I. Khoảng gần một tháng qua, thủ đô Hà Nội nói riêng và các tỉnh miền Bắc nói chung liên tiếp phải gánh chịu nhiều đợt rét đậm, rét hại. Nhiệt độ xuống thấp chẳng những ảnh hưởng đến các hệ hô hấp, tuần hoàn, bài tiết... mà còn là nguyên nhân của hàng loạt ca... bỏng. Điều này thoạt nghe thì có vẻ phi lý, song nếu có mặt tại Viện Bỏng quốc gia trong những ngày này, những thắc mắc kia sẽ được giải tỏa.
Có mặt tại Khoa Bỏng trẻ em, chúng tôi bắt gặp những cảnh tượng vô cùng thương tâm. Dưới cái lạnh 7-8oC mặc dù đã được cha mẹ ủ trong những chiếc chăn ấm song chúng tôi vẫn thấy đắng lòng khi chứng kiến những đôi tay đôi chân bé xíu đỏ hỏn vì bỏng, những đôi mắt ngây ngô sợ sệt, những tiếng khóc xé lòng...
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Tuấn, Trưởng khoa Bỏng trẻ em, Viện Bỏng quốc gia cho chúng tôi biết, mỗi ngày các anh phải tiếp đón trung bình 30-50 ca bỏng trẻ em, mà nguyên nhân hầu hết đều do sự bất cẩn của người lớn. Đặc biệt trong những ngày mùa đông tháng giá, tỉ lệ những ca bỏng do nước sôi, do sưởi ấm... tăng một cách đột biến.
Dẫn chúng tôi tới thăm phòng số 414, nơi có nhiều bệnh nhi đang điều trị, bác sĩ Tuấn kể một cách rành rẽ từng ca một. Giường số 4 là cháu Vi Anh Quân, quê ở Sơn Động (Bắc Giang). Quân năm nay 4 tuổi, nhập viện trong tình trạng bỏng tới 30%. Chị Quyên - mẹ cháu Quân cho biết. Cách đây một tuần, nhà chị có đám cưới nên tổ chức mổ lợn. Cháu Quân luẩn quẩn quanh mọi người xem.
Sau khi luộc xong cỗ lòng, mấy người chú vừa vớt ra thì Quân thò cổ vào nhòm. Trượt chân, cháu ngã vào nồi nước. Bà cháu ngồi gần đấy vội chạy đến đỡ cháu ra. "May là cháu ngã ngửa, nên chỉ bị bỏng phần hông, lưng và hai tay thôi anh ạ" - chị Quyên nói, mắt rơm rớm.
Giường số 2 là cháu Nguyễn Văn Nhật. Thấy bác sĩ Tuấn, Nhật vội trùm chăn che mặt, khóc váng lên. Chị Lan mẹ của Nhật kể. Hai hôm trước nhà có giỗ, cháu lăng xăng theo mẹ ngồi hóa vàng. Chỉ một thoáng sơ sểnh, cháu với tay vào cái chậu nhôm nên bị lửa ụp vào người. Vào đây được các bác sĩ tận tình cứu chữa, song mỗi lần thay băng đau lắm, nên cháu rất sợ.
Một bệnh nhi bị bỏng đang được điều trị tại Viện bỏng quốc gia.
Sang buồng 417 tôi chỉ dám nhìn cháu Lê Thành Ngọc Minh một lần rồi phải mím môi quay ra luôn. Bà Nguyễn Thị Bé, bà nội cháu kể. Quê cháu ở mãi huyện Hà Cối (Quảng Ninh). Nhà nghèo, nên cháu mới được hai tuổi thì 2 bố mẹ cháu đã phải nhờ bà trông hộ để đi làm ăn xa. Bình thường bà vẫn vừa làm vườn, nuôi lợn vừa trông cháu. Nhưng sáng hôm 14/1, bà đang cuốc mấy đám rau ngoài vườn thì bỗng thấy phía đống rơm cạnh bếp lửa cháy phừng phừng, cùng tiếng gào khóc của con trẻ.
Bà chạy lại thì thấy lửa đang bắt vào quần, vào áo cháu Minh. Hóa ra, cu Minh cầm chiếc bật lửa ga, không biết nghịch ngợm thế nào mà châm luôn vào đống rơm. Ngọn lửa nhanh chóng lan ra, thiêu trụi cả lông mày, lông mi và một phần mái tóc. Chiếc quần cháu đang mặc cũng bị cháy xém, may Minh mặc hai áo, lửa mới chỉ bắt vào chiếc áo ngoài.
Ở các buồng 413, 415, 416,... chúng tôi đều có thể bắt gặp những cảnh tượng đau lòng như thế. Bên cạnh sự hiếu động của trẻ, cũng có những ca mà khi tắm, cha mẹ bất cẩn làm đổ phích nước hay cá biệt có ca mẹ đẻ còn... đánh rơi con vào chậu than, gây bỏng nặng.
Đó là trường hợp một bé trai tên Nguyễn Ngọc Bình, 30 ngày tuổi (quê ở Nam Đàn, Nghệ An) bị bỏng nặng sau khi rơi vào chậu than đỏ rực. Theo một bác sĩ thuộc khoa Khoa Hồi sức Cấp cứu - Viện Bỏng quốc gia, sự việc đáng tiếc này xảy ra vào ngày 12/1, bé Bình bị bỏng 15%, toàn bộ đầu và nửa mặt bên trái, trong đó bỏng sâu 3%.
Chị Trần Thị Phương - mẹ cháu bé - kể, đã đặt một chậu than hoa trong phòng và đóng kín cửa để sưởi ấm cho cậu con trai mới sinh trong thời tiết lạnh giá. Lúc đó, ngồi trong căn phòng hơn 10m2 còn có bác của cháu Bình. Được một lúc thì bác cháu Bình bị nôn ói, chị Phương bế con đứng dậy kêu cứu nhưng được vài bước thì chị ngất và đánh rơi con trai vào chậu than.
Bác sĩ Tuấn kể tiếp, có những bệnh nhi còn bị bỏng trong (bỏng đường hô hấp, tiêu hóa) nên tình trạng rất nguy kịch. Phần lớn những ca này là do bố mẹ, người thân nấu cháo, pha sữa... mà không kiểm tra, cứ thế cho các cháu ăn uống gây bỏng đường họng và đường hô hấp của các cháu. "Đây là loại bỏng vô cùng nguy hiểm, vì nó có thể gây phù nề, nghẽn đường thở, khiến bệnh nhân tử vong nhanh chóng" - bác sĩ Tuấn nhấn mạnh.
II. Trẻ em bị bỏng chủ yếu do tính hiếu động và sự bất cẩn của người lớn, song người lớn đôi khi cũng không cẩn thận và tự gây ra thương tích cho chính mình. Nhiều ca bỏng tại Khoa Bỏng người lớn, Viện Bỏng quốc gia mà chúng tôi gặp, có thể nói là... cười ra nước mắt.
Anh Đậu Quang Đỗ, nhà ở thành phố Điện Biên (Điện Biên) cưỡi xe máy về Thái Bình thăm vợ con. Sau khi vượt qua quãng đường dài gần 400km trong mưa rét, anh về tới khu vực Tòng Đậu (Mai Châu, Hòa Bình). Do phải đi một quãng đường xa khiến cho tay chân anh lạnh cóng cứng đờ. Thấy bên đường có một đống lửa bà con Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nhóm để sưởi vẫn còn đang cháy dở, anh liền dừng xe giơ tay giơ chân để sưởi. Một lúc thì thấy tất... cháy khét lẹt, chân phồng rộp. Báo hại người nhà anh phải tức tốc bắt xe từ Thái Bình lên để chuyển thẳng anh vào Viện Bỏng quốc gia.
Phải cảnh giác khi đốt sưởi ấm trời lạnh giá.
Ông Nguyễn Văn Tuấn nhà ở quận Hoàng Mai, Hà Nội là một bệnh nhân bị tiểu đường kinh niên. Bữa nọ, một người bạn rủ ông đến nhà họ chơi nhân tiện "khoe" một cái máy sưởi mới rất tiện dụng. Để bạn ngồi sưởi thử, chủ nhà chạy đi pha trà. Một lát sau quay lại thì thấy ông Tuấn ngồi đờ ra, hai chân đã bị bỏng nặng. Nguyên do là ông bị tiểu đường nên không có cảm giác, cứ kê sát chân vào nguồn nhiệt khá lâu mà không biết gì. Sau nhiều tuần điều trị tại Viện Bỏng quốc gia, ông Tuấn phải chuyển sang Bệnh viện Bạch Mai vì phải điều trị cả tiểu đường. Bác sĩ đánh giá, đôi chân của ông rất ít khả năng hồi phục.
Một trường hợp khác, anh Linh nhà ở quận Hà Đông bị thoái hóa đốt sống cổ phải nằm liệt một chỗ. Từ thắt lưng trở xuống, hầu như anh không có cảm giác. Thấy trời lạnh quá, người nhà mua một túi chườm nóng, đặt dưới lưng anh để giữ ấm. Sau nửa ngày, vợ anh lúc thay áo thì phát hiện lưng chồng bị phồng rộp do quá nóng. Tuy nhiên, chị vợ chủ quan liền... tự điều trị cho chồng. Hậu quả, anh Linh bị hoại tử phải tiến hành phẫu thuật, ghép da rất đau đớn.
Chưa hết, ông Bùi Hồng Phong nhà ở Thanh Sơn (Phú Thọ) lại nhập viện trong tình trạng râu tóc cháy xém, tay và một mảng lưng bị bỏng nặng. Số là, ông được vợ giao nhiệm vụ canh nồi cám lợn. Lúc cám được bắc ra, ông tranh thủ "bắn" một bi thuốc lào. Chả biết thuốc ngon đến mấy, mà ông bị... say rồi lăn luôn vào bếp củi đang cháy phừng phừng.
Bác sĩ Phạm Quang Thịnh, Khoa Hồi sức Cấp cứu, Viện Bỏng quốc gia kể lại. Cách đây chưa lâu, một bệnh nhân tên là Thức (quê Hải Dương, năm nay đã ngoài 80 tuổi) bị liệt nửa người nhập viện trong tình trạng bỏng toàn thân. Người nhà của bệnh nhân cho biết do máy sưởi bị hỏng, thương bố rét, gia đình đã lấy bếp than đặt dưới giường để sưởi ấm cho bố. Tưởng để bếp than nhỏ là an toàn nên không có ai trông ông, đâu ngờ mới có hơn tiếng thì lửa từ bếp than bùng lên táp vào tấm chăn ông Thức đang đắp khiến cho ông bị bỏng nặng.
III. Vẫn theo bác sĩ Tuấn việc chữa trị cho bệnh nhân bỏng là người già và trẻ em gặp rất nhiều khó khăn vì da mỏng nên khi bị bỏng thường rộng và sâu khiến khả năng hồi phục và tái tạo da rất kém. Ngoài ra, quá trình tiếp nhận và điều trị các bệnh nhân trên cũng đã có một vài ca do sơ cứu ban đầu sai nên hậu quả càng nghiêm trọng.
"Việc xử lý sau khi bị bỏng sao cho đúng cách là vô cùng quan trọng" - bác sĩ Tuấn nhấn mạnh. Phòng 417 có cháu Nguyễn Anh Tú bị bỏng nước sôi. Người nhà tự chữa trị bằng cách... băng bó khiến cho vết thương ngày càng lan rộng. Cháu đã phải phẫu thuật hai lần, dùng cả da người khác để đắp vào song mấy ngón chân vẫn phải cắt bỏ.
"Tuần trước, Khoa Bỏng trẻ em tiếp nhận một bệnh nhi trong tình trạng rất nguy kịch. Cháu K. quê ở Hà Nam mới được hơn 1 tuổi, bị bỏng từ hồi tháng 11. Không biết người nhà nghe ai xui, đã dùng thuốc đông y đắp cho cháu. Hậu quả vết bỏng ngày càng lan rộng, gây phù nề toàn thân. Mặc dầu các y bác sĩ hết lòng chạy chữa, nhưng cháu bé đã không qua khỏi..." - nói đến đây, mắt bác sĩ Tuấn rơm rớm.
TS. Phạm Văn Gia, Phó Giám đốc Viện Bỏng quốc gia cảnh báo. Khi người lớn tắm rửa, chăm sóc trẻ (nhất là trẻ dưới 36 tháng tuổi) thì cần phải rất thận trọng. Tuyệt đối không cho các cháu tự sử dụng bình nóng lạnh, vì các cháu chưa biết điều chỉnh. Khi pha nước ấm để tắm cho các cháu thì phải đổ nước lạnh ra chậu trước, sau đó mới được rót thêm nước nóng cho tới khi đủ ấm, tuyệt đối không làm ngược quy trình.
Đặc biệt, đối với người già và trẻ nhỏ khi sử dụng các thiết bị sưởi ấm trong những ngày trời rét cần phải luôn có người lớn trông coi. Khi không may bị cháy, cần tìm cách đưa ngay nạn nhân ra khỏi vùng cháy, để tránh hít phải khí độc. Đối với vết bỏng cần rửa ngay bằng nước đun sôi để nguội, tuyệt đối không dùng nước đá, kem đánh răng hay các loại lá cây. Sau đó, lấy khăn sạch phủ lên vết bỏng và chuyển bệnh nhân tới ngay bệnh viện
