Tôi đã nghĩ như thế khi lần đọc lại những trang giấy ố vàng của 56 số Tạp chí Văn nghệ xuất bản trong kháng chiến ở chiến khu Việt Bắc. Những số tạp chí này đã được ấn hành trong giai đoạn từ năm 1948 tới năm 1954. Tòa soạn khi ấy gồm những tên tuổi mà giờ đây đã trở thành biểu tượng của nền văn nghệ cách mạng: Đặng Thai Mai, Tố Hữu, Thế Lữ, Văn Cao, Nguyên Hồng. Cộng tác với tòa soạn khả kính ấy là những tên tuổi có lẽ cũng đã trở thành “danh thơm nhiều thuở”, như Tô Ngọc Vân, Ngô Tất Tố, Nguyễn Đình Thi, Nam Cao, Kim Lân, Hoài Thanh, Trần Văn Cẩn, Huy Cận, Trần Huyền Trân, Chế Lan Viên, Xuân Diệu, Lưu Hữu Phước, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Xuân Khoát, Nguyễn Huy Tưởng...
“Nhận đường”
Đó là nhan đề một bài viết của nhà văn Nguyễn Đình Thi năm 1948. Lớp văn nghệ sĩ chân chính cầm bút từ trước Cách mạng Tháng 8 đã hồ hởi đi theo tiếng gọi của chính nghĩa và không nề hà gian khổ, nguy nan, ném vào một thực tế kháng chiến bề bộn, máu lửa và nhân tình thế thái với những hoài bão hay ho nhất. Nguyễn Đình Thi viết:
“Văn nghệ tự ném mình vào cuộc chiến đấu, không những là để tự vệ mà nhất là để lột xác. Văn nghệ phụng sự kháng chiến nhưng chính kháng chiến đem đến cho văn nghệ một sức sống mới. Sắt lửa mặt trận đang đúc nên văn nghệ mới của chúng ta...”.
Thiện ý như thế, cố gắng như thế, sao những gặt hái đầu tiên vẫn chưa mang lại mùa vàng:
“Không còn thể nhầm lẫn, không còn nghi ngờ, chúng ta mạnh bạo bước lên, nhưng sao chúng ta lắm khi khổ sở ngập ngừng. Đặt bút nhìn lại những sáng tác đã xong, chúng ta mới thấy một Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 vụng về, yếu ớt, không thổi lên được chút hơi gió. Nhiều anh em chúng ta muốn vứt bút làm một Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP khác hiệu nghiệm hơn”.
Diễn văn khai mạc Hội nghị văn nghệ toàn quốc (diễn ra từ 23 tới 27/7/1948 với sự tham gia của 80 đại biểu) do Hoài Thanh trình bày, đã nhấn mạnh:
“Văn nghệ phải phụng sự kháng chiến, điều ấy là một chuyện dĩ nhiên. Nhưng làm thế nào để phụng sự? Phụng sự là như thế nào?”.
Sốt ruột thật. Nhà thơ Tố Hữu giãi bày tâm sự trong số 2 của Tạp chí Văn nghệ, năm 1948: “Nhiều bạn thơ đã thấy sốt ruột. Đã nghe có người nói: “Các nhà thơ dạo này xuống lắm, - kém duyên sắc hồi trước khởi nghĩa nhiều”... Giữa cuộc sống mãnh liệt, phong phú của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, thơ ta càng bộc lộ cái yếu ốm, cái nghèo nàn hiện tại của nó...”.
Đọc mà ngỡ như những dòng này vừa được viết ra trong ngày hôm nay.
Đẹp từ tư tưởng
Nhưng rồi chạy giời không khỏi nắng. Làm cách mạng là phải lạc quan trong bất kỳ trường hợp nào. Dù có “bi” thì cũng phải thêm vào chữ “tráng”. Cụ Đặng Thai Mai ngay từ cuối những năm 40 của thế kỷ trước đã nhấn mạnh: “Ngày nay không phải là thời kỳ cau mày, nhăn mũi làm cao: “Cách mạng chỉ có thế thôi ư? Văn hóa chỉ có thế thôi ư?”. Lời phê bình bị bác, hoài nghi, thái độ tự cao, tự đại xưa nay chỉ đi đến chỗ tụt hậu, tụt khí là cùng đường”...
Họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ thì thổ lộ:
“Vẻ đẹp muôn màu đâu có phải chỉ tô lên miếng lụa hay mảnh vải. Vẻ đẹp phải nhập ngay vào một cử chỉ, một hành động, một thái độ trước sự sống. Đẹp phải nảy ra ngay từ phút đầu của tư tưởng. Cố tranh đấu để sống cho ngay thẳng đã là làm đầy đủ một tác phẩm Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Trước khi tạo hình trên màu sắc, người nghệ sĩ đã phải tự tạo trên bản thân mình thành một bức tranh hoàn hảo”. Cũng họa sĩ Nguyễn Văn Tỵ khẳng định: “Tôi không bi quan một chút nào cả. Hai con đường đã nhận định rõ ràng: Những người vẽ tranh vẫn cặm cụi vẽ tranh, tự nhiên và sung sướng, mấy kẻ ưa múa rối để đầu hàng đã bị sa lầy trong vũng bẩn. Những anh họa sĩ ưa tự do muốn tích cực kháng chiến để cứu vớt ngòi bút của mình! Các anh chỉ ưa sáng tạo. Có sáng tạo luôn luôn, Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 mới làm tròn nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ tiền phong”.
Quan điểm chung là thế. Nhưng đi vào chi tiết thì lại vẫn nảy sinh nhiều tranh luận về đạo và đời, về Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 vị Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 hay Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 vị nhân sinh, về Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 và tuyên truyền. Rất may là những người lãnh đạo cuộc kháng chiến thời đó cũng lại là những văn nghệ sĩ bẩm sinh và luôn biết cách giải đáp có lý có tình những cấn cá trong tư tưởng giới văn nghệ. Trong bài Mấy thắc mắc về văn nghệ in trong số 6 Tạp chí Văn nghệ (tháng 10 - tháng 11-1948), trích từ bài thuyết trình Chủ nghĩa Mác và vấn đề văn hóa Việt Nam đọc trước Đại hội Văn hóa toàn quốc ngày 19/7/1948, đồng chí Trường Chinh, tức nhà thơ Sóng Hồng, chỉ rõ: “Có bạn cho rằng: Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 là Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, tuyên truyền là tuyên truyền; hai cái không thể lẫn lộn với nhau. Tác phẩm tuyên truyền chỉ có giá trị nhất thời, vụ lợi ích hàng ngày và thiển cận. Tác phẩm tuyên truyền thường làm vội, không phải là Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đúng ý nghĩa của chữ Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 là thuần tuý, siêu thoát, vĩnh viễn, vượt lên trên mọi chuyện hàng ngày, v.v...
Có bạn lại cho rằng tuyên truyền và Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 là một. Không có Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nào lại không có tính tuyên truyền.
Theo chúng tôi, hai ý kiến trên đều có chỗ không đúng. Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 và tuyên truyền không hoàn toàn khác nhau, nhưng cũng không hoàn toàn giống nhau. Nếu Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 là tất cả thì tuyên truyền chỉ là một bộ phận. Tuyên truyền cũng là một thứ Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 tuyên truyền là một phần của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nói chung. Và, bất cứ tác phẩm Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 nào cũng có ít nhiều tính chất tuyên truyền. Nhưng nói thế không phải là kết luận rằng: Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 và tuyên truyền chỉ là một. Tuyên truyền cao tới một mức nào đó thì tuyên truyền trở thành Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thiết thực tới một mức nào đó thì Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 có tính chất tuyên truyền rõ rệt”.
Thực sáng tỏ và rành mạch. Và đúng đắn nữa. Rất lạ là bây giờ, đôi khi ta vẫn phải chứng kiến những cuộc tranh luận đao to búa lớn về những vấn đề thật ra đã được giải quyết thấu đáo từ nhiều năm về trước.
Dũng khí chọn lựa điều hay
Làm nghệ sĩ ở thời nào cũng luôn phải đứng trước những sự chọn lựa, lắm khi trở thành sinh tử đối với sự nghiệp sáng tác. Có con đường dễ, lụy thời, lụy danh vọng, vinh hoa. Có con đường khó, không bao giờ vì tiểu tiết, vì ngày đang sống dễ dàng hy sinh những ngày chưa sống (tất nhiên, nhìn theo quan điểm hôm nay, dễ dàng hy sinh ngày đang sống cho những ngày chưa sống cũng không phải là một thái độ anh minh gì). Sự chọn lựa như thế không bao giờ là đơn giản, một chiều cả. Nam Cao trong những trang ghi chép Ở rừng in trên Tạp chí Văn nghệ số tháng 12/1948, đã thổ lộ:
“Tôi đã nghĩ đến tôi nhiều quá. Sau cuộc Cách mạng Tháng 8, càng ngày tôi càng thấy cái “tôi” của mình thật ra chẳng nghĩa lý gì. Nó có một chút giá trị nào khi nó biết hòa hợp nó vào với những người ở chung quanh. Nhiều khi phải biết quên mình đi, quên cái tên tuổi của mình, nếu muốn thành một người có ích. Có cần gì phải cậy cục tìm cách ghi tên mình lại trong lịch sử? Tạo ra lịch sử là một việc lớn lao hơn. Nhưng tạo ra lịch sử lại là sự nghiệp của số đông. Ta nên nghĩ đến số đông nhiều hơn ta. Tôi đã cố gắng rất nhiều và vẫn còn đang cố gắng để có thể thích những Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP nhũn nhặn, thầm lặng nhưng có ích”.
Muốn còn lại dài lâu, cần phải sống hết mình với từng khoảnh khắc hiện hữu. Muốn ra biển lớn hội nhập với đại dương văn nghệ quốc tế, cần phải biết phát huy tới tối đa chất Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đặc thù của mình. Ý tưởng như thế đang thịnh hành ngay hôm nay, nhưng thực ra từ hơn nửa thế kỷ trước đã được các văn nghệ sĩ kháng chiến tuyên truyền trên chiến khu Việt Bắc. Đây là câu chữ của họa sĩ Tô Ngọc Vân:
“Công chúng mới của chúng ta không chỉ Việt
Muốn nói thứ tiếng văn nghệ quốc tế, nhất là hội họa với một giọng độc lập, giới họa sĩ Việt
Vứt hẳn giá trị tranh đấu nhất thời của nó ra ngoài, tính chất Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 còn cần nữa không? Nhưng còn cần phải trả lời nữa không.
Chớ lấy nê sự Ok987 hiện đang mở ngày nay đã nối giòng liền những Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 khác tính và xa nhau, mà quan niệm một kiểu Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 thế giới xóa nhòa bản chất Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026. Đến nước ấy thời:
Ôtô, bút máy, hội họa, súng trường, tiểu thuyết, xà phòng, v.v...”.
(Tạp chí Văn nghệ, số mùa xuân năm 1949).
Còn đây là ý kiến của nhà văn Nguyễn Đình Thi khi nói tới vai trò của văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 đối với cuộc sống:
“Cuộc đời không cần văn nghệ là một tên hề đồng, lóc cóc chạy theo sau cố bắt chước cho thật đúng. Cuộc đời sẽ đuổi văn nghệ đi, nếu văn nghệ chỉ vác một bộ mặt cố bôi vẽ cho giống với nó.
Nghệ sĩ đến với cuộc đời không phải để chép lại, mà để nói điều gì mới mẻ, để gửi tới mọi người một lá thư, một lời nhắn nhủ. Anh đem một phần của mình để bồi đắp vào cuộc đời chung quanh. Nghệ sĩ nói bằng tiếng nói của cuộc đời, lá thư nghệ sĩ viết bằng chữ cuộc đời, tác phẩm là OK9 đã banh bằng những sự việc của cuộc đời. Những tiếng nói ấy cốt để nói một lời nhắn nhủ, những sự việc có thực trong cuộc đời cốt để gửi một lời góp của nghệ sĩ. Dùng rộng nghĩa một danh từ thời đại, nghệ sĩ mượn những sự việc của thực tại để “tuyên truyền” một cái gì với thực tại”...
Ai dám bảo rằng những lời tâm huyết như thế đã cũ trong thế kỷ XXI? Nếu quả thực dưới ánh mặt trăng này không có gì mới mẻ nữa, thì hoàn toàn có thể là, những điều đúng đắn ngay cả khi đã cũ rồi cũng không bao giờ hết được tính mới mẻ. Thời nào thì văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 cũng kỳ vọng vào chân, thiện, mỹ. Quan trọng là lớp hậu sinh phải có được con mắt xanh để nhận thấy rằng, cây đời quả thực luôn mãi xanh tươi!
