Diễn biến tâm lý phức tạp của hội chứng Stockholm

Hội chứng Stockholm liên quan đến một nhóm các triệu chứng tâm lý phức tạp xảy ra nơi một số người bị bắt cóc làm con tin. Hội chứng được giới truyền thông thế giới quan tâm đặc biệt trong những năm gần đây do nó được sử dụng để giải thích trạng thái tâm lý kỳ lạ của các nạn nhân con tin nổi tiếng như là Patty Hearst (năm 1974) và Elizabeth Smart (năm 2002).

Thuật ngữ có nguồn gốc từ vụ cướp Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức Kreditbanken nằm gần quảng trường Norrmalmstorg ở thủ đô Stockholm của Thụy Điển vào ngày 23/8/1973, trong đó hung thủ tên là Jan-Erik Plsson bắt giữ 4 nhân viên Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức (bao gồm 3 nữ và 1 nam) làm con tin suốt 131 giờ. Cuối cùng, sau khi được thả ra, cả 4 con tin bất ngờ biểu lộ trạng thái tâm lý khác thường khi tuyên bố với các phóng viên rằng, họ coi cảnh sát là kẻ thù hơn kẻ đã bắt cóc họ và thậm chí họ cảm thấy quý mến hắn! Về sau nữ nạn nhân Kristin Enmark còn trở thành bạn thân của kẻ bắt cóc.

Vụ bắt cóc về sau được OK9 đã banh thành phim và là đề tài hấp dẫn của nhiều tiểu thuyết. Hội chứng được đặt tên lần đầu tiên bởi Nils Bejerot (1821 - 1988), giáo sư y khoa kiêm chuyên gia tội phạm học và cố vấn về bệnh tâm thần cho Cảnh sát Thụy Điển trong cuộc giải cứu con tin Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức. Hội chứng Stockholm cũng được gọi là Hội chứng gắn bó của người sống sót.

Hội chứng Stockholm thể hiện rõ nét nhất ở Patty Hearst, nữ triệu phú thừa kế một tờ báo ở California (Mỹ) bị nhóm chiến binh cách mạng bán vũ trang SLA bắt cóc năm 1974 và sau đó nảy sinh tình cảm thân thiết với những kẻ bắt cóc, thậm chí nhập bọn với chúng trong một vụ cướp Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức vào tháng 4/1974. Cuối cùng, Patty Hearst bị bắt giữ và mang án 7 năm tù nhưng được trả tự do sau 3 năm.

Tháng 1/2001, Tổng thống Bill Clinton đã có lời xin lỗi đối với Hearst do luật sư bào chữa của Hearst tuyên bố thân chủ chỉ mới 19 tuổi của mình bị tẩy não và mắc phải Hội chứng Stockholm. Trường hợp mới đây nhất được giới truyền thông đưa tin rộng rãi là vụ án Natascha Kampusch. Wolfgang Priklopil bắt cóc Kampusch lúc nạn nhân chỉ mới 10 tuổi và giam giữ trong căn hầm suốt 8 năm, nhưng về sau cô gái lại khóc lóc thảm thiết khi nghe tin hung thủ đã chết. Trong một cuộc phỏng vấn của tờ báo Anh The Guardian năm 2010, Kampusch không thừa nhận bản thân mắc phải Hội chứng Stockholm.

Hung thủ Jan-Erik Olsson (giữa), bị cảnh sát áp giải.
Hung thủ Jan-Erik Olsson (giữa), bị cảnh sát áp giải.

Chuyên gia tâm thần Frank Ochberg xác định hội chứng cho Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) và Scotland Yard của Anh trong thập niên 70 thế kỷ trước. Lúc đó, Ochberg giúp Lực lượng Đặc nhiệm chống khủng bố và bạo loạn Quốc gia Mỹ lập ra chiến lược đối phó trong các tình huống bắt cóc con tin.

Ochberg giải thích: "Đầu tiên, các nạn nhân cảm thấy hoảng loạn đến mức tuyệt vọng và cho rằng mình chắc chắn sẽ chết. Sau đó, họ chuyển sang trạng thái tâm lý trẻ con - tức là họ phải xin phép mới được ăn, nói chuyện hay đi vệ sinh. Khi đó, một số hành vi tử tế nho nhỏ như là cho ăn uống của bọn bắt cóc sẽ tạo nên tâm lý quý mến chúng nơi các nạn nhân". Nhưng, Ochberg cũng nhận định Hội chứng Stockholm rất hiếm xảy ra.

Hội chứng Stockholm được coi là phản ứng phức tạp xảy ra trong tình huống khủng khiếp, song các chuyên gia vẫn không hoàn toàn đồng ý với nhau về mọi biểu hiện đặc biệt của nó hay các yếu tố khiến cho số người này dễ mắc phải hơn so với số người khác. Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng Hội chứng Stockholm có thể được sử dụng để giải thích một số hành vi khác thường của những người sống sót trong các trại tập trung của Đức Quốc xã trong Thế chiến II, những người vợ bị bạo hành, những đứa trẻ bị xâm hại về thể xác v.v…

Tuy nhiên, trên thực tế Hội chứng Stockholm không tác động đến toàn bộ các nạn nhân bị bắt cóc làm con tin. Nghiên cứu đối với 1.200 vụ án bắt cóc con tin - bao gồm những nạn nhân của bọn không tặc hay khủng bố - của FBI cho thấy 92% các con tin không phát triển Hội chứng Stockholm. Sau đó, các nhà nghiên cứu thuộc FBI kết luận có 3 yếu tố cần thiết dẫn đến sự phát triển Hội chứng Stockholm: Thứ nhất, vụ bắt cóc kéo dài nhiều ngày; thứ hai là hung thủ thường xuyên tiếp xúc với các con tin nghĩa là nạn nhân hoàn toàn không bị biệt giam; cuối cùng là bọn bắt cóc có một số hành vi tỏ ra nhân đạo hay ít nhất hạn chế gây hại cho nạn nhân.

Theo FBI, những con tin bị bọn bắt cóc bạo hành luôn căm ghét chúng và thường không mắc phải Hội chứng Stockholm. Ngoài ra, những người thường cảm thấy bất lực trong những tình huống căng thẳng hay sẵn sàng làm bất cứ điều gì để sống còn thường dễ mắc phải hội chứng này nếu họ bị bắt cóc làm con tin.

Những người mắc phải Hội chứng Stockholm đều có một số triệu chứng tương tự như những người được chẩn đoán rối loạn stress hậu chấn thương (PTSD) - như là mất ngủ, gặp ác mộng thường xuyên, có cảm giác bực tức khó chịu, khó tập trung đầu óc, rất dễ bị giật mình, có cảm giác hão huyền hay nhầm lẫn, không thấy thích thú với những trải nghiệm dễ chịu trước kia, mất lòng tin vào những người khác và thường hay hồi tưởng xa xăm. Do đó, phần đông các bác sĩ sử dụng tiêu chuẩn chẩn đoán cho rối loạn stress cấp tính (ASD) hay PTSD khi đánh giá một người phát triển Hội chứng Stockholm. Phương pháp điều trị hội chứng này cũng tương tự như điều trị cho bệnh nhân PTSD, thường là kết hợp dùng thuốc và liệu pháp tâm lý

Duy Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp Ok986.com Bản Cao Cấp Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.

Điệp viên nhị trùng Ba Lan qua giải mật của CIA

Điệp viên nhị trùng Ba Lan qua giải mật của CIA

Trung tuần tháng 3/2004, Mỹ giải mật hồ sơ liên quan đến Đại tá tình báo Ba Lan Ryszard Kuklinski, người tình nguyện Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 cho CIA. Hồ sơ dày 750 trang, ký hiệu F-2004-01013, được công bố trên website Governmentattic.org và được bổ sung bằng ấn phẩm A Secret Life.

Các chiến dịch bí mật điên rồ nhất của Mỹ

Các chiến dịch bí mật điên rồ nhất của Mỹ

Các chiến dịch bí mật do OK9giaitri nền tảng giải trí online Mỹ khởi xướng đã tồn tại từ lâu, nhưng chỉ thực sự bùng nổ về quy mô trong giai đoạn Thế chiến II và Chiến tranh Lạnh. Khi các hành động quân sự công khai dần nhường chỗ cho hoạt động gián điệp, OK9giaitri nền tảng giải trí online Mỹ bắt đầu phát triển những phương thức tinh vi nhằm đi trước đối thủ. Một số chiến dịch bí mật thực sự kinh hoàng, nhưng cũng có không ít trường hợp phi lý đến mức nực cười.

Dự cảm nghề nghiệp trong ngành tình báo

Dự cảm nghề nghiệp trong ngành tình báo

Phản bội trong ngành tình báo là một vấn đề nhức nhối. Chỉ một kẻ "Judas" cũng có thể khiến cả mạng lưới sụp đổ, dẫn đến những cuộc thanh trừng khốc liệt. Bài viết sau đây không tập trung vào công tác phản gián, mà khai thác một khía cạnh tâm lý sâu sắc hơn: dự cảm của những người đồng đội. Trên thực tế, những điệp viên nhiều năm sát cánh bên kẻ phản bội thường nhận ra các dấu hiệu bất thường và nghi ngờ từ rất sớm, thậm chí trước khi cơ quan chức năng vào cuộc.

Mỹ dùng AI săn thủy lôi tại Hormuz

Mỹ dùng AI săn thủy lôi tại Hormuz

Trong nỗ lực duy trì an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, Hải quân Mỹ đang tăng tốc đưa trí tuệ nhân tạo vào các nhiệm vụ rà phá thủy lôi. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đối phó với kho vũ khí bất đối xứng của Iran và khắc phục những hạn chế trong năng lực tác chiến dưới nước truyền thống của Washington.

Vụ án gián điệp chấn động Azerbaijan

Vụ án gián điệp chấn động Azerbaijan

Hồ sơ Martin Ryan cho thấy một mô thức quen thuộc nhưng chưa hề cũ trong hoạt động tình báo: tiếp cận kín đáo dưới vỏ bọc dân sự, tạo lập quan hệ từ những không gian tưởng như bình thường, rồi từng bước mở rộng sang các lĩnh vực nhạy cảm.

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được OK9 đã banh trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.