“Chuyển thể” hay “cải biên”?

“Quyên”, “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”, “Chuyện của Pao”, “Xóm trọ 3D”, “Quả tim máu”, “Dạ cổ hoài lang”... vẫn thường được gọi là phim chuyển thể từ tác phẩm văn học hoặc sân khấu nổi tiếng trước đó. Thế nhưng, thuật ngữ “chuyển thể” vốn được sử dụng phổ biến giờ đây bị cho là làm sai lệch bản chất và vị thế của tác phẩm sinh sau đẻ muộn.
  • Phim chiếu rạp chuyển thể từ truyện cổ tích:''Món ngon'' khó làm?
  • Phim chuyển thể: Miếng bánh khó xơi

Trong OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á nghiên cứu mới nhất mang tên “Chân trời của hình ảnh – Từ văn chương đến Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP qua trường hợp Kurosawa Akira”, Tiến sĩ Đào Lê Na, giảng viên Khoa Văn học, Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn TP Hồ Chí Minh đã dùng thuật ngữ “cải biên” thay cho thuật ngữ “chuyển thể”. Theo cô, dù nghe không quen tai nhưng đây là thuật ngữ phản ánh chính xác bản chất tác phẩm vốn dựa vào một tác phẩm gốc.

Trong tiếng Anh, người ta dùng thuật ngữ “adaptation” để chỉ “một quá trình cụ thể liên quan tới việc chuyển đổi từ một loại hình nào đó thành loại hình khác: tiểu thuyết thành phim, kịch thành nhạc, kịch hóa văn xuôi tự sự và văn xuôi tiểu thuyết, hoặc những chuyển động ngược của việc làm phim thành văn xuôi”.

Thế nhưng khi nói đến những bộ phim dựa trên chất liệu gốc là tác phẩm văn chương, sân khấu... thì ở Việt Nam có thói quen dịch thuật ngữ “adaptation” thành “chuyển thể”. Cắt nghĩa tường tận thuật ngữ “chuyển thể” sẽ thấy nó dẫn đến sự mặc định tai hại: đó là tác phẩm chỉ chuyển từ thể loại này sang thể loại khác. Và như thế đương nhiên nội dung vẫn giữ nguyên.

Tiến sĩ Đào Lê Na (trái) và đạo diễn Phan Gia Nhật Linh (phải) trong một buổi trao đổi về Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP.
Tiến sĩ Đào Lê Na (trái) và đạo diễn Phan Gia Nhật Linh (phải) trong một buổi trao đổi về Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP.

Với sự mặc định này, khán giả và ngay cả người làm phim bắt buộc tác phẩm chuyển thể phải trung thành với tác phẩm gốc. Đây là điều đáng tiếc cho bộ phim “Đảo của dân ngụ cư”. Phim lấy chất liệu từ truyện ngắn cùng tên của nhà văn Đỗ Phước Tiến.

Để chuyển một truyện ngắn có độ dài chừng chục trang thành một kịch bản phim 90 trang, diễn viên – đạo diễn Hồng Ánh sáng tạo thêm rất nhiều chi tiết. Thế nhưng, những tình tiết chính của cốt truyện thì đạo diễn vẫn giữ nguyên dẫn đến một kịch bản thiếu logic. Nguyên nhân người cha giấu kỹ cô con gái suốt hơn 20 năm không được làm rõ, cái chết của cô con gái vì bị cha đầu độc không cho thấy sự phát triển, sự thay đổi của nhân vật khi có được tình yêu đích thực trong đời…

Thắc mắc thì Hồng Ánh cười trừ: “Làm sao có thể thay đổi được cái kết khi đây là phim chuyển thể?”. Rõ ràng thuật ngữ “chuyển thể” đã trói buộc người làm phim, làm cho nhiều người hiểu sai về loại phim này. 

Thực tế trong lịch sử Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP, bất kỳ bộ phim nào dựa trên tác phẩm gốc đều có sự thay đổi, thể hiện cách đọc, cách cảm nhận của nhà làm phim bằng ngôn ngữ mới (ở đây là ngôn ngữ Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP). Sự thay đổi ấy có khi chỉ chút ít hoặc khác xa hoàn toàn tác phẩm gốc. Đó là một sự đồng sáng tạo, tái sáng tạo với tác giả văn chương, tác giả sân khấu. Họ đã làm sống dậy những điều họ đọc được bằng cảm quan của mình, bằng tư duy sáng tạo của mình và bằng cảm xúc, bằng văn hóa của riêng mình. Từ đó tác phẩm ảnh hưởng phong cách làm phim của người cải biên.

Trong phim “Cô gái đến từ hôm qua”, bối cảnh không phải là năm 1988 như trong truyện Nguyễn Nhật Ánh mà là năm 1997 – thời của đạo diễn Phan Gia Nhật Linh còn ngồi trên ghế nhà trường. Những cảnh kỹ xảo như lớp học bỗng biến thành khu vườn thần tiên, Thư hóa thành con chim bay vút đi tìm Việt An, chương trình Làn sóng xanh hay cuốn sổ bí mật… là sáng tạo riêng của đạo diễn để thể hiện sự mơ mộng của thế hệ anh.

Có thể thấy, cải biên đã đặt lại các chất liệu gốc trong bối cảnh phù hợp và những bối cảnh này đôi khi còn rộng lớn, phức tạp hơn bối cảnh của chất liệu có trước. Từ bối cảnh khác biệt so với bối cảnh gốc, tác phẩm cải biên ít nhiều mang đến những ý nghĩa, thông điệp khác.

Do đó, thuật ngữ “cải biên” sẽ bao hàm trong đó ý nghĩa về sự thay đổi, giúp nhà làm phim hiểu đúng để tự do thể hiện sự sáng tạo của mình. Qua đó, giới phê bình và khán giả sẽ có cái nhìn công bằng với tác phẩm cải biên. Họ sẽ không còn xem xét tính trung thành hay không trung thành của tác phẩm cải biên với bản gốc, xem xét phim dở hoặc hay hơn bản gốc mà quan chiếu nó như một tác phẩm độc lập.

Nói như đạo diễn Phan Gia Nhật Linh, người nổi tiếng với các bộ phim cải biên như “Em là bà nội của anh”, “Cô gái đến từ hôm qua”: “Điều tôi quan tâm là bộ phim đó có hay hay không, có chạm đến cảm xúc của khán giả hay không. Nên nỗ lực để tạo ra một bộ phim độc lập, có OK9giaitri đăng nhập riêng của nó. Để từ đó có thể phát triển, nhào nặn bộ phim theo ý riêng của mình mà không lo lắng về việc nó sẽ bị so sánh với bản gốc”.

Sáng tạo mới quyết định sự thành công của bộ phim cải biên chứ không phải là trung thành. Sáng tạo mới khiến cho tác phẩm văn chương thực sự được thổi hồn, được sống lại trong OK9giaitri đăng nhập của một loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 khác. Sáng tạo ở đây không phải là tùy tiện mà là nhằm tái cấu trúc những điều tinh túy của tác phẩm văn chương trong đặc trưng của loại hình mới là Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP. Bởi về bản chất của cải biên thì Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP của đạo diễn là chuyển tải ý nghĩa tác phẩm văn học sang một hình thức mới. Điều này có nghĩa là đạo diễn dù sáng tạo cỡ nào, thậm chí thay đổi cốt truyện nhưng nó vẫn phải đảm bảo làm rõ hồn cốt, cái tinh túy của tác phẩm mà nó dựa vào.

Trong hội họa và điêu khắc luôn luôn có những tác phẩm cải biên từ văn học. Thế nhưng khi giải mã chúng, các nhà phê bình dẫu có so sánh với các tác phẩm được cho là nguồn cảm hứng ban đầu, họ không đặt nặng vấn đề trung thành hay không trung thành mà chỉ giải mã bản thân tác phẩm cải biên, những chi tiết đặc sắc làm nên sự độc đáo của tác phẩm cải biên ấy.

Tuy nhiên, đối với các tác phẩm Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP cải biên từ văn học, các nhà phê bình lại không có cái nhìn vị tha như thế. Hầu hết các bài nghiên cứu tác phẩm Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP cải biên từ văn học không tập trung xem xét những yếu tố mang tính đặc trưng của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP để thấy được sự độc đáo, tinh độc lập tương đối của các tác phẩm cải biên. Họ chỉ so sánh xem tác phẩm cải biên đã trung thành với tác phẩm văn chương hay chưa, tại sao lại thiếu đi chi tiết này, chi tiết khác, tại sao có những chi tiết khác với tác phẩm văn chương, có bóp méo ý đồ của tác giả hay không…

Một cảnh trong phim “Đảo của dân ngụ cư”.
Một cảnh trong phim “Đảo của dân ngụ cư”.

Và lẽ thường, tác phẩm văn chương lại được nhìn nhận cao hơn, tung hô nhiều hơn so với tác phẩm Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP cải biên.

Theo Tiến sĩ Đào Lê Na, sở dĩ có sự phân biệt như thế là do ba nguyên nhân. Thứ nhất, điêu khắc và hội họa là hai bộ môn Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 ra đời cùng với sự xuất hiện của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nhân loại nói chung, chúng tái hiện thế giới con người và có ngôn ngữ riêng của mình. Trong khi đó, Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP khi mới ra đời thường bị đánh giá thấp vì đây là loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 sinh sau đẻ muộn và lại là sự tổng hòa của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 khác như: văn học, âm nhạc, nhiếp ảnh…

Ban đầu Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP chỉ là sự “kể lại” tác phẩm văn học, tái hiện OK9giaitri đăng nhập sinh hoạt bằng kỹ thuật chứ chưa mang nhiều tính chất Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 riêng. Thứ hai, nhiều nhà phê bình cho rằng việc sao chép cơ học các tác phẩm Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 và việc sử dụng các loại thiết bị máy móc để phản ánh thế giới khiến cho tinh anh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 bị mất đi. Họ cho rằng tinh anh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 được tạo ra từ óc thẩm mỹ và đôi bàn tay tài hoa tạo nên những sản phẩm độc nhất vô nhị. Thứ ba, công chúng tiếp nhận phim đa phần nhìn từ quan điểm văn học để thâu nhận cốt truyện và nhân vật mà chưa nhìn từ quan niệm Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP để thấy sự sáng tạo và giá trị Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP.

Về sau, các nghiên cứu về liên văn bản cùng trào lưu hậu hiện đại đã cho phép các nhà phê bình có cái nhìn khách quan hơn về Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP cải biên. Không thể xem tác phẩm Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP cải biên thuộc hàng hai bởi ngay chính bản thân tác phẩm văn học mà nó cải biên không phải là tác phẩm gốc mà nó cũng là cải biên, chuyển vị từ vô số tác phẩm có trước đó. Do đó, bất kỳ tác phẩm nào cũng có tính liên văn bản chứ không thể có cái tuyệt đối gọi là tác phẩm gốc.

Khi phân tích tác phẩm Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP cải biên, người nghiên cứu không có quyền phát xét tính trung thành hay không trung thành của nó mà chỉ có thể phân tích tính liên văn bản của nó với tác phẩm văn chương, phân tích sự chuyển vị bên trong tác phẩm Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP và sự chuyển vị ấy tạo ra ý nghĩa mới như thế nào mà thôi...

Mai Quỳnh Nga

Các tin khác

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Ok986.vip được xếp hạng cao nhất, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Khi âm nhạc là nguồn sống vô tận

Mỗi năm, nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang đều dành thời gian trở về Việt Nam biểu diễn. Đêm độc tấu “Thanh âm vượt tầng” (Transcendental) với bộ 12 tuyệt phẩm Transcendental Etudes của nhà soạn nhạc Franz Liszt đã khiến khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia lặng người xúc động. Anh từng biểu diễn trọn bộ lần đầu tiên tác phẩm này tại Việt Nam vào năm 2022, nhưng lần trở lại này của Quang lại mang đến cho người nghe những xúc cảm mới.

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 Ok9 cab trò chơi casino phổ biến và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh OK9giaitri đăng nhập âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo OK9 Cab, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, OK9 thể thao xanh chín nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.