Bằng hữu lưu ngụ phố phường

Ngó qua ngó lại bằng hữu chỉ bấy nhiêu người, anh em chỉ bấy nhiêu mặt. Một năm trôi qua rêu xanh phủ mờ tâm tưởng, sáng soi gương thấy tóc bạc, khuya trở mình con mắt ngó thao láo không biết ngủ lại làm sao...
  • Bằng hữu lâu năm
  • Hà Quang Minh: Sống trọn một bằng hữu... rồi viết!
  • Hồn nhiên bằng hữu

Thoáng chốc mà già rồi, thời gian không trở lại được nữa. Ngay khi gõ ký tự này thì ký tự kia cũng đã lui vào miền quá vãng rồi, có phải vậy không?

Suy cho cùng một kiếp người thì được mấy tri âm, thì được mấy hôm vui.

1. Nửa khuya, Trần Hoàng Nhân gọi, "Chuyện đó anh nghĩ là không được đâu, nhắc lại là không được". Giọng cũng say rồi, thái độ cũng say rồi. Có chuyện gì lớn lao đâu, chỉ là một vài dự tính cá nhân. Không biết là may hay rủi, chuyện liên quan đến mình anh em đều biết, ai cũng lo, cũng khuyên.

Chơi với Nhân mười mấy năm rồi, hồi sinh viên. Hồi đó tờ Tài Hoa Trẻ còn thịnh, Nhân giới thiệu người này viết, người kia viết. Bài gửi qua Nhân, Nhân lại thêm lần gửi cho Ban Biên tập. Bài in được mấy trăm ngàn, cà phê cóc ba nghìn một ly, cơm bụi hai món năm nghìn, xài cũng ấm êm mươi bữa. Bia quán cóc uống say nhòa đèn phố cũng chỉ hơn trăm nghìn.

Nhà báo Trần Hoàng Nhân.
Nhà báo Trần Hoàng Nhân.

Nhân lấy vợ, hai ông con trai, ông nào ông nấy to ngăm, sệt dân miền biển. Ngộ ghê, ở phố mà sệt dân miền biển. Nhân làm thơ rất hay, tài hoa nhưng lười quá. Rượu bia uống như đúng rồi, lúc nào cũng thấy tụ tập. Uống xong về khuya viết, chẳng biết thế nào mắt cứ trố ra, đi đâu cũng mang kính đen nhìn hệt ông Bùi Chí Vinh lần đầu mình gặp.

Anh em nhiều người quý Nhân, ngồi đâu cũng gọi. Cái gã dân Phú Yên này cũng ham vui, gọi đều có mặt. Anh em gọi, không có mặt thì buồn. Anh em buồn mà mình cũng buồn, chắc là vậy.

Hồi Nhân say, nằm phòng Ok986.vip bảo mật SSL. Mặt mũi trầy trụa, mình xuống thăm, miệng thều thào: "Anh đang chạy xe, tự nhiên con đường nó dựng đứng lên rồi đập thẳng vào mặt. Mình đâu có né được, mở mắt dậy là thấy trọng thương rồi".

Mình biết Trần Hoàng Nhân trước, thông qua Nhân mới thân với anh Lê Thiếu Nhơn. Nhơn thì sống không sợ trời, không sợ đất hẳn. Bây giờ lấy vợ sinh con trai, không biết đã hiểu thế nào là sợ chưa. Phòng Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 của Nhơn mù mịt khói thuốc, mù mịt những câu chuyện. Nhơn hoạt ngôn, cực kỳ thông minh, luôn là trung tâm của những lần ngồi.

Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn.
Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn.

Khen Nhơn thì không biết lúc nào cho hết lời, mà chê Nhơn thì không biết khi nào cho đủ chữ. Nhơn là một kiểu nghệ sĩ mà ghét yêu đều minh bạch, sống khoái hoạt vô cùng. Nhơn như một kẻ độc hành, đến đi mặc lòng, yêu ghét mặc lòng, chữ nghĩa mặc lòng. Âu không phải chỉ trong làng văn chương, mà giá như trong OK9giaitri đăng nhập này có nhiều người minh bạch, sòng phẳng như Nhơn là điều cần thiết.

Cái hồi Nhơn tẩn luôn cả mình, nghĩ thì cáu, bảo anh em chơi với nhau bao nhiêu năm, ai đời lại vậy. Đúng sai khoan bàn, nhưng cái kiểu này là không được. Nhưng càng già tuổi, càng thấy thật sự cũng không có gì là nghiêm trọng. Lại già hơn chút, càng thấy Nhơn làm đúng.

Bằng hữu trong đời thường là một chuyện, quan điểm cá nhân lại là một chuyện khác. Có quá nhiều bằng hữu vì quan điểm cá nhân mà trở nên thù địch, cũng có quá nhiều gìn giữ cho bằng hữu mà im lặng trước những điều không đúng, những chuyện cần phải lên tiếng.

Kỷ niệm với Nhơn có nhiều, tuy nhiên không nhất thiết phải kể. Cuối năm bùi ngùi, như một thói quen nhắc nhớ bằng hữu mà thôi. Kiểu như có lần chú Nguyễn Đông Thức nói: "Chắc mỗi cháu mới thúc được Trần Hoàng Nhân viết bài đúng hẹn, chứ bây giờ chữ rẻ quá rồi".

2. Anh Giản Thanh Sơn gọi, giọng như trách: "Từ hồi anh về hưu rồi không nhớ anh nữa nha". Nói vậy tội nghiệp mình quá, anh Sơn cả đời cầm máy tháp tùng nguyên thủ, mối quan hệ rộng khắp, ngồi một bữa điện thoại vạn cuộc, nhiều lúc nhớ nhau cũng muốn gọi mà gọi làm sao. Đành thôi.

Đang ngồi cơ quan lọ mọ viết thì anh Sơn ghé qua đón đi, xe của hãng grab. Ngồi trên xe cứ khen hoài dạo này dịch vụ tiện quá, cái này hay quá hay luôn. Mình nghe xong cười cười, anh Sơn vẫn vậy, lúc nào cũng vậy. Anh em ghé cà phê, ăn lặt vặt rồi Sơn lại chạy đi. Mình lười gọi xe, đi bộ về tòa soạn.

Mình có thói quen đi bộ, rất thích đi bộ. Từ hồi chuyển từ trụ sở 373D Nguyễn Trãi sang số 6 Phạm Ngọc Thạch, ngay khu trung tâm càng đi bộ nhiều hơn. Có lần đi bộ ăn miến lươn với Hà Quang Minh, Minh đi được một vòng thì đã gọi taxi, mình muốn cản mà Minh đã gọi, nên thôi.

Mỗi lần đi bộ, nhất là khi nắng lâm râm trên đầu, nghĩ được nhiều thứ lắm. Nghĩ về ngày đã qua, nghĩ về ngày sắp tới. Nghĩ cả về những gương mặt đã khuất hay gương mặt vẫn còn. Lẩn thẩn thế nào, lại nhớ chú Đoàn Thạch Hãn.

Độ những năm hai nghìn không trăm mười, mình làm báo ngoài, cầm hơn một tờ. Cầm nghĩa là làm nội dung. Mình mở chuyên mục đại khái kiểu chuyện xưa kể lại, một dạng dài kỳ rất hút độc giả, chuyện của giới tỷ phú, chuyện của dân đại gia, chuyện của đàn anh giang hồ… Chú Đoàn Thạch Hãn viết giúp mình nhiều loạt bài, chú cháu biết nhau từ đó vì mình là người tìm đến. Về sau thì những mục này không ăn khách nữa, nhưng mình cứ cố duy trì. Thật lòng tính mình hay nghĩ ngợi lung tung, nên mình muốn các chú tham gia cho vui, trước là viết giải trí sau có thêm chút tiền nhuận bút.

Chú Hãn biết mình thích thơ của thi sĩ Du Tử Lê, nên khi thi sĩ Du Tử Lê từ Hoa Kỳ về thăm Việt Nam, chú gọi mình ra ngồi chuyện phiếm. Hôm thi sĩ Du Tử Lê ra mắt tập thơ ở quán cà phê cuối đường Phạm Ngọc Thạch, chú Hãn mừng bạn chạy tới chạy lui, mời khách chỗ này mời khách chỗ khác. Có lẽ, đó là lần duy nhất mình thấy chú Hãn trẻ trung đến vậy.

Mấy lúc hai chú cháu ngồi cà phê, chú Hãn kể nhiều chuyện, chuyện xưa thời ông Chu Tử (nhạc phụ của chú Hãn) đến ông Vũ Hoàng Chương, rồi chuyện văn nghệ sĩ, chuyện nhà báo. Chuyện cả Trung tướng, nhà văn Hữu Ước thuở lập tờ Văn hóa Văn nghệ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á mượn cái phòng bé xíu tại Báo OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á TP Hồ Chí Minh rồi ngại ngần nói với chú Đoàn Thạch Hãn: "Tắt máy lạnh chứ không tốn tiền điện của báo, em ngại".

Nhà thơ Thanh Tùng và nhà thơ Đinh Thu Hiền.
Nhà thơ Thanh Tùng và nhà thơ Đinh Thu Hiền.

Vậy mà, thoắt cái đã không còn thấy nữa rồi, đã không còn nghe nói nữa rồi. Trưa ấy, cùng anh Lê Minh Quốc sang Bệnh viện Ung bướu. Đêm ấy, ngồi với những đàn anh trong nghề viết ở khu tang lễ chùa Xá Lợi, ngẫm đời hệt một chuyến xe qua. Buồn hiu.

Mỗi lần lang thang, lại nhớ hết chuyện này đến chuyện khác, chuyện nọ xọ chuyện kia vậy. Vẫn nhớ lời chú Hãn nói: "Nếu chú có từ giã cõi đời này không phải là chú bỏ rơi bạn bè đâu, mà là vì chú không thể nào tiếp nối cuộc vui với bè bạn". Thi sĩ Thanh Tùng năm nào cũng vỗ vai mình nói một câu tựa tựa vậy, xong chốt luôn "Tuổi trẻ là đáng quý nhất". Thi sĩ Thanh Tùng ở trong căn nhà gỗ, ngõ vào có hoa trúc, giữa phố thị. Chai vang để sẵn, bình trà để sẵn, căn nhà sạch bong. Qua thưa chuyện vài câu bùi ngùi lại khóc, đọc bài thơ nhớ mẹ cũng khóc mà đọc bài thơ đầu tiên viết thuở đi học cũng lau nước mắt. Mình diện kiến nhà thơ Thanh Tùng hôm còn sinh viên, ngồi trước mặt ông cứ run lập cà lập cập. Vậy mà, xíu xiu thôi đã gần hai mươi năm trôi qua rồi.

3. Tuần nào cũng gặp anh Lê Minh Quốc, Quốc là người anh em của mình. Sài Gòn thênh thang, hai anh em hay rủ rỉ cùng nhau, lúc là một cuốn sách, khi là một sự kiện. Có chuyện gì cũng hỏi ý kiến, sớm trưa chiều tối.

Nhà thơ Lê Minh Quốc.
Nhà thơ Lê Minh Quốc.

Mấy bữa trước Quốc ở với mẹ, mẹ già chăm con quá tuổi trung niên, một tay vun vén từ miếng cơm chén canh. Mẹ về lại Đà Nẵng, Quốc ở một mình ênh. Đi ăn gì cũng tranh thủ mang về chút cho con mèo. Mình đùa, "Sẩy mẹ ra bụi đời ngay". Thấy ngồi buồn buồn lại có nét nghĩ nghĩ, thôi cũng không đùa nữa.

Thi thoảng, Quốc soạn cho một mớ sách cổ, nhà Quốc cơ man nào là sách, từa tựa một cái thư viện. Hôm khoe mình, anh sắp sửa nhà. Mình bàn, nhớ để khoảng không nuôi con gà, trưa chiều nào đó nghe tiếng gáy cho vui. Quốc bảo, cái ý tưởng này hay ha.

Rồi tối đó rủ uống rượu, có đủ cả chú Đoàn Thạch Biền, anh Cao Xuân Sơn, anh Phan Hoàng... mình uống giữa chừng thì lén về trước. Say không quá say, mà tại cơn gió tháng Chạp lìu ríu thổi nỗi nhớ ký ức chịu không đặng, đành lòng tìm chỗ vắng ngồi tương tư những hôm vắng xa một chút.

Ngô Nguyệt Hữu-Xuân 2017

Các tin khác

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ OK9 Cab với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt tại DANAFF

Bước tiến của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, quảng cáo, Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Ok986 tải ứng dụng Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao.

OK9 đã banh cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

OK9 đã banh cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.