Cuốn nhật ký đặc biệt của phóng viên chiến trường Điện Biên Phủ

Ngày nay, khi đến thăm Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên), công chúng có cơ hội được chiêm ngưỡng một kỷ vật đặc biệt, đó là cuốn nhật ký chiến trường của Đại tá quân đội, họa sĩ Phạm Thanh Tâm (1932-2019).

  • Trao tặng cơ quan lưu trữ quốc gia loạt ảnh, tư liệu quý của nhiều phóng viên chiến trường

Cuốn nhật ký gồm 44 trang viết tay và các ký họa chiến trường ghi lại những diễn biến, cảm xúc của một nhà báo - chiến sĩ trực tiếp tham gia 55 ngày đêm “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt” trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Từ 20 năm trước, cuốn nhật ký này  từng gây xôn xao dư luận thế giới khi được NXB Asia Ink xuất bản bằng tiếng Anh với tựa đề “Drawing Under Fire: War diary of a young Vietnamese artist”.

Một trong những phóng viên chiến trường đầu tiên

Tháng 5/2024, cuốn sách “Kí họa trong chiến hào” - là cuốn nhật ký in cùng hơn 30 ký họa của họa sĩ - chiến sĩ Phạm Thanh Tâm đã được NXB Kim Đồng phát hành nhân dịp kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Bản tiếng Việt sử dụng tư liệu thiết kế và hình ảnh của ấn bản tiếng Anh “Drawing Under Fire: War diary of a young Vietnamese artist” ấn hành năm 2005 của NXB Asia Ink . Toàn bộ phần nhật ký của họa sĩ Phạm Thanh Tâm được đánh máy lại từ bản chép cuốn nhật ký năm 1954 của họa sĩ do NXB Asia Ink cung cấp.

Trang 24: Cuốn nhật ký đặc biệt của phóng viên chiến trường Điện Biên Phủ -0
Cố nhà báo, họa sĩ Phạm Thanh Tâm. (Ảnh tư liệu của Bảo tàng TP Hồ Chí Minh).

Họa sĩ Phạm Thanh Tâm quê gốc ở Nam Định, sinh năm 1932 tại Hải Phòng. Năm 1950, Phạm Thanh Tâm vào bộ đội, được phân công về Ban Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Trung đoàn Bộ binh 34, làm phóng viên báo “Tất thắng” hoạt động chủ yếu ở vùng Nam Định, Ninh Bình. Do có năng khiếu hội họa và trước đó đã được theo học lớp dạy vẽ ngắn ngày của Liên khu 3, ông vừa viết báo vừa vẽ minh họa. Sau đó, Phạm Thanh Tâm trở thành phóng viên của báo “Quyết thắng” thuộc Đại đoàn Công pháo 351, được gửi đến một trung tâm huấn luyện quân sự ở biên giới với Trung Quốc. Cuối tháng 1/1954, ông trở lại chiến trường với vai trò phóng viên kiêm họa sĩ, trực tiếp tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Tại chiến trường, ông vừa viết tin, bài cho báo “Quyết thắng”, vừa gửi tin bài cho Báo “Quân đội nhân dân” và vẽ ký họa chiến trường.

Cuốn nhật ký được tác giả Phạm Thanh Tâm thực hiện từ tháng 2/1954, sau khi ông đi bộ xuyên 160km đường rừng từ Lào Cai đến Yên Bái để tham gia chiến dịch, sau đó đi tiếp chặng đường hơn 300km đến Điện Biên Phủ. Cuốn nhật ký làm lay động bạn đọc thế giới khi được xuất bản bằng tiếng Anh năm 2005 vì đã phản ánh một cách trung thực, sinh động về cuộc hành quân đầy gian khổ, hy sinh mà anh dũng của quân dân Việt Nam. Các chiến sĩ pháo binh chỉ bằng đôi tay trần đã kéo những khẩu pháo nặng hơn 2 tấn vượt qua núi non hiểm trở vào sát trận địa.

“Kí họa trong chiến hào” gồm 3 phần: “Đường ra trận”, “Trong chiến hào” và “Về hậu phương”. Trong đó: “Đường ra trận” là đường lên với Điện Biên nơi Phạm Thanh Tâm ghi lại chân dung những người ông gặp trên đường ra chiến dịch, đó là dân công hỏa tuyến, công binh mở đường, thanh niên xung phong và đặc biệt gần gũi với ông là chân dung những người pháo thủ thức suốt đêm để kéo pháo lên trận địa; Phần “Trong chiến hào” là những trang nhật ký viết trong suốt 55 ngày đêm của chiến dịch Điện Biên Phủ với những ghi chép sống động hữu ích cho bất cứ ai muốn tìm hiểu về chiến dịch Điện Biên Phủ; Phần “Về hậu phương” là niềm vui chiến thắng, những dự cảm về cuộc chiến phía trước để có được ngày hòa bình lâu dài.

Trang 24: Cuốn nhật ký đặc biệt của phóng viên chiến trường Điện Biên Phủ -0
Cuốn “Ký họa trong chiến hào” được NXB Kim Đồng phát hành năm 2024.

Là phóng viên khi ấy mới đang ở độ tuổi 20, qua mô tả trong cuốn nhật ký với 44 trang viết tay bằng bút mực, nhà báo Phạm Thanh Tâm khi đó đã di chuyển khắp chiến trường, xuyên qua chiến hào, tìm đến các trận địa pháo kề cận quân thù để thu thập thông tin về tình hình chiến sự. Ông ngủ trong trận địa, tham gia đào hầm, kéo pháo, đưa tin chiến trận cho các báo, vẽ ký họa, sáng tác thơ, bài hát…về những chiến sĩ pháo binh, lực lượng dân công hỏa tuyến tham gia mở đường, vận chuyển vũ khí, đạn dược, lương thực phục vụ chiến dịch. Đặc biệt, quá trình bám sát trận địa, ăn ngủ cùng bộ đội, ông còn dành nhiều trang nhật ký viết về Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, về Quân đội nhân dân Việt Nam... với tất cả tấm lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc. Phần cuối cuốn nhật ký là những bài hát, bài thơ do chính ông sáng tác nhằm cổ vũ, động viên tinh thần đồng chí, đồng đội trước mỗi trận đánh. Trong đó có một số bài tiêu biểu, như: “Đoàn quân anh dũng bắn phi cơ”; “Cho toàn Tây Bắc yên vui”; “Giặc Pháp ở Điện Biên Phủ sợ pháo ta”; “Hoan hô chiến thắng Điện Biên”... Năm 2014, nhân dịp kỷ niệm 60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, họa sĩ Phạm Thanh Tâm đã trao cuốn nhật ký quý giá của mình tặng Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Số phận đặc biệt của cuốn nhật ký chiến trường

Cũng có nhiều người đặt câu hỏi, tại sao một cuốn nhật ký đặc biệt, có giá trị lịch sử như vậy mà lại được xuất bản bằng Tiếng Anh và mãi tới 20 năm sau đó mới xuất hiện phiên bản tiếng Việt? Có lẽ, cũng giống như cuộc đời,  cuốn sách này dường như cũng có số phận của riêng nó. Nhà báo - giám tuyển Sherry Bunchanan đã tình cờ biết được họa sĩ Phạm Thanh Tâm có ghi nhật ký trong những ngày ở chiến trường Điện Biên Phủ khi bà đi tìm hiểu về mỹ thuật trong chiến tranh của Việt Nam, trong đó Phạm Thanh Tâm là một trong số ít các họa sĩ có mặt trong cả 2 cuộc chiến. Sherry Bunchanan đã may mắn được nhà báo - họa sĩ Phạm Thanh Tâm cho phép xuất bản cuốn nhật ký được ông giữ gìn cẩn thận suốt gần 50 năm, để những ghi chép đặc biệt đó có cơ hội được giới thiệu đến với độc giả thế giới. 

Trang 24: Cuốn nhật ký đặc biệt của phóng viên chiến trường Điện Biên Phủ -0

Khi phiên bản tiếng Anh về cuốn nhật ký của Phạm Thanh Tâm xuất hiện, dư luận thế giới dường như ngỡ ngàng bởi vì cho đến thời điểm năm 2005, rất ít cuốn sách về chiến dịch Điện Biên Phủ từ góc nhìn của quân Việt Minh được xuất bản. Trong ấn bản tiếng Việt của “Ký họa trong chiến hào” được NXB Kim Đồng phát hành, nhà báo - giám tuyển Sherry Bunchanan đã chia sẻ: “Tôi thật lòng ngưỡng mộ sự bình tĩnh của Phạm Thanh Tâm dưới làn đạn của một trong những trận chiến khốc liệt nhất thế kỷ 20, trận chiến mang lại độc lập cho Việt Nam. Giữa chiến trường ông vẫn giữ được lòng trắc ẩn, giúp đỡ đồng đội của mình thông qua các bức tranh và vẫn có thể bình tâm cầm bút viết ở chốn mà nhà báo Mỹ Bernard Fall mô tả là “một góc địa ngục”…”.

Sau khi trở về từ chiến trường Điện Biên Phủ, năm 1955, phóng viên Phạm Thanh Tâm được điều về công tác tại Báo Quân đội nhân dân, sau đó ông theo học Trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam (nay là Đại học Mỹ thuật Việt Nam). Trong cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước, ông đã tham gia với vai trò đặc phái viên của Cục Tuyên huấn (Tổng cục Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá Quân đội nhân dân Việt Nam ông đã đến Chiến dịch Khe Sanh, Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử với vai trò là một họa sĩ chiến trường, rồi nghỉ hưu ở cương vị Giám đốc Xưởng Mỹ thuật Quân đội với quân hàm Đại tá…

Những câu chuyện đời lính bằng tranh, ký họa của ông cho đến nay vẫn được cán bộ, chiến sĩ và công chúng trong nước và thế giới yêu thích bởi sự chân thực, sống động và đầy ắp tính lịch sử, là một khối tư liệu bằng hình ảnh vô cùng quý giá. Chỉ tiếc rằng, khi bản tiếng Việt của cuốn sách “Kí họa trong chiến hào” được xuất bản tại Việt Nam thì Đại tá, cựu phóng viên chiến trường, họa sĩ Phạm Thanh Tâm đã về miền mây trắng…

  • Những đám cưới phóng viên chiến trường Những đám cưới phóng viên chiến trường
  • Ký ức không quên của một phóng viên chiến trường Ký ức không quên của một phóng viên chiến trường
Nguyệt Hà

Các tin khác

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người Ok986 vip Thiên đường trò chơi năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm OK9 đã banh hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chiến tranh "mượn" ông đi nhưng chưa trả lại cho bà. Một lời hứa, đợi chờ kéo dài tận 6 thập kỷ còn mãi trong tim. Thương một người hẹn mãi mãi không về, quý một người giữ mãi đợi chờ. Đó là chuyện tình bất tử của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và cô giao liên Nguyễn Thị Lệ.

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Tháng Bảy - tháng Tri ân, tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ và những địa bàn từng là chiến trường ác liệt năm xưa ở miền Trung, cuộc hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai. Từ những phần mộ chưa biết tên đến các khu vực nghi còn hài cốt liệt sĩ trong rừng sâu, núi cao hay dưới lòng đất của các chiến trường cũ, tất cả đều đang được rà soát bằng nhiều giải pháp đồng bộ, với mục tiêu trả lại tên tuổi cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Triệu con tim của cả nước đang hướng về “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Những ngày này, việc thực hiện chiến dịch đang diễn ra rất khẩn trương tại tất cả các địa phương. Và lực lượng OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đang bám sát nhiệm vụ mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giao cho.

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Từ cô gái 15 tuổi làm giao liên giữa vùng địch kiểm soát đến nữ Đội trưởng Đội trinh sát An ninh vũ trang huyện Duy Xuyên (Quảng Nam cũ) lập nhiều chiến công vang dội trên chiến trường Quảng Đà, Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Xoa đã dành trọn tuổi thanh xuân cho cách mạng. Hơn 50 năm sau ngày OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao thống nhất, người nữ chiến sĩ năm xưa vẫn lặng lẽ tiếp tục hành trình cống hiến... 

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Khi hàng vạn người dân và du khách ngước nhìn bầu trời sông Hàn (Đà Nẵng) chờ đón những màn pháo hoa rực rỡ của Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), ở một "mặt trận" khác, những cán bộ, chiến sĩ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á TP Đà Nẵng vẫn lặng lẽ canh giữ vùng trời lễ hội. 

Khi AI bước vào tòa soạn…

Khi AI bước vào tòa soạn…

Chiều muộn, tại một toà soạn ở Hà Nội, những phóng viên vẫn lạch cạch gõ chữ. Những bài báo dần lên khuôn hình. Thế nhưng, thay vì căng mắt dò lỗi bài viết, giờ đây phóng viên có thể nhấn một câu lệnh, chỉ trong tích tắc các lỗi chính tả sẽ được AI báo về. Điều đáng nói, “dò lỗi” chỉ là một Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP rất nhỏ trong muôn vàn công đoạn khác mà giờ đây AI có thể hỗ trợ các toà soạn báo.

OK9 thể thao xanh chín tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

OK9 thể thao xanh chín tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển tới mức có thể viết các bài báo, tóm tắt sự kiện và đưa ra những phản hồi mang tính Ok9cab Link Chính Thức chỉ trong vài giây, “AI đang thay đổi OK9 thể thao xanh chín đến mức nào” là một câu hỏi không thể né tránh.

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

Ký ức chiến tranh, niềm trăn trở và ám ảnh về năm tháng tù đày đã thôi thúc người cựu tù Côn Đảo cầm bút viết nên cuốn sách “Những năm tháng khốc liệt”. Với chất liệu sống thô ráp, chân thực, cùng khoảng thời gian chịu đựng mọi đòn roi tra tấn và khổ đau tận cùng của kiếp người đã tạo nguồn cảm xúc giúp tác giả Hoàng Phương kể lại câu chuyện của đời mình cùng những người bạn tù “nơi địa ngục trần gian” Côn Đảo.

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Trên dải cát trắng khô cằn ven biển, thôn Phú Hội, xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị đang chứng kiến sự chuyển đổi rõ nét khi nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản mới như ốc hương, cá kình, cá lăng đuôi đỏ… từng bước mở rộng. Những đối tượng nuôi đa dạng, ứng dụng kỹ thuật mới không chỉ mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn vùng đất cát, mà còn tạo thêm nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân.

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và OK9giaitri đăng nhập cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về Ôk9 chương trình khuyến mãi, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.