Chia tay không phải là hết
Cuối năm, đường phố Sài Gòn vốn đã đông nghẹt lại càng tắc nghẽn hơn vào giờ tan tầm. Nhà thơ Thanh Tùng dẫn tôi đi vòng vèo qua con hẻm nhỏ để tránh tắc đường rồi dừng ở một quán cà phê yên ắng trên đường Nguyễn Đình Chiểu. Ông chọn cái bàn kê ở góc quán, ngồi tựa lưng vào bức tường ghép bằng đá ong. Nhìn ông trong không gian ấy, có cái gì đó vừa hoang hoải cổ xưa, vừa phiêu bồng thanh tịnh. Mười bốn năm trước, tôi đã có dịp mời ông một li rượu suông tại nhà của nhà thơ Nguyễn Đỗ.
Hồi đó, Thanh Tùng mới chuyển từ Hải Phòng vào TP Hồ Chí Minh OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á. Ông đi thăm thú bạn bè văn chương bằng chiếc xe đạp lọc cọc, mái tóc như những sợi tơ trời xõa xung quanh vành mũ bê-rê. Bây giờ lại ngồi với ông, Thanh Tùng vẫn thế. Vẫn chiếc mũ bê-rê màu đen chụm trên mái đầu lưa thưa tóc trắng, xõa xuống như những sợi tơ trời. Cái khác là Thanh Tùng đã già yếu hẳn so với ngày đó. Chiếc xe đạp đã được thay bằng xe gắn máy, dù về độ cũ kỹ thì nó như nhau.
Thanh Tùng ngồi trầm ngâm đốt thuốc, thứ thuốc lá rất khó kiếm ở các quán cà phê, vì nó... quá rẻ. Chỉ hai ngàn đồng một gói. Dù là chỗ quen biết từ trước, nhưng dường như cuộc hẹn với tôi hôm nay đối với ông không được “tự nhiên” như khi thi sĩ hẹn uống rượu với bạn thơ, bởi như ông nói: - “Tôi cũng làm thơ, làm báo, nhưng rất ngại trả lời phỏng vấn của nhà báo”. Thế nên mặc cho tôi khuấy cà phê, ông cứ phiêu bồng với khói thuốc.
Dạo này bác sống thế nào ạ? – Tôi gợi chuyện với ông và nói thêm rằng, bạn đọc đã biết đến một Thời hoa đỏ nổi tiếng và rất muốn biết Thanh Tùng của ngày hôm nay như thế nào?
Ông thở dài, phả làn khói mong manh:
- Tôi khổ từ nhỏ. Thuở niên thiếu cho đến hết thời trai trẻ, tôi đi thanh niên xung phong ở Hòa Bình, sau đó lăn lộn ở hầu hết các nhà máy đóng tàu trên đất cảng Hải Phòng. Tôi làm đủ mọi việc để mưu sinh, từ kéo xe bò cho đến quai búa thợ thuyền, bán sách dạo. Thời chúng ta bí mật đóng tàu không số, tôi là một trong số những người thợ gắn bó nhiều năm với Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP này. Thời đó lớp thanh niên chúng tôi sống tất cả cho lý tưởng. Dù Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP của mình thầm lặng, ít được nhắc tới nhưng tôi cũng tự hào vì mình đã có đóng góp công sức làm nên những con tàu không số cho bộ đội vận chuyển vũ khí vào
Nhắc đến thi phẩm Thời hoa đỏ và chuyện tình ngày ấy, Thanh Tùng bảo, chuyện này OK9 thể thao xanh chín nói nhiều, viết nhiều rồi, đầy trên mạng, có kể nữa cũng chỉ bấy nhiêu thôi.
Thời hoa đỏ bây giờ đã xa, nhưng mối tình với người con gái đất Cảng ngày ấy, với ông mãi mãi là một kỷ niệm đẹp. Bà Phạm Thanh Nhàn, nguyên mẫu trong Thời hoa đỏ đã sinh cho ông hai người con, một trai, một gái. Con trai hiện là kỹ sư OK9 đã banh, Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 tại Hải Phòng. Con gái đầu lòng OK9 là nền tảng giải trí trực tuyến uy tín hàng đầu châu Á ở thành phố Hồ Chí Minh, ngót hai thập kỷ qua cùng cha bươn chải với cuộc sống vô cùng khó khăn, thiếu thốn. “Từ năm ngoái đến nay, vợ chồng con gái tôi vay vốn, thuê căn nhà trên đường Phạm Ngọc Thạch mở tiệm chăm sóc sắc đẹp cho phụ nữ nên cuộc sống đỡ vất vả hơn. Tối đến, tôi về ở đó giúp vợ chồng nó quản lý nhà cửa và chơi với cháu ngoại.” - Tác giả Thời hoa đỏ chia sẻ.
Năm 1994 Thanh Tùng vào TP Hồ Chí Minh OK9 đã banh hạnh phúc với bà Ngọc Thanh theo mối mai của nhà thơ Hoàng Hưng. Bà Thanh là con gái Hà Nội, lớn lên ở miền Nam, công tác tại Công ty Công viên cây xanh TP Hồ Chí Minh, ít hơn Thanh Tùng 15 tuổi. Đến với nhau muộn màng nên hai người không có con chung. Sau hơn 17 năm chung sống, mối tình thứ hai cũng đã chia xa tác giả Thời hoa đỏ khi cả hai đều đã về bên kia sườn dốc của đời người. Hỏi về lý do chia tay, Thanh Tùng bảo, có những điều không thể và không nên nói với người khác. Tình yêu là một khoảng trời riêng thiêng liêng. Dù không còn sống chung nhưng chia tay không phải là hết. Thanh Tùng nhìn tôi rồi tâm sự bằng giọng nghèn nghẹn:
- Tôi rất yêu Ngọc Thanh và đã viết những bài thơ đau đáu tâm can về mối tình về chiều ấy. Tôi đọc cho anh nghe vài câu nhé: “Tôi đang ở trong ngôi nhà mà em đã mua với giá của cả một thời cô đơn thiếu nữ/ Chúng ta đã vội vàng gắn kết như nếu không thì lỡ mất chuyến tàu không bao giờ tới nữa”. Đây là hai câu mở đầu trong trường ca tôi viết tặng vợ. Tôi có sống thêm một kiếp nữa cũng không trả hết ơn nghĩa của bà ấy. Ngọc Thanh đã nuôi nấng, chăm sóc tôi từ những ngày đầu chúng tôi sống chung. Dạo này bà ấy đau ốm liên miên. Mỗi lần về chăm sóc, thuốc thang cho bà ấy, lòng tôi lại áy náy vô cùng. Ở với nhau không được, nhưng tôi không thể bỏ mặc. Tôi không lo thì còn ai lo cho bà ấy?
Hỏi Thanh Tùng, liệu sự chia tay ấy có phải vì ông đang có người đàn bà thứ ba? Ông giãy nảy lên: “Không bao giờ có chuyện đó. Tôi đã yêu ai thì chỉ yêu một người. Ngay cả khi người đó không yêu tôi nữa thì tôi vẫn yêu”.
Thanh Tùng là thế. Có những chuyện về cuộc đời, về thơ, về tình yêu... của ông không thể cắt nghĩa, giải thích bằng những thao tác thông thường như đúng hay sai, phải hay trái, có hay không, yêu hay ghét, v.v, mà chỉ có thể nói, đó mới là Thanh Tùng. Trong thơ, Thanh Tùng thường có cách mở đầu và kết thúc tùy hứng. Và dường như trong tình yêu cũng vậy, cũng như cách mà ông đã tự đúc kết: “Vội vã trở về, vội vã ra đi”, chỉ có điều cái tùy hứng của cuộc sống thường để lại những dư âm day dứt, nỗi day dứt vượt không gian và thời gian...
Rượu, thơ và... tiền!
Dạo này người ta hay thấy Thanh Tùng đi với nhà thơ trẻ Lê Thiếu Nhơn. Hai người là bạn vong niên, thuộc hai thế hệ. Thanh Tùng đã qua ngưỡng “cổ lai hi”, còn Lê Thiếu Nhơn mới ngoài 30. Hai nhà thơ tên tuổi của hai thế hệ kết thân với nhau từ dạo làm chung mảng thơ ở tạp chí Tài hoa trẻ. Bây giờ, Lê Thiếu Nhơn làm thư ký tòa soạn của ấn phẩm Kiến thức gia đình (phụ trương của báo Ok986.com Việt Nam Casino, Nổ Hũ Việt
Bạn đọc hẳn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng, mọi chi tiêu của Thanh Tùng hiện nay chỉ trông chờ vào thu nhập từ Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP bình thơ đó. Mỗi bài tòa soạn trả nhuận bút 200 ngàn đồng. Vị chi mỗi tháng, tổng thu nhập của cha đẻ Thời hoa đỏ chỉ vẻn vẹn có 800 ngàn đồng. Vậy nhưng ông bảo, ngày nào ông cũng uống rượu. Không uống rượu, không làm thơ, bình thơ được. Tuy nhiên, rượu đối với ông chỉ là chút men đưa đẩy cảm xúc. Ông không uống say bao giờ và nhất quyết không bao giờ là gã nát rượu. Hầu hết các cuộc rượu đều do bầu bạn làm thơ “rủ rê”.
Ông nói: Bạn thơ của tôi nhiều người rất giàu có. Họ rất quý mến tôi vì tôi thường sửa thơ cho họ. Họ rủ tôi đi suốt nhưng dạo này tôi ít đi hơn vì tối đến phải về trông cháu ngoại và trông coi cửa tiệm cho con gái. Thu nhập từ Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP làm báo tôi để dành đổ xăng xe máy. Cơm thì có con gái nuôi. Từ dạo xăng tăng giá, đi đâu Lê Thiếu Nhơn thường chở tôi đi. Nó rất thương tôi. Nhiều người cũng khuyên tôi nên bỏ rượu, bỏ thuốc, kẻo mang bệnh tật lại khổ! Thực ra tôi đã mắc một chứng bệnh từ rất lâu rồi, từ thời còn là anh thợ quai búa ở Hải Phòng và có lẽ đến chết may ra mới khỏi bệnh được, đó là bệnh... thiếu tiền”.
Từ ngày vào TP Hồ Chí Minh, nhờ bạn thơ giúp đỡ, Thanh Tùng mới có điều kiện in thơ riêng. Tập Thời hoa đỏ tập hợp những bài thơ xuất sắc nhất của ông qua các giai đoạn, còn tập Trường ca Phương
Bây giờ Thanh Tùng vẫn viết đều, nhưng ít công bố. Ông lấy ra cuốn sổ tay khá dày, đang viết đến những trang cuối cho tôi xem. Trong đó chi chít những nét chữ màu đỏ trên bản thảo viết bằng bút mực xanh. Ở tuổi hoàng hôn, ông viết chậm, giàu chiêm nghiệm hơn, nhưng cái chất Thanh Tùng thì vẫn thế, vẫn là những đau đáu, dằn vặt của những chia li và đổ vỡ...