Điển hình cho các vi phạm về đê, hành lang thoát lũ trên sông tại Tiên Lãng cần nói đến là hoạt động khai thác cát trên sông Văn Úc, con sông thuộc loại lớn nhất Hải Phòng. Hằng đêm (chỉ khai thác về đêm), hàng chục con tàu trang bị động cơ cỡ lớn từ các điểm trú ẩn vươn ra giữa dòng thi nhau nổ máy hết cỡ, cắm vòi và hút cơ man khối cát lên tàu.
Theo phản ánh của dân, việc phát hiện tàu hút trộm cát không hề khó, song không hiểu sao hiếm khi cơ quan chức năng ra kiểm tra, xử lý. Có lẽ vì thế mà sự ảnh hưởng từ việc hút trộm cát dưới lòng sông nhưng mắt thường cũng dễ dàng nhìn thấy được. Đơn cử, khu vực bãi bồi Đồng Thảo trên sông Văn Úc thuộc thôn Mỹ Lộc, xã Tiên Thắng trước có diện tích phần nổi hàng chục hécta. Chỉ có ít năm cát bị hút trộm, cả bãi bồi đã biến mất đến tận đáy. Hết bãi bồi, các vòi hút tìm đến vùng gần bờ, cứ thế, do hút sâu bờ sông bị sạt lở, nhiều chỗ sạt chỉ cách chân đê chưa đầy 10m.
Trộm cát dưới sông chưa đủ, hút được rồi, các chủ tàu lại quây bờ lấp sông để chứa cát. Do khối lượng cát quá lớn, số lượng bãi nổi nhân tạo ven bờ Văn Úc ngày càng nhiều, diện tích không ngừng mở rộng, đương nhiên chỉ có thể lấn chiếm ra lòng sông. Dễ thấy nhất là bãi cát khu vực bến phà Khuể. Trước kia, vơi lại đầy nhưng bãi chứa cát này chỉ nằm gọn vùng bãi bồi sát khu nhà điều hành phà. Nhưng thời gian gần đây, do thiếu sự quản lý, bãi này đã vươn lấn ra hàng trăm mét, đến tận mép cầu phà.
Nguyên nhân của sự bất lực trước các hành vi vi phạm Luật Đê điều là do luật đã có hiệu lực nhưng từ đó đến nay, Hải Phòng chưa xác định được các khái niệm cơ bản thuộc về hành lang pháp lý. Cụ thể, chưa xác định đâu là chỉ giới "đỏ" của đê, rất mơ hồ về không gian đối với thuật ngữ "hành lang thoát lũ trên sông".
Một khi yếu tố pháp lý chưa rõ ràng, chế tài sẽ chơi vơi và hàng loạt bất cập sẽ ập đến. Các vi phạm dù phát hiện được cũng không thể áp dụng cách xử lý thích đáng, không đủ sức răn đe. Thậm chí, nhiều đối tượng lợi dụng chính sự thiếu sót này để ngang nhiên "lách luật", cố tình cản trở, chống đối khi bị lực lượng chức năng kiểm tra