự: “Mọi năm, đầu tháng 7 âm người ta đã xôn xao đi mua nhiều. Nhưng năm nay thị trường có vẻ tĩnh, kể cả những người bán hàng rong cũng ế ẩm”. Anh cho biết giá cả bình ổn nhưng dân buôn bán như anh đang lo “cứ tình hình chậm thế này thì hàng sản xuất ra không bán hết được”.
Hàng mã nhà anh nhập ở cả làng Cót, Hà Nội và làng Song Hồ, Bắc Ninh nên “cái gì cũng có, chẳng thiếu cái gì”. Tuy nhiên rằm tháng 7 là ngày báo hiếu, xá tội vong nhân, hầu như mọi người chỉ đốt quần áo, tiền vàng, rượu chè… cho người đã mất. “Chứ những thứ như nhà cửa, ô tô, xe máy rất hiếm, hình nhân cũng chậm, vì chỉ những người mới mất, hoặc giỗ đầu mới cúng cái đấy”.
Một chủ quán lâu năm ở chợ Thành Công cho rằng hàng mã năm nay lượng tiêu thụ giảm nhiều không phải vì người dân không có tiền, mà do “bây giờ nhiều khu nhà cao tầng, chung cư lắp còi báo cháy tự động, chỉ cần có khói bốc lên là nó kêu ầm ĩ, nên họ phải mua ít đi”.
Nhiều kiểu đặt hàng “độc”
OK9 thể thao xanh chín hàng mã ở chợ Láng Hạ đã hơn chục năm, anh Cương cho biết bên cạnh những khách hàng bình dân thì nhiều khách hàng cao cấp có những chiêu đặt hàng mới lạ. Chẳng hạn như có người đặt làm như áo trấn thủ (áo bông của bộ đội thời xưa), võng đào, mộ giả… Mộ giả là mộ tượng trưng, dành cho những người chết mà chưa tìm được, không biết chết ở đâu. Còn võng đào thường là võng của tiểu thư đài các, quyền quý ngày xưa. “Nói chung ở trần có cái gì thì người ta sẽ đặt theo như thế”. Anh Cương khẳng định.
Bên cạnh việc đặt những đồ lễ “độc” thì nhiều gia đình có cách cúng lễ “độc”: cúng cho 4 đời. Bà Hảo quê ở Hải Phòng mỗi dịp rằm tháng 7 thường mua đồ mã ở đây về quê đốt, và số lượng quần áo là cho tất cả những người đã mất, tính trong 4 đời. “Nhà tôi phải mua một cái hóa vàng mã to bằng thùng phuy, mỗi lần hóa là khói nghi ngút cả. Cơ bản hai đời gần thì ít nhưng các đời “tổ cô, ông mãnh” thì nhiều”. Với quan niệm “cả năm được rằm tháng bảy, cả thảy được rằm tháng giêng”, những ngày lễ lớn thế này bà chi khoảng 1,5 – 2 triệu đồng cho tiền hàng mã, và mất 2 tiếng đồng hồ để đốt