Từ Thủ đô, vượt quãng đường gần 200 cây số, chúng tôi tìm về nhà của Lầu A Sáng ở tiểu khu Pa Khen 1, thị trấn Nông trường Cờ Đỏ (huyện Mộc Châu, Sơn La). Đã hơn 11h trưa, trong căn nhà vắng vẻ chỉ thấy một cậu bé người nhỏ thó đang hì hục thổi lửa nấu nồi cám lợn. Hỏi anh Sáng đâu em thì cậu bé nhoẻn cười đáp nhanh nhảu “Em đây!” rồi bò thoăn thoắt ra ngoài mời khách vào nhà.
Học sinh đặc biệt
“Sáng sinh ra đã thấy lạ thường không như mấy anh chị của cháu. Hai chân của cháu một chân to, một chân bé và ở mông có một khối u nhỏ”, ông Lầu A Páo, bố của Sáng cho biết.
Càng lớn, Sáng càng ốm yếu. 5 năm liền từ lúc chào đời Sáng chỉ biết ăn nằm một chỗ. Là gia đình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thiểu số, điều kiện rất khó khăn nhưng vợ chồng ông Lầu A Páo vẫn gắng gượng vay mượn với lãi suất cao để đưa con trai út đi ra bệnh viện huyện và xuống bệnh viện Nhi Hà Nội phẫu thuật được khối u ở mông và còn đôi chân vẫn không khỏi. Vì vậy, Sáng lớn lên chưa một lần được đi dép.
Mãi tới 7 tuổi, thấy anh chị và bạn bè tới trường, Sáng cũng đòi bố mẹ đi học. Lúc ấy ông Lầu A Páo, bố em thấy con không thể đi lại bình thường nên bảo: “Mày học cũng không làm được gì, lại chỉ thêm gánh nặng cho tao thôi, ở nhà đi”. Tuy vậy, Sáng vẫn nằng nặc đòi bố mẹ đến trường cho bằng được.
Nhưng không phải Sáng muốn đến trường là được. Lúc đầu, thấy Sáng bị tật nguyền, Ban Giám hiệu Trường Tiểu học 19-5 lúc ấy kiên quyết không nhận. Khi đó, cả Nông trường Cờ Đỏ (thị trấn Mộc Châu) có hơn 500 em học sinh nhưng không có em nào bị tật nguyền nên nhà trường không thể nhận Sáng vào học vì sợ em không theo kịp. May sao, có một cô giáo dạy lâu năm thương tình nên đồng ý cho Sáng vào lớp học và yêu cầu học 1 tuần phải đọc và viết được chữ cái thì mới nhận. Nhưng Sáng không làm được. Không từ bỏ khao khát được học con chữ, hằng ngày Sáng tự đi bằng “4 chân” để tới trường và đứng bên ngoài cửa sổ nghe cô giáo giảng bài. Mãi tới hai tháng sau, cảm phục ý chí và sự ham học của em, Ban Giám hiệu Trường Tiểu học 19-5 đã đến tận nhà động viên gia đình Sáng và nhận em vào học lớp một.
Ban đầu, Sáng chỉ được bố mẹ và anh chị cõng đến trường vài hôm vì bận lên nương. Vì vậy, em lại phải bò đến trường bằng “4 chân”. Nhà cách trường có 500 mét mà sỏi đá gồ ghề, không ít lần đôi bàn tay non nớt của em bị bỏng rát, chân bị trầy xước chảy máu. Đó là những ngày nắng, còn ngày mưa đường lầy lội, bò được đến trường thì người và cặp của Sáng bùn đất cũng lấm lem. Không chỉ vậy, Sáng thường xuyên bị những cơn đau ở chân hành hạ. Mỗi khi trái gió trở trời, bàn chân trái của em lại sưng lên, nước rò ra nhiều buộc em phải nghỉ học để điều trị. Cứ 1-2 tháng, tình trạng này lại tái phát ảnh hưởng đến việc học hành của Sáng. Bố Sáng cho biết thêm em bị đái tháo đường từ nhỏ, lúc nào cũng phải dùng bỉm như trẻ sơ sinh. Chỉ tính riêng khoản này hằng tháng đã ngốn mất của gia đình Sáng cả triệu đồng.
Vượt khó để tìm con chữ
Lên cấp 2, trường cách xa nhà 4-5 cây số nên việc Sáng tự đi học là điều không thể. Năm 2011, Sáng được một doanh nhân tặng chiếc xe lăn nhưng vì đường miền núi dốc dếch, em không thể sử dụng. Thương con, bố mẹ em thường thay nhau đưa đi đón về rồi mới lên nương. Tuy vậy, không ít lần vì bố mẹ lên nương về muộn, Sáng học xong phải bò ra cổng trường chờ đợi. Bạn bè, thầy cô về hết, cổng trường đã đóng chặt từ bao giờ chỉ còn mình Sáng kiên nhẫn chờ đợi, có khi mãi 1-2 giờ chiều em mới bố mẹ tới được đón về. Năm nay 14 tuổi, Sáng mới như học sinh cấp một khi cao khoảng 1,2m và nặng có 23kg.
Không thể đi xa nên ngoài giờ học trên lớp Sáng chỉ ở nhà giúp bố mẹ khảy hạt ngô, nấu cám lợn, giặt giũ. Đặc biệt, dù là con trai nhưng em rất giỏi thêu thùa. Sáng biết khâu tay áo trang phục truyền thống của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 mình từ năm lên 8-9 tuổi. Hằng tháng, em lại đem bán số tay áo mình thêu được để lấy tiền mua đồ dùng học tập. Em cho hay: “Khâu tay áo khó hơn học chữ nhiều, phải khéo tay mới làm được”.
Khó khăn, vất vả là vậy nhưng Sáng chưa bao giờ có ý định nghỉ học. Học muộn hơn bạn bè cũng trang lứa 2 tháng nhưng suốt 4 năm tiểu học, Sáng luôn là học sinh tiên tiến. Với nghị lực của mình, Lầu A Sáng đã được Hội Khuyến học tỉnh Sơn La tặng giấy khen “Là học sinh tàn tật, ngoan, nghèo, hiếu học, vượt khó học giỏi năm học 2009-2010”. Sáng thích và học tốt nhất là môn toán. Năm lớp 7, điểm tổng môn toán của em được 8,7. Em khao khát được đi học để thành kỹ sư công nghệ thông tin.
“Cả Trường THCS 19-5 thì em Lầu A Sáng là học sinh đặc biệt nhất. Dù bị tàn tật và đi lại khó khăn nhưng em ấy rất chăm chỉ, có nghị lực vươn lên và đến trường đều đặn. Tuy Sáng chỉ đạt học lực trung bình khá nhưng với một học sinh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thiểu số đặc biệt như em, đó đã là một nghị lực phi thường”, cô Lương Thị Hải, giáo viên chủ nhiệm của Sáng từ năm lớp 6 đến nay nói về cậu học trò đặc biệt với vẻ tự hào.
“Bây giờ, điều gia đình lo lắng nhất là khi cháu vào cấp 3, trường cách xa nhà tới 15 cây số. Với tình trạng của cháu hiện giờ và điều kiện gia đình, không biết rồi cháu có theo học được không?”, bố Sáng lo lắng
