1. Chúng tôi đã phải mất gần trọn một ngày mới cuốc bộ hết bãi cạn giữa sông Hồng đoạn chạy qua nội thành Hà Nội. Giữa nơi vốn đã từng là lòng sông này giờ chẳng còn nước, còn bùn, chỉ có vài con thuyền mắc cạn nằm chơ vơ. Sông cạn đến đâu là con người "trưng dụng" ngay đến đó: những mái lều, những bãi thả trâu bò, cả sân bóng, thậm chí những lời... tỏ tình “mọc” lên ngay giữa nơi từng là đáy sông.
Vài ngày trước khi chúng tôi đến đây, xôn xao nhất có lẽ là chuyện những đôi trai gái yêu nhau buông lời tỏ tình xuống lòng sông một cách lãng mạn nhất nhưng cũng công khai nhất.
Lời tỏ tình của một chàng trai được viết trên bãi đất bồi dưới cầu Long Biên xuất hiện vào chiều ngày 24/12/2009, ngày lễ Giáng sinh khiến không ít người bất ngờ, trầm trồ và cầu Long Biên đã bị ùn tắc suốt buổi chiều hôm đó.
Lời tỏ tình "khổng lồ" đầy lãng mạn trên bãi cát của sông Hồng: "Với thế giới em chỉ là một ai đó, nhưng với anh em là cả thế giới". Kèm theo đó là một câu tiếng Nga kết bằng hoa hồng dịch nghĩa là: Anh yêu em. Lời tỏ tình được viết bởi chàng sinh viên năm thứ 3 Trường đại học Thành Đô (Hà Nội). Sau đó vài ngày, một lời chúc mừng sinh nhật người yêu cùng một trái tim bằng hoa hồng được kết lên bãi cát gần đó. Bãi cạn sông Hồng tưởng đang khô khát nay được những lời tỏ tình làm cho dịu mát phần nào.
Những lời tỏ tình này được vẽ lên bãi cát đã gần 10 ngày nay nhưng vẫn gần như nguyên vẹn vì nước sông Hồng đang cạn, chả đủ để mà tràn lên "hôn bờ cát trắng" như ý muốn của những chàng trai, để sóng cuốn đi lời tỏ tình một cách lãng mạn nhất. Bãi cát khô rang, thêm vài trận mưa đông rả rích khiến cho OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á kết bằng hoa trở nên xác xơ đến thảm hại.
Trên bãi nổi sông Hồng, phía bắc cầu Long Biên cũng đã nháy mắt mọc lên 3 sân bóng dã chiến có đầy đủ khung thành bằng sắt, sơn trắng hẳn hoi. Bãi bồi bây giờ đã rộng và nếu tính cả diện tích lòng sông đang cạn trắng xóa cát và cát thì có khi phải bằng cả một phường. Nhờ sự “tiếp tay” của hạn hán, bãi giữa ngày càng rộng ra.
Cách đây chưa lâu, dân bãi nổi và xóm chài được chứng kiến một cuộc đua xe ôtô ngay dưới... đáy sông. Đây là một cuộc đua dã ngoại của các thành viên trong câu lạc bộ đua xe ôtô chinh phục địa hình hiểm trở của diễn đàn otofun tái hiện đường đua kiểu Paris Dakar. Dân nghèo xóm bãi được dịp chiêm ngưỡng những ôtô "hàng khủng" hầm hố, gầm rú vượt bãi cát.
Nghe nói, trong thời gian tới, các tín đồ chơi xe môtô sẽ tổ chức một cuộc đua xe trên bãi cát giữa lòng sông cạn. Thật chẳng có đâu rộng rãi, thoáng đãng, an toàn như nơi đây. Vô tình, dòng sông Hồng cạn trơ đáy trở thành nơi vui chơi cho giới trẻ Hà thành vốn đã thiếu sân chơi trầm trọng.
Sông Hồng cạn, giới trẻ Hà thành biến nơi này thành sân chơi, thành nơi dã ngoại, thành địa điểm cắm trại, chụp hình. Anh Hà, sống ở khu bãi giữa kể: "Ban đầu mình chỉ làm vườn tược thô sơ, khai hoang thôi. Cuối tuần, bạn bè thường đến đây ăn uống, dã ngoại nên phải làm lại vườn tược, mua thêm bàn ghế cho họ đến chơi".
Sông Hồng cạn, lũ trẻ ven sông có thêm chỗ chăn bò. Kể cũng lạ, đúng là "bò thủ đô" có khác, đáy sông trơ trơ toàn cát trắng mà bò vẫn cứ nhởn nhơ, tha thẩn chẳng biết gặm cái gì. Đám trẻ con thì cứ bỏ mặc để tìm những vũng nước sót lại, sâu chưa đầy 1m để tắm, đùa nghịch. Mặc cho trời đang se se lạnh. Người ta nói mỗi anh hùng đều sinh ra bên một dòng sông, có lẽ những đứa trẻ này cũng đang tắm mình vào chút nước còn lại của dòng sông mẹ để lỡ mai đây thôi chẳng có chỗ mà dầm mình.
Thuyền bè mắc cạn trên sông Hồng.
2. Sông Hồng cạn, những cảnh lãng mạn trên những bãi bồi, bãi cát có thể khiến người ta vui trong thoáng chốc, nhưng với những người dân chài vốn sống bám vào sông, sống nhờ vào sông, họ cứ ngẩn ngơ nhìn dòng sông trơ đáy, mỏi mòn đợi ngày dòng nước hồi sinh. Họ cũng chẳng lãng mạn như các nhạc sĩ "đêm nằm nghe trong gió, tiếng sông Hồng thở than", cuộc sống hàng ngày của họ đang lay lắt theo dòng nước: nước cạn đồng nghĩa với việc thuyền lên bãi, tôm, cá cũng chẳng còn.
Những người dân chài bám trụ ven sông Hồng thường chỉ làm chài lưới quanh quẩn ở khúc sông này vì họ không có thuyền lớn để ra khơi xa. Những năm trước, vào mùa khô, nước sông vẫn dồi dào, họ vẫn có thể giăng câu, quăng lưới rồi mang thẳng lên chợ bán. Năm nay, nước sông cạn trơ, còn lại đôi luồng lạch nước đen kịt đầy chất thải từ khu dân cư đổ ra mà tôm cá không thể nào sống nổi. Bà Hồng, người xóm chài ở đây kể: "Trước thì mỗi ngày còn kiếm được vài chục nghìn nhưng giờ thì chú xem, thuyền còn chẳng nổi được lên lấy đâu ra tôm cá?".
Dân chài mắc cạn, không thể sống nhờ cá tôm. Giờ đây trên bãi cạn ở địa bàn phường Phúc Xá, quận Ba Đình, Hà Nội mọc lên một thế giới hoàn toàn khác với những căn lều lụp xụp, chắp vá bằng những bao tải rách rưới, gỗ, củi loang lổ... lạc lõng giữa phố xá phồn hoa, đô hội. Dân chài thất nghiệp, gác lưới lên bờ đi nhặt rác, cửu vạn, làm thuê...
Trưởng xóm bãi giữa Nguyễn Văn Trọng, cho biết: xóm chài này có hơn 20 túp lều cắm bãi sông, họ đều là những người làm nghề chài lưới từ tứ xứ tụ về. Nay nước cạn, họ phải cắm trại, dựng lều rồi lên bờ đi làm thuê. Ở xóm chài này từ sáng đến tối hầu như không có người lớn, chỉ có các cụ già và lũ trẻ nghịch quanh quẩn trước nhà với vài con gà, con chó.
Chúng tôi gặp ông Nguyễn Đăng Được đang thơ thẩn cho chó ăn trước cửa căn lều. Thân hình gầy gò, dúm dó, co ro lại trong cái lạnh ở bãi sông. Ông là một trong những người đầu tiên cắm dùi, dựng lều trên bãi sông này. Phiêu dạt từ Quảng Bình ra Hà Nội, ông làm đủ thứ nghề từ bốc vác, làm thuê rồi gắn mình với con thuyền, chài lưới. Hai vợ chồng ông sống với nhau đã 20 năm nhưng cũng chẳng có hôn thú hay cưới xin gì, chỉ đơn giản là gặp nhau, thương nhau rồi dắt díu về OK9 đã banh tổ ấm trên bãi sông này.
Năm nay mắc cạn, ông đành ngồi nhà đợi những đồng tiền vợ kiếm về từ nghề nhặt rác. Hai đứa con ông đã lớn nhưng việc học lại muộn màng: đứa lớn 20 tuổi mới học lớp 9, còn đứa 15 tuổi thì học lớp 4. Chúng vẫn đói ăn suốt, may mà năm nay có một tổ chức từ thiện vận động lũ trẻ lên bờ đi học rồi nuôi cơm từ sáng đến chiều: "Cũng muốn cho con cái học hành tử tế, nhưng giờ nước cạn, trông vào con cá con tôm kiếm ăn thì không đủ. Hy vọng người ta cho chúng nó học để đi đây đi đó chứ ở cái bãi sông này như cha mẹ nó chắc là không khá được đâu".
3. Mùa khô hạn năm nay ở sông Hồng có lẽ là kỷ lục trong hàng trăm năm qua. Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Trung ương, mực nước thấp nhất tại Trạm Thủy văn Hà Nội có thể xuống thấp hơn cả mức kỷ lục trong hơn 100 năm qua (0,7m) và sẽ rơi vào khoảng tháng 2, tháng 3/2010.--PageBreak--
Đây không phải là lần đầu tiên sông Hồng cạn nước, người ta đã cảnh báo chuyện này trong mấy năm qua. Đã vài năm rồi, mỗi năm, dường như con sông này lại cạn thêm một tý, mùa khô năm nay nó cạn nhanh đến nỗi nhiều người không kịp trở tay.
Sông Hồng đoạn từ Sơn Tây, Đan Phượng xuống thủ đô vốn là con đường vận chuyển hàng hóa, vật liệu OK9 đã banh, than, xi măng, cát... Những ngày này, lượng nước thấp đến mức nhiều tàu lớn không thể hoạt động được, tàu nhỏ mà đi sai luồng thì cũng coi như là... lên bãi cát. Cả khúc sông như một đại công trường, việc Oka9 kèo World Cup 2026 tàu mắc cạn diễn ra cả ngày lẫn đêm.
Ngược sông Hồng lên hướng huyện Phúc Thọ, chúng tôi chứng kiến cảnh hàng chục con tàu mắc cạn trên bãi Trung Hà. Dòng sông cạn còn lộ ra cả một con tàu bị đắm cách đây dễ đến 10 năm. Những ngày nước cạn xuống đến 1,5m thì mỗi bãi bồi có đến hàng chục con thuyền mắc cạn. Suốt đoạn từ Phúc Thọ xuống Đông Anh có đến 7 bãi cạn như vậy.
Ngày xưa, con sông Hồng còn đầy ắp nước thì mấy công ty Oka9 kèo World Cup 2026 "thất nghiệp", còn nay, họ làm không xuể, lắm khi có thuyền gọi Oka9 kèo World Cup 2026 cũng... chả thèm. Thậm chí các đội Oka9 kèo World Cup 2026 tư nhân ở đây còn nảy ra trò bán phí qua bãi cạn. Những tàu nào qua đây mà mua vé thì khi mắc cạn sẽ được Oka9 kèo World Cup 2026 miễn phí còn tàu nào "cứng cổ" không mua thì mắc cạn cứ nằm đó mà chờ, mức phí tăng cao gấp đôi. Chưa lúc nào, nghề vận tải trên sông Hồng lại khốn khó như bây giờ.
Hàng chục tàu, thuyền, xà lan cứ thế nằm nửa mình dưới sông, nửa mình trên cạn, trơ cả chân vịt đợi nước về. Mà nằm ngày nào là chi phí ra đi ngày ấy. Anh Nguyễn Sỹ Thiện, chủ tàu PT.5949 sốt ruột kể: "Con tàu này tôi mua gần 2 tỉ bạc, mới chạy được 2 năm còn chưa trả hết nợ Trang Chủ Không Chặn Của OK9.COM Chính Thức, giờ nằm chình ình thế này. Chạy mỗi chuyến mất cả triệu bạc tiền Oka9 kèo World Cup 2026, đấy là chưa kể thời gian mắc cạn trên bãi cát, bao nhiêu nhân công, rồi trễ hàng còn bị phạt. Nước mà cứ cạn thế này mãi thì chỉ có nước bán tàu".
Chúng tôi gặp anh Nguyễn Văn Long (Vĩnh Phúc) đang đứng ngồi không yên nhìn thuyền mình chơ vơ trên bãi Trung Hà. Thuyền anh chở hàng từ Yên Bái về Hà Nội mất gần 1 tuần vẫn chưa đến nơi, trong khi nếu đi bình thường, thong dong lắm anh cũng chỉ mất 2 ngày. Sông cạn, thuyền phải vượt qua 3 luồng nước cạn, mỗi nơi bị mắc cạn nằm chờ 1-2 ngày. Giờ về gần đến "đích" thì tàu bị mắc cạn ở khu vực Chèm, huyện Từ Liêm, chỉ còn cách "đích" vài kilômét.
Các chủ thuyền ở đây than thở: Sao mà sông Hồng năm nay cạn nặng thế, mùa sau mà thế này chắc bỏ thuyền lên bờ đi làm nghề... Oka9 kèo World Cup 2026.
Chỉ dăm năm trước đây thôi, người dân miền Bắc vẫn tự hào sông Hồng là dòng sông mẹ. Sông mẹ hào phóng ban tặng cho người dân hai bên bờ bao nhiêu sự trù phú. Khi xưa, trai gái sông Hồng chỉ cần thả thuyền nhẹ trôi trên dòng, vừa hát hò, vừa đùa nghịch gõ vào mạn thuyền đuổi cá. Chỉ nhẹ nhàng cứ tưởng đang chơi đùa mà thực ra đang bắt cá mưu sinh.
Những túp lều lụp xụp của dân chài "mắc cạn" trên sông Hồng.
4. Sông Hồng cạn, còn làm cho cuộc sống những người dân làm Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ hai bên bờ điêu đứng. Con sông mẹ từ ngàn năm đã cho phù sa bồi đắp nên cả đồng bằng rộng lớn và phì nhiêu này nay bỗng dưng ki kiệt một cách lạ lùng.
Giữa trời lạnh như cắt da, chúng tôi vẫn thấy anh Hải (xã Liên Mạc, Từ Liêm) xắn quần lội xuống sông gánh nước. Từ sáng sớm, vợ chồng anh phải thay nhau gánh mỗi người hàng chục gánh nước để tưới cho vườn rau cải ven sông. Trước đây, chỉ cần đi dăm mét là có lạch nước từ sông vào, giờ thì lạch cạn khô, phải đi khoảng cách gấp cả mấy chục lần như thế.
Chẳng ở đâu xa, ngay bãi giữa sông Hồng, đoạn cầu Long Biên, Chương Dương, tiếng máy nổ xịch xịch suốt ngày bơm nước từ sông lên để chống hạn cho những ruộng hoa màu. Những người nông dân ở đây phải trả từ 50-70 nghìn đồng/giờ để thuê máy bơm nước tưới cho hoa màu vì ở cách dòng nước xa quá, đường lại dốc, không thể nào gánh bằng sức người được.
Chị Nguyễn Thị Hoan buồn bã kể về mùa ngô năm nay: "Cả ruộng ngô bán được bao nhiêu tiền, thuê máy bơm thì không đủ chi phí. Hạn quá, phải bẻ ngô non mang lên trên cầu Long Biên ngồi bán. Còn hơn là vài hôm nữa héo quắt thì quăng đi hết. Xót lắm chú ạ''.
Sau lời buồn, giọng chị còn trầm hơn khi kể về hoàn cảnh gia đình mình: nhà có 8 miệng ăn, vợ chồng chị làm Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ nuôi 2 bố mẹ già và 4 đứa con đi học. Chị xót xa nhắc cảnh khi xưa, chỉ cần gieo hạt lên cứ thế bỏ mặc ruộng nương đợi ngày thu hoạch.
Xã Minh Châu, huyện Ba Vì nằm ở bãi nổi sông Hồng nên phải đi thuyền mới sang được bờ bên kia. Nay sông cạn, nước lùi ra xa, đò ngang đò dọc đều không vào sâu được nên người dân phải vật lộn với lòng sông bùn nhão nhoét. Thấy dân khổ sở, Link Trang Chủ Nhà Cái OK9 Mới Đăng Ký +69K xã phải trích ngân sách làm một con đường từ bãi chạy xuống giữa lòng sông để người dân lên đò cho đỡ cực.
Chợt nhớ nhà văn Lỗ Tấn khi xưa nói: "Thế gian này vốn làm gì có đường, người ta đi mãi rồi cũng thành đường thôi" - Đúng là lòng sông Hồng vốn không có đường thật, nhưng sông cứ cạn khô mãi, người dân đi lại mãi - thế là xuất hiện con đường giữa lòng sông.
5. Sông cạn, có người liên tưởng sự dâu bể (bãi bể hóa nương dâu). Thôi kệ, bể dâu là chuyện của trăm năm còn sông cạn mới là nỗi lo ngay trước mắt. Sông Hồng cạn - các thi nhân hẳn sẽ lo lại có một ngày nào đứng ven sông Hồng rồi giật mình nuối tiếc như Tú Xương đứng bên dòng Vị Hoàng thuở trước: "Vẳng nghe tiếng ếch bên tai, giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò". Có lẽ chẳng thể đợi đến khi có những cái "giật mình" xa xôi như vậy, ngay bây giờ, tất cả chúng ta đều mong con sông Hồng sẽ lại đầy ắp nước, để những người dân sống nhờ dòng sông đỡ âu lo hơn về cuộc sống của mình
