Trong nhiều ngày qua, cộng đồng quốc tế lo ngại Triều Tiên bắn tên lửa trong dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 101 của cố lãnh đạo Triều Tiên Kim Nhật Thành hôm 15/4. Giờ đây, chủ đề chính được đề cập đến lại là các điều kiện để nối lại đàm phán.
Ngày 18/4, Triều Tiên đòi tháo gỡ các biện pháp chế tài của Liên Hiệp Quốc và chấm dứt các cuộc tập trận Mỹ-Hàn Quốc, trước khi khởi sự bất cứ cuộc thảo luận nào với Washington. Các điều kiện đó đã được Ủy ban Phòng vệ Quốc gia, cơ quan quân sự hàng đầu của Triều Tiên, đưa ra và phổ biến thông qua Cơ quan Thông tấn Trung ương Triều Tiên.
Theo giới quan sát, đây là những điều kiện khó thực hiện, do vậy, ít có khả năng tái lập được đàm phán nhằm làm giảm căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên. Các điều kiện quyết liệt đó hầu như chắc chắn sẽ bị Mỹ bác bỏ. Washington từng nói rằng Bình Nhưỡng phải thực hiện những bước nhằm gỡ bỏ chương trình hạt nhân của họ trước bất cứ cuộc đàm phán nào. Tại Washington, Nhà Trắng khẳng định các điều kiện tái lập thương thuyết với Bình Nhưỡng vẫn không thay đổi.
Mỹ cũng đã mời Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye đến viếng thăm ngày 7/5 sắp tới, và cuộc hội đàm đầu tiên giữa hai nguyên thủ Mỹ-Hàn sẽ giúp tiếp tục phối hợp để "giải trừ hạt nhân ở bán đảo Triều Tiên và chống lại mối đe dọa từ miền Bắc".
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hàn Quốc, Cho Tai-young, hôm 18/4 đã bác bỏ các điều kiện do miền Bắc đưa ra là "vô lý". Ông Cho Tai-young nói một lần nữa, miền Nam kêu gọi Triều Tiên nên ngưng đưa ra những đòi hỏi khó hiểu như thế và nên có một chọn lựa khôn ngoan.
Bình Nhưỡng đã bất mãn về các biện pháp cấm vận gắt gao được Liên Hiệp Quốc thông qua để đáp lại vụ phóng tên lửa tầm xa của Triều Tiên hồi tháng 12/2012, và cuộc thử nghiệm hạt nhân vào tháng 2/2013. Tuyên bố của Ủy ban Phòng vệ Quốc gia Triều Tiên mô tả các biện pháp chế tài từ Liên Hiệp Quốc là đã được "dựng lên căn cứ trên những lý do nực cười". Tuyên bố còn mạnh mẽ đả kích các cuộc tập trận chung giữa Washington và Seoul, mà Bình Nhưỡng coi là những bước chuẩn bị để xâm lăng nước họ.
Triều Tiên đòi hỏi nếu Mỹ và Hàn Quốc nghiêm túc muốn thảo luận, thì phải chấm dứt các cuộc tập trận. Bình Nhưỡng nhấn mạnh: "Đối thoại và chiến tranh không thể đi đôi với nhau". Trong khi đó, Washington vẫn nói rằng các cuộc diễn tập chỉ có tính cách tự vệ, nhưng mới đây đã đề ra những bước để giảm bớt sự phô trương của các cuộc tập trận hàng năm, vì e rằng mức độ căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên đã tăng tới mức độ nguy hiểm.
Thế nhưng, tuyên bố của Triều Tiên cũng có thể được coi như một dấu hiệu cho thấy là có thể Bình Nhưỡng cuối cùng đã sẵn sàng xét đến giải pháp đối thoại, sau nhiều tuần lễ liên tục lên tiếng đe dọa sẽ tấn công Mỹ và Hàn Quốc.
Cho đến nay, giới chuyên gia vẫn tranh luận về khả năng Triều Tiên bắn tên lửa và khả năng nối lại đàm phán. Một số nhà bình luận cho rằng, khi đưa ra những điều kiện bất khả thi như vậy, Triều Tiên muốn chứng tỏ sức mạnh của mình, nhưng thực ra, Bình Nhưỡng muốn đàm phán.
Trong khi đó, giới chuyên gia thuộc Nhóm nghiên cứu khủng hoảng quốc tế (ICG) thì lại nhận định là Bình Nhưỡng không hề có ý định muốn đàm phán. Điều mà Triều Tiên muốn là Mỹ và quốc tế thừa nhận nước này có quy chế cường quốc nguyên tử. Kim Yong-hyun, chuyên gia về Triều Tiên của Dongguk University tại Seoul, thì ghi nhận có một sự mềm dẻo tương đối trong tuyên bố của Bình Nhưỡng, với việc nhấn mạnh điều kiện tái lập thương thảo.
Trong cuộc hội đàm hôm 13/4 với Ngoại trưởng Kerry, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã thể hiện mong muốn Mỹ và Triều Tiên liên lạc trực tiếp với nhau dưới một hình thức nào đó như một biện pháp nhằm xoa dịu cuộc khủng hoảng hiện nay liên quan tới những đe dọa hạt nhân của Triều Tiên - động thái dẫn tới các hành động phô trương lực lượng quy mô lớn của Mỹ và Hàn Quốc.
Shen Dingli, chuyên gia an ninh khu vực và là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Mỹ của Đại học Phúc Đán ở Thượng Hải, nói: "Triều Tiên muốn đàm phán thì tại sao chúng ta không đàm phán?". Shen cho rằng câu hỏi dành cho Trung Quốc là làm thế nào để có được các cuộc thảo luận đó. Tuy nhiên, theo ông, Trung Quốc có thể sẽ không kêu gọi đàm phán một cách dứt khoát vì lo ngại sẽ đẩy các bên vào tình thế khó xử.
Khó khăn trong việc đưa Triều Tiên vào bàn đàm phán với Mỹ ngày càng tăng khi Triều Tiên tuyên bố bác bỏ đề nghị do Seoul đưa ra hồi tuần trước về việc giải quyết căng thẳng thông qua đối thoại. Triều Tiên cho rằng lời kêu gọi thương lượng về khu công nghiệp Kaesong từ Seoul là "xảo trá" để ngụy trang cho cái mà Bình Nhưỡng gọi là "sự thù địch" của Hàn Quốc, và cho biết nước này sẽ không đàm phán trừ phi Seoul từ bỏ thái độ đối đầu.
Zhang Liangui, nhà nghiên cứu Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 tại một viện nghiên cứu và đào tạo lớn của Đảng Cộng sản Trung Quốc, cho rằng, mặc dù đối thoại trực tiếp giữa Washington và Bình Nhưỡng có thể được bắt đầu, song điều then chốt nhất là cần giảm căng thẳng kéo dài giữa các quốc gia trong khu vực. Điều này có thể sẽ đánh dấu sự trở lại của các vòng đàm phán 6 bên mà Bắc Kinh luôn mong muốn, với sự tham gia của hai miền Triều Tiên, Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản và Nga - một tiến trình nhằm buộc Triều Tiên thực hiện các biện pháp phi hạt nhân hóa nhưng đã bị đình trệ kể từ năm 2009.
Tại cuộc họp báo với Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida ngày 14/4 ở Tokyo, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã đề nghị đàm phán với Triều Tiên để tìm giải pháp hòa bình cho tình hình căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, nếu Bình Nhưỡng có các bước đi tôn trọng các nghĩa vụ quốc tế của mình. Nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ nói rằng Bình Nhưỡng có "một lựa chọn rõ ràng dành cho nước này", và sẽ tìm thấy một "đối tác sẵn lòng" đàm phán ở Mỹ.
Nga cho rằng tất cả các bên tham gia trực tiếp vào quá trình tháo gỡ tình hình phức tạp trên bán đảo Triều Tiên cần thể hiện sự kiềm chế tối đa và tinh thần trách nhiệm. Tình hình không giản đơn, nhưng chưa phải đã lâm vào bế tắc. Moskva tin rằng lối thoát duy nhất là không kích động những tình cảm thái quá, không buông lời đe dọa, mà phải đối thoại. Vẫn còn hình thức tối ưu cho điều này là các cuộc đàm phán 6 bên về chương trình hạt nhân của Triều Tiên. Đó là tuyên bố của Đại sứ Nga tại Hàn Quốc Konstantin Vnukov trong cuộc trả lời phỏng vấn OK9 thể thao xanh chín ngày 18/4.
Báo Độc lập (Nga) cho rằng, triển vọng Mỹ và Triều Tiên xích lại gần nhau có lẽ chỉ là ảo tưởng bởi lịch sử đã chứng minh rằng các cuộc đàm phán với Triều Tiên thường thất bại mang tính hệ thống. Tuy nhiên, sau lễ kỷ niệm 101 năm ngày sinh cố lãnh đạo Triều Tiên Kim Nhật Thành, một số nhà quan sát vẫn có lý do để lạc quan khi thấy Bình Nhưỡng không những không tiến hành vụ phóng thử tên lửa như dự định mà còn hủy cuộc duyệt binh và thay vào đó là một lễ hội hoa
