Năm trước, mới đầu tháng 6, hồ sơ cho cô cháu tốt nghiệp tiểu học xin vào Trường THCS Phan Chu Trinh (quận Ba Đình) đã được chuẩn bị sẵn, vì đó là ngôi trường gần nhà cháu. Hơn nữa, tôi cũng nghĩ rằng, đó không phải là trường chuyên, mà chỉ là trường chuẩn quốc gia, trong khi cháu là một học sinh xuất sắc 5 năm liền, thì việc xin học dù là trái tuyến, cũng đơn giản. Hồ sơ được gửi qua một người quen, có vị trí ở UBND phường sở tại lại quen biết lãnh đạo nhà trường, nên lời hứa cháu sẽ được nhận học chắc như đinh đóng cột.
Nhưng khi chỉ còn 2 hôm nữa là Trường Phan Chu Trinh kết thúc tuyển sinh để bắt đầu học hè, thì tôi được "người quen" báo cháu gái không được nhập học vì hồ sơ nộp… muộn (?), cần phải mất 8 triệu mới lo được. Rất choáng, nhưng vì không quen biết ai ở trường, mà gia đình nội cháu hối thúc do sợ cháu lỡ học, nên tôi chấp nhận.
Sáng hôm sau, cả ông bà nội cháu cùng tôi vay mượn khắp nơi mới lo đủ số tiền trên. Nhưng lúc này, giá xin học lại vọt lên 10 triệu đồng. Còn đang lúng túng đi vay mượn, thì buổi trưa, người cầm hồ sơ lại báo số tiền xin học đã lên 12 triệu đồng. Đến lúc này thì tôi thấy có điều gì đó không ổn, nên quyết định đến tận trường để gặp hiệu trưởng.
Đến cổng trường, trong lúc chờ đợi, tôi tình cờ đọc thông báo tuyển sinh của trường. Hóa ra, áp vào các tiêu chuẩn của trường, cháu gái tôi hoàn toàn đủ tiêu chuẩn để nhập học, dù trái tuyến. Tôi thở phào nhẹ nhõm, nhưng vẫn một chút lo âu. Vì biết đâu, tiêu chuẩn là một chuyện, nếu không, làm sao có giá tới 12 triệu đồng. Nhưng thật bất ngờ, sau khi xem học bạ của cháu, hiệu trưởng trường đồng ý nhận ngay. Toàn bộ thủ tục nhập học của cháu không đầy 30 phút.
Năm nay, khi tôi rục rịch xin học cho đứa cháu nhỏ vào Trường THCS Tô Vĩnh Diện ở quận Đống Đa, lại được một người quen cho biết: sẽ xin cho cháu vào học lớp 6 ở trường này, nhưng cần 5-6 triệu để "chi phí". Do khảo sát trước, tôi biết đây chỉ là một ngôi trường bình thường, hơn nữa, lại có kinh nghiệm từ việc xin học cho cháu lớn, nên tôi đến tận trường xem thủ tục tuyển sinh. Đúng như tôi dự đoán, ngay cổng trường dán một thông báo tuyển sinh, nói rõ, yêu cầu giữa học sinh trái tuyến và đúng tuyến như nhau. Ông hiệu trưởng cũng xác nhận, trường không có yêu cầu gì khác giữa học sinh đúng tuyến và trái tuyến. Ấy thế mà, buổi tối hôm đó, "người quen" vẫn gọi điện hối thúc đưa tiền vì không nhanh là trường tuyển sinh đủ!
Thì ra, trước khi bước vào năm học mới, thường có một đội ngũ "cò chạy trường" hùng hậu. Họ hứa sẽ lo việc "chạy" vào trường theo ý "thân chủ" với điều kiện phải chi những khoản tiền không nhỏ. Song, trên thực tế, có rất nhiều trường hợp, tự bản thân học sinh đã đủ tiêu chuẩn vào trường, như cháu lớn của tôi. Nhưng nhiều gia đình do bận rộn, hoặc chủ quan không xem tiêu chuẩn tuyển sinh của các trường, mà chỉ nghe lời "cò chạy trường" kể lể khó khăn trong việc xin học nên đã mất tiền oan!
