Sau nhiều năm xoay xở OK9 thể thao xanh chín thuốc thú y, chăn nuôi gia súc gia cầm… năm 2007, bác sĩ Hoàng Triều quyết định chuyển sang nuôi ngựa bạch. Cùng với bà Nguyễn Thị Thanh Hằng - Giám đốc Điều hành Công ty cổ phần Hội Thú y Việt Nam thành lập trang trại ngựa Vạn An.
"Qua quá trình nghiên cứu, tôi đúc kết ngựa bạch vừa là một nguồn dược liệu quý, vừa có giá trị OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao cao. Gần như tất cả các bộ phận của ngựa bạch đều có thể chế biến thành thuốc, nâng cao sức khỏe cho con người. Thịt ngựa bạch thì khỏi nói rồi, bộ xương dùng để nấu cao, các bộ phận khác như mắt, phổi, móng ngựa bạch đều là những vị thuốc quý, mà thực tế đã chứng minh. Mắt ngựa bạch có thể ngâm rượu dùng điều trị cho những người mắt kém. Phổi ngựa bạch thì đặc trị viêm phổi, ho lao. Móng ngựa bạch dùng cho người bị trĩ… Một con ngựa bạch trưởng thành hiện có giá từ 50 đến 70 triệu (trong khi một con trâu, bò chỉ tầm 15-20 triệu). Nếu biết chăm sóc đúng cách thì ngựa bạch cũng là loài dễ nuôi, dễ phát triển" - bác sĩ Triều chia sẻ.
Hoàng Triều trực tiếp lên Thái Nguyên, Lạng Sơn, Cao Bằng… tuyển lựa giống ngựa bạch tốt nhất để mang về nuôi ở trang trại của mình. "Ngựa bạch là loài ngựa hiếm, toàn thân trắng muốt, hai mắt có màu trắng mây, trông không tinh nhanh mà lờ đờ như buồn ngủ, con ngươi có một vành màu đồng lửa bao quanh, 4 chân có móng sừng màu ánh bạc. Đêm tối nhìn vào mắt ngựa sẽ thấy màu đồng đỏ rực lên.
Đặc biệt, mũi, mõm và bộ phận sinh dục có màu hồng đỏ. Nếu không đủ những đặc điểm trên thì chỉ được gọi là ngựa kim. Thống kê của Hội Thú y Việt Nam, hiện nước ta chỉ có hơn 400 con ngựa bạch, riêng Lạng Sơn có khoảng 160 con".
Có thể nói, bác sĩ Hoàng Triều và doanh nhân Nguyễn Thị Thanh Hằng là điển hình của người dám nghĩ, dám làm. Nhiều người dân trong vùng gọi vui bác sĩ Triều là ông "bạch mã ôn".
Vốn trước kia vùng bờ bãi Yên Mỹ chỉ là dải đất tuyền lau sậy, hoang hóa ven đê sông Hồng, sau một thời gian qua bàn tay của bà Thanh Hằng và bác sĩ Triều bãi đất ấy đã trở thành trang trại ngựa Vạn An có quy mô 7 hécta. Hiện trang trại đã có gần 100 con với 60 con ngựa cái sinh sản.
"Ngựa bạch vốn là loài lành tính, dễ thuần song người chăn cũng phải có kiến thức, biết đúc rút kinh nghiệm qua những lần thất bại" - bác sĩ Triều kể.
"Khi đem ngựa bạch từ Cao Bằng về Hà Nội, rời khỏi môi trường thân thuộc thì điều đầu tiên phải biết thuần hóa chúng theo điều kiện ở đồng bằng. Vốn chỉ quen ăn cỏ, lá mía… nay chúng tôi bắt chúng chuyển sang ăn thân cây ngô, bèo tây - là những thức ăn dễ kiếm ở ngoại thành, nông thôn. Thỉnh thoảng cho ăn thêm thóc, ngô, cám gạo. Thậm chí còn sử dụng cả bã bia để cho ngựa ăn. Có ông tiến sĩ nông học về tham quan trại ngựa đã phải hốt hoảng trợn mắt vì cho rằng dùng bã bia cho ngựa ăn thì sẽ bị sinh bệnh chướng khí, tắc tử ngay lập tức. Nhưng dĩ nhiên là điều đó chưa bao giờ xảy ra ở đây".
Để có thành công như ngày hôm nay. những người chủ của trang trại cũng phải trả những cái giá không hề rẻ. Khi lứa ngựa đầu tiên được nhập về, do vừa chuyển đổi chuồng trại từ chăn nuôi lợn sang ngựa, nên nhiều lần ngựa thoát ra khỏi chuồng. Và sau một trận mưa lụt, một cặp ngựa mẹ con đã chết đuối.
Ngựa bạch cũng là loài ít bệnh tật, song nó có một tật nan y là bệnh đau bụng. Khi nhiễm bệnh này sau khoảng 3 giờ mà không được chạy chữa kịp thời, ngựa sẽ tử vong. Chính vì thế, việc cắt đặt lịch trực, cho ngựa ăn… luôn phải được đảm bảo.
Có lần đang giữa đêm mưa gió, bác sĩ Triều đã phải bật dậy bởi tiếng đập cửa rầm rầm. Hóa ra, một cậu nhân viên phát hiện con ngựa đẹp nhất trang trại bị đau bụng, đang chổng bốn vó lên trời, đập đầu khắp nơi. Bác sĩ Triều chạy vội ra chuồng ngựa lấy mấy bao cỏ kê đỡ đầu ngựa. Bởi nhiều con ngựa cứ đập đầu như thế thì sẽ chết vì bị vỡ xương đầu, xương mặt chứ chưa chắc đã là do bệnh đường ruột. Rồi sau đó mới dùng các loại thuốc tiêm giảm đau, kháng sinh…
Ngựa cũng là giống vật "khó đẻ". Mỗi năm nó chỉ sinh được một lứa, mỗi lứa chỉ đẻ một con. Không có chuyện sinh đôi, sinh ba. Từ lúc có mang cho đến khi sinh nở kéo dài đến 11 tháng. "Ngựa đực, cái khi giao hợp cũng rất nhanh, chỉ tầm vài phút là xong. Khi ngựa cái đã thụ thai, nó sẽ không cho ngựa đực đụng đến nữa" - ông Triều kể như một nhà "ngựa học" thực thụ.
Việc chăm sóc ngựa cái mang thai cũng phải "nâng như nâng trứng, hứng như hứng hoa". Vì ngựa cái rất dễ bị sảy thai. Trước và sau khi đẻ cũng phải bổ sung khẩu phần ăn cho ngựa mẹ và cho ngựa mới sinh uống thêm sữa. 6-7 tháng sau ngựa con mới rời mẹ. Tất cả những kinh nghiệm mà bác sĩ Triều đúc rút qua quá trình nuôi ngựa đều được ông truyền lại cho những nông dân khi họ mua ngựa giống của ông.
Và cho đến thời điểm này trại ngựa Yên Mỹ cũng là trang trại đầu tiên thành công trong việc bảo tồn gien, nhân giống và nuôi ngựa bạch quý hiếm ở nước ta hiện nay
