40 năm rồi, anh Hữu Ước giờ đã là một Trung tướng, nhà thơ Trần Nhương cũng là trung tá khi chuyển sang Hội Nhà Văn tiếp tục văn nghiệp, còn tôi thì mãi mãi là một trung sỹ. Thế nhưng đã không có một khoảng cách nào khi chúng tôi đêm nay cùng hồi tưởng lại những kỷ niệm tháng năm nơi mặt trận miền Tây. Chỉ vì một điều rất giản đơn: Chúng tôi đều là những người lính, suốt cuộc đời mang trái tim người lính trong lồng ngực của mình.
Và cũng vì trái tim người lính này, mà đêm nay chúng tôi đã có mặt ở đây, dòng Vàm Cỏ và những người lính Trung đoàn 207.
Ngay khi xuống sân bay Tân Sơn Nhất, nhà thơ-nhà báo Dương Đức Quảng đã đưa ngay chúng tôi xuống huyện Thạnh Hóa, Long An. Từ đây, một chiếc ca nô lao đi trong đêm chở chúng tôi đến với ấp Đá Biên - nơi một nhà tưởng niệm cho những liệt sỹ Trung đoàn 207 do Vietinbank tài trợ mới xây cất xong và ngày mai sẽ làm lễ khánh thành. Chúng tôi cùng thắp những ngọn nến, theo những người lính trẻ Quân khu 9 rước di ảnh của những liệt sỹ trung đoàn vào nhà tưởng niệm. Thắp hương cho các anh xong, chúng tôi lại ra chiếc tắc ráng đi trên Vàm Cỏ đêm với rất nhiều nỗi niềm. Ấy là lúc những kỷ niệm về đời lính, về mặt trận xưa của chúng tôi cùng dội về. Cả nhà văn - nhà báo Hữu Ước, cả nhà thơ Trần Nhương và tôi cùng nhớ lại đời lính của mình một cách mạnh mẽ, nhớ lại mặt trận phía tây những ngày tháng ấy, và nhớ những đồng đội của mình cũng đã nằm xuống nơi những cánh rừng xa.
Hệt như những người lính Trung đoàn 207 đã nằm lại bên dòng Vàm Cỏ này.
Không biết có phải ngồi bên anh Hữu Ước mà tôi bỗng nhớ tới một người phó thân thiết của anh là Đại tá nhà thơ Hồng Thanh Quang, người đã từng có một thời trai trẻ gắn bó với một người nghệ sỹ nổi tiếng là NSND Lê Dung, để đêm nay làm tôi bỗng nhớ Lê Dung da diết, hay vì đang đi trên dòng Vàm Cỏ này mà tôi bỗng nhớ tới Lê Dung?
Nhớ những ngày sau giải phóng, từ một ca sỹ Đoàn Quân khu Tả ngạn (sông Hồng), Lê Dung được điều về Đoàn Ca múa Quân đội (ngày ấy gọi là Đoàn Ca múa Tổng cục Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá). Chị có một giọng hát rất đẹp, trữ tình và rất giàu chất lính, được kể như là một hy vọng mới của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 quân đội. Có một lần Lê Dung rủ tôi đến Đài TNVN, nghe chị thu thanh một bài hát mới Anh ở đầu sông, em cuối sông (nhạc Phan Huỳnh Điểu; lời thơ Hoài Vũ). Điều rất ngạc nhiên là, ở những khổ nhạc đầu, Lê Dung xử lý rất chuẩn, thì cứ đến đoạn: “gió nhớ thương ai mà lay bờ lá, để bìm bịp kêu con nước lăn dòng” thì Lê Dung lại như nghẹn lại, không thể cất nên lời. Và khóc. Một lần, hai lần, ba lần. Cho đến năm lần thu vẫn không được khiến nhạc trưởng chỉ huy Cao Việt Bách và cả dàn nhạc sững sờ.
Đêm ấy rời phòng thu ra về, Lê Dung đã kể tôi nghe vì sao chị đã như vậy, vì sao đã không thể hát nên lời bài ca này. Chị nhắc nhớ tới một đêm chiến tranh nơi chân đèo Yên Tử (Quảng Ninh), cô ca sỹ trẻ Lê Dung đã hát tiễn đưa những người ra trận. Thế rồi trong những người lính ấy, có 11 chiến sỹ bên sông Vàm Cỏ sau một thắng lợi đã gửi tặng người ca sỹ quân đội mà họ hằng yêu mến một chiếc khăn quàng cổ (vì miền Bắc nhiều gió lạnh)… Lê Dung đã quàng chiếc khăn ấy suốt những năm chiến tranh để đi biểu diễn khắp các mặt trận, với hy vọng được gặp lại những người chiến sỹ ấy. Thế nhưng ngày cô tới được bờ Vàm Cỏ, thì tim nhói đau khi biết cả 11 chiến sỹ đều đã lần lượt hy sinh anh dũng. Chiếc khăn đỏ cô quàng trên vai cứ cháy rừng rực như một ngọn lửa.
Từ câu chuyện kể này, tôi đã viết thành Chiếc khăn màu lửa cháy để tặng Lê Dung và những người lính bên sông Vàm Cỏ. Bài báo lần đầu in trên Báo Tuổi trẻ TP HCM. Và rồi sau này có rất nhiều sách báo khác trong và ngoài nước in lại, kể cả OK9 thể thao xanh chín. Bài viết của tôi được in nhiều lần, kể là thành công, nhưng tôi không cho là do mình viết hay, mà chính vì những nhân vật của câu chuyện này hay và đẹp quá.
Cũng vì bài viết này mà có một lần, Đại tá NSND Nguyễn Tiến, Đoàn phó Đoàn Ca múa quân đội gọi điện cho tôi. Thật ra thì tôi và Nguyễn Tiến không thật thân nhau, dù chúng tôi có chung một tuổi thơ ở Đoàn Ca múa nhân dân TW (nay là Nhà hát Ca múa nhạc TW) khi bố Tiến và mẹ tôi đều là nghệ sỹ của nhà hát. Sau này, Tiến theo nghiệp cha đi học đàn bầu ở Nhạc viện rồi về Đoàn Ca múa quân đội, trở thành một nghệ sỹ đàn bầu xuất sắc, và là một nhạc sỹ sáng tác. Còn tôi học hết phổ thông thì cầm súng ra trận, như mọi người lính thầm lặng khác.
Ấy thế rồi có một buổi chiều, Tiến bỗng gọi điện thoại cho tôi, giọng hết sức nồng nàn. Anh nói anh tình cờ mới đọc bài viết Chiếc khăn màu lửa cháy của tôi, anh đã khóc và bây giờ muốn bay vào ngay bên sông Vàm Cỏ, vốc nước dòng sông ấy vã lên mặt mình, lên người mình, rồi uống cho thỏa thuê nước dòng sông ấy, và lắng nghe tiếng sóng của dòng sông, tiếng gió của những rừng đước rừng tràm để viết một bản hợp xướng về một người ca sỹ quân đội (là Lê Dung) với chiếc khăn màu lửa quàng trên vai băng vào lửa đạn, đi tìm những người chiến sỹ đang cầm súng chiến đấu nơi này, hát cho họ nghe những bài ca hay đẹp nhất của mình.
Tiến khóc, tôi nghe rõ tiếng nức nở của Tiến khi nói về đoạn những người lính hy sinh, mà thấy gai hết cả người. Rồi Tiến đề nghị tôi, vì là tác giả của bài báo, hãy viết lời thơ cho bản hợp xướng ấy. Nói thật, tôi thấy đây là một đề nghị, một sự tin cậy quá sức với tôi, cho nên tôi nói với Tiến tốt hơn là hãy mời Hồng Thanh Quang, vì Quang thực sự là một thi sỹ, lại là người từng gắn bó và có nhiều cảm xúc nhất về Lê Dung và cuộc đời Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 - chiến sỹ của Lê Dung.
Tiến thấy tôi nói hợp tình, đã liền xin ngay số điện thoại của Hồng Thanh Quang.
Rồi một lúc sau, bỗng Nguyễn Tiến lại gọi điện thoại cho tôi, giọng vẫn xúc động chứa chan, rằng đã gặp Hồng Thanh Quang, đã nhờ Quang viết lời cho bản hợp xướng, rằng Quang nó cũng cảm động lắm, đã nhận lời, hai thằng xúc động quá ông ạ, cứ nghẹn lại trên máy điện thoại hàng tiếng đồng hồ. Mà ông biết Quang nó đang ở đâu không, nó đang đi công tác ở Ôđétxa nước Nga. Quả điện thoại này của tôi là điện thoại quốc tế đến hơn tiếng đồng hồ đấy, mà bởi bản hợp xướng hoành tráng này, tôi chẳng coi cước phí là cái đinh gỉ gì.
Thú thật lâu rồi tôi chưa gặp lại Nguyễn Tiến, cũng chưa biết anh đã hoàn thành bản hợp xướng mà anh đã ấp ủ bao tháng ngày qua hay chưa? Nhưng rõ ràng đêm nay trôi trên sông Vàm Cỏ, tôi như nghe rõ trong tiếng sóng nước, tiếng gió lay, tiếng bìm bịp kêu “con nước lăn dòng”, và cả tiếng tắc kè ném lưỡi vào đêm làm Hữu Ước đã không ngủ được, như có tiếng đàn, tiếng hát, tiếng của một bản giao hưởng hùng vĩ của đất trời, bản giao hưởng ngợi ca những người lính cầm súng chiến đấu và đã ngã xuống nơi đây. Trong đội hình ấy, tất nhiên có những chiến sỹ Trung đoàn 207, có 11 chiến sỹ anh dũng của Lê Dung, và có cả một người con trai yêu quý của nhà thơ Lưu Trọng Lư cũng đã nằm xuống bên dòng Vàm Cỏ này.
Nhân nói về những nhà thơ, tôi không thể không tiếp nối bài viết này cũng về một nhà thơ mà tôi mới được gặp trong đêm này bên dòng Vàm Cỏ. Anh là hội viên Hội Nhà văn Việt
Tôi chiều nay nhìn vọng cánh chim
Nhớ lắm đồng đội tôi năm bảy ba nằm xuống
Giữa rừng tràm nước ngập mênh mông.
Thịt da các anh dẫu là sắt là đồng
Ba chín năm rồi cũng tan thành bùn đất
Nhưng linh hồn, hơn hai trăm linh hồn là rất thật
Vẫn lạc giữa đồng bưng trong nỗi nhớ quê hương.
Và mong ước của anh:
Một mái nhà cho đồng đội hôm nay
Một bia mộ cho người không còn nữa
Đồng đội tôi ơi, những tháng năm rực lửa
Còn cháy lòng nhau đến tận bây giờ…
Vâng, mong ước ấy hôm nay đã thành hiện thực. Một ngôi nhà, một đền thiêng cho 291 liệt sỹ, đồng đội thân thiết nhất của người thi sỹ này đã được hoàn thành, thỏa nỗi ước mong không chỉ của gia đình, thân nhân các liệt sỹ nơi đất Bắc xa xôi, mà trước hết thỏa nỗi ước mong của những đồng đội như anh, những tâm hồn thi sỹ như anh.
“Ngày 21/10 là ngày giỗ ông nội tôi, nhưng tôi phải nhờ con gái đi giùm, để còn đến với anh em, đồng chí, đồng đội, vì đã ròng rã 39 năm trời các liệt sĩ của chúng tôi phải nằm dưới đồng nước, nay mới có ngôi nhà để linh hồn trú qua mưa nắng”.
Anh đã hoan hỉ tâm sự như vậy khi đêm nay bằng mọi giá anh đã có mặt ở ấp Đa Biên, và rồi: “Thân nhân và bạn bè các liệt sĩ từ Hà Nội, từ miền Bắc vào nhiều lắm. Đem theo cả bánh chưng, bánh giầy, bánh gai và hoa quả của quê hương. Đem theo cả chè móc câu Thái Nguyên và thuốc lá Thăng Long cho các anh. Đem theo cả tấm lòng của miền Bắc vào
“Tôi đến ấp Đá Biên vào buổi chiều, đã thấy rất nhiều người dân có mặt ở Khu tưởng niệm, tự nguyện lo lắng cho việc tổ chức đám giỗ vào ngày mai. Đêm 21 trở thành đêm văn nghệ tưng bừng. Đến tối, vì khu tưởng niệm mới xây không có chỗ ngủ, nên hầu hết khách từ phương xa đều phải xuống ghe thuyền về Mộc Hoá ngủ qua đêm. Còn bà con thì lặn lội trở về nhà, hun hút tận đâu đó giữa cánh đồng nước ngập mênh mông như biển.
Về khuya, khi Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP chuẩn bị cho đám giỗ ngày mai đã vãn được phần nào, cánh đàn bà tiếp tục coi sóc bếp núc. Còn cánh Ok986 vip Thiên đường trò chơi chúng tôi thì lắng nghe tiếng dòng sông mà nhậu và đàn ca, ai cũng rạo rực, xốn xang mà không sao ngủ được.
Vâng, đêm nay bên dòng Vàm Cỏ, những người lính mới và lính cũ, những người đã khuất và đang sống,những mặt trận miền Tây hay phía nam Tổ quốc, những vị tướng hay những tân binh, những nghệ sỹ hay những bà con một nắng hai sương trên đồng ruộng… tất cả đều không ngủ, không ai ngủ được như người cựu chiến binh này.
Vì tất cả đều mang một trái tim người lính trong lồng ngực của mình, vì tất cả đều một tình yêu với người lính đến vô biên...”
